რამდენად საშიშია ტურბულენტობის ზონა და შეიძლება თუ არა ამ დროს თვითმფრინავი ჩამოვარდეს

20

ტურბულენტობაფიზიკური მოვლენაა, რომელიც ამა თუ იმ ხარისხით, გამოცდილი აქვს ყველა ადამიანს, ვისაც თვითმფრინავით უმგზავრია. თვითმფრინავი მოულოდნელად იწყებს ზანზარს, როგორც ცუდ გზაზე მიმავალი ავტომობილი. ტურბულენტობა შეიძლება სხვადასხვა მიზეზის გამო წარმოიქმნას. მაგალითად, როდესაც თვითმფრინავი მოქუფრულ ღრუბელში ხვდება. ასეთ ღრუბელში წყლის ორთქლი წვეთებად გადაიქცევა და ქმნის ენერგიას, რომელიც ჰაერს აცხელებს.გამთბარი ჰაერის ნაკადები თვითმფრინავს არწევს. რადარებს ასეთი სიტუაციების წინასწარ განსაზღვრა შეუძლიათ, თავად პილოტებიც ცდილობენ გვერდი აუარონ ღრუბლებს, თუ ხვდებიან, რომ თვითმფრინავმა შეიძლება რყევა დაიწყოს.

როგორ წარმოიქმნება ტურბულენტობა?

 

ზოგჯერ ტურბულენტობა წარმოიქმნება მაშინ, როდესაც თვითმფრინავი სხვა თვითმფრინავისგან მომავალი ჰაერის ნაკადებში ექცევა, იმ ლაინერების, რომელმაც მანამდე გაიფრინეს. ასეთი რამ აეროპორტების სიახლოვეშიც ხდება. მსგავსი სიტუაცია რთულია უფრო მცირე ზომის თვითმფრინავებსთვის, რომლებიც დიდების უკან მიფრინავენ. არსებობს სხვადასხვა გზები, რომლითაც პილოტებს და დისპეჩერებს ასეთი სიტუაციებისთვის თავის არიდება შეუძლიათ. მოწმენდილი ცის ტურბულენტობის წინასწარ განსაზღვრა რთულია. ასეთი ტურბულენტობა მაშინ წარმოიქმნება, როდესაც ჰაერის ორი ნაკადი გადაიკვეთება, რომლებიც სხვადასხვა სიჩქარით ან სხვადასხვა მიმართულებით მოძრაობს. ხშირად ეს დიდ სიმაღლეზე ხდება ჰაერის მდგრად ნაკადებთან ახლოს, რომლებიც ზღვის დინებებს, გოლფსტრიმს ჰგავს, ოღონდ ცაში. როდესაც პილოტები ასეთ ტურბულენტობას გადააწყდებიან, ისინი ამის შესახებ სხვა თვითმფრინავების ეკიპაჟებს აფრთხილებენ, რომ ამ უკანასკნელებმა გაითვალისწინონ.
 

ტურბულენტობა ჩვეულებრივი მოვლენაა, მაგრამ როგორც წესი, ტურბულენტობა იმდენად სუსტია ხოლმე, რომ მგზავრები მას განსაკუთრებით ვერც გრძნობენ. ძლიერი ტურბულენტობა გაცილებით იშვიათად წარმოიქმნება.

შეიძლება რომ თვითმფრინავი ტურბულენტობის გამო ჩამოვარდეს?

 

თეორიულად შესაძლებელია, მაგრამ ასეთი რამ ძალიან იშვიათად ხდება. თანამდროვე თვითმფრინავები ძალიან ძლიერ ტურბულენტობასაც გაუძლებენ. ბოლო შემთხვევა, როდესაც ტურბულენტობის ზონაში მოქცეულმა თვითმფრინავმა კატასტროფა განიცადა, 16 წლის წინ, 2001 წლის 12 ნოემბერს მოხდა, თუმცა ინციდენტი პილოტის შეცდომის გამო მოხდა.

რამდენად ხშირად შავდებიან მგზავრები ტურბულენტობის გამო?
ტრანსპორტის უსაფრთხოების ამერიკული ნაციონალური საბჭოს მონაცემებით, ყოველწლიურად აშშ-ში ტრავმებს ტურბულენტობის გამო იღებს დაახლოებით 60 ადამიანი, რომლებიც ფრენის დროს ღვედებს არ იმაგრებენ. იმის გათვალისწინებით, რომ წელიწადში ამერიკულ კომპანიებს ასობით მილიონი მგზავრი გადაჰყავთ, 60 შემთხვევა – საკმაოდ ცოტაა.

1980 წლიდან 2008 წლამდე ტურბულენტობის გამო სერიოზული ტრავმები მიიღო 298 ადამიანმა, 3 – დაიღუპა. დაშავებულთა უმრავლესობა ეკიპაჟის წევრი იყო. მთელი მსოფლიოს მასშტაბით ზუსტი სტატისტიკა არ არსებობს. AirSafe-ის მონაცემებით, 1980 წლის შემდეგ, მსოფლიოში, ტურბულენტობის დროს მიღებული მძიმე ტრავმების გამო, 6 მგზავრი დაიღუპა. AirSafe-ის სტატისტიკა არ მოიცავს იმ თვითმფრინავებთან დაკავშირებულ ინციდენტებს, რომლებიც შექმნილი ან აწყობილია პოსტსაბჭოთა სივრცის ტერიტორიაზე.

როგორ შევამციროთ რისკი ტურბულენტობით გამოწვეული ტრავმისგან

 

დაიმაგრეთ ღვედი. და მთელი ფრენის განმავლობაში არ მოიხსნათ. ხელის ბარგი მხოლოდ სპეციალურ თაროზე შეინახეთ და არ დაგავიწყდეთ მისი დახურვა – წინააღმდეგ შემთხვევაში თქვენ ან სხვას შეიძლება მოხვდეს ჩემოდანი. სალონის გასასვლელში გავლისას ხელი მოკიდეთ სავარძლებს ან ბარგის თაროებს. და არავითარ შემთხვევაში არ ჩაისვათ კალთაში ბავშვები. თქვენ ვერ შეძლებთ მათ დაჭერას მკვეთრი რყევის დროს. ყურაღებით უსმინეთ ეკიპაჟის გაფრთხილებებს.

ვითხოვთ შსს-მ ამოიღოს კადრები, სადაც კალაძე მოქალაქეზე ძალადობს მას მაისური შემოახია – სამოქალაქო აქტივისტი

არკეთილში, რეაბილიტირებული სკვერის გახსნაზე თბილისის მერ კახა კალაძესა და სამოქალაქო აქტივისტებს შორის მომხდარი ინციდენტის მონაწილეებმა კახა კალაძის წინაღმდეგ პოლიციას...

ყველანი გავერთობით, კინო ახლა იწყება – კახა კალაძე

"ყველანი გავერთობით, კინო ახლა იწყება," - ამის შესახებ თბილისის მერმა კახა კალაძემ ჟურნალისტებთან საუბრისას განაცხადა, რითაც...

კანიე უესტმა ჯორჯ ფლოიდის ქალიშვილს სწავლა დაუფინანსა

ამერიკელმა რეპერმა კანიე უესტმა მინეაპოლისში მოკლული აფროამერიკელის, ჯორჯ ფლოიდის ქალიშვილს  სწავლა დაუფინანსა. ამის შესახებ...

ბიძინა ივანიშვილი 3 დღე მეხვეწებოდა კენჭი იყარეო – გუბაზ სანიკიძე

"ბიძინა ივანიშვილი 3 დღე მეხვეწებოდა კენჭი იყარეო "- ამის შესახებ  გუბაზ სანიკიძემ ტვ "პირველის"გადაცემა...

“სომხეთში რაც ხდება, ჩვენთვის სახიფათო ნაკლებად არის,თუმცა ჭკუის სასწავლებელია“–პაატა იმნაძე

დაავადებათა კონტროლის ცენტრის ხელმძღვანელი პაატა იმნაძე აცხადებს, რომ სომხეთში არსებული რთული ვითარება საქართველოსთვის სახიფათო...

დიდი ალბათობით მაჟორიტარი ვიქნები – გიგა ბოკერია

სად აპირებს ევროპული საქართველო მაჟორიტარი კანდიდატების დაყენებას ოპოზიციური  შეთანხმების მიღმა და სად არის "ევროპული...
video

ვარკეთილში სკვერის გახსნის დროს კახა კალაძემ აქციის მონაწილეს დაარტყა (ვიდეო)

ვარკეთილში სკვერის გახსნის დროს კახა კალაძემ აქციის მონაწილეს დაარტყა  ფიზიკური დაპირისპირება ვარკეთილში სკვერის გახსნის...

სალომე ზურაბიშვილმა 3 თვეში მობილურით საუბარში 200 ლარი და 98 თეთრი დახარჯა

სალომე ზურაბიშვილმა, სამ თვეში სახვადასხვა ქვეყნის ლიდერებთან მობილურით საუბარში 200 ლარი და 98 თეთრი...

სხვა სიახლეები

გახსენით მაღაზიები! ყველაფერი დამიპატარავდა – ინგა გრიგოლია

"გახსენით მაღაზიები! ყველაფერი დამიპატარავდა"- წერს ტვ "პირველის" გენერალური დირექტორი, ინგა გრიგოლია სოციალურ ქსელში. "გახსენით მაღაზიები! შარშანდელი თუ რამე მქონდა,ამ სეზონის,ყველაფერი დამიპატარავდა და ტანსაცმელს ვეღარ ვყიდულობ,ფეხი...

ჯანმრთელობა

კორონავირუსი მელოტებში ყველაზე მძიმე ფორმებით მიმდინარეობს – მეცნიერების დასკვნა

მელოტი ადამიანები კორონავირუსით გარდაცვალების ყველაზე დიდი რისკის ქვეშ იმყოფებიან. ესპანეთის საავადმყოფოში, აღმოაჩინეს რომ დაინფიცირებულ მელოტი ადამიანებს განსაკუთრებით მძიმედ გადააქვთ კოვიდ19. როგორც საავადმყოფო აცხადებს, მიზეზი თმის...

შოუ ბიზნესი

ჯენიფერ ენისტონის შიშველ ფოტოს აუქციონზე გაყიდიან. თანხა კორონავირუსთან ბრძოლას მოხმარდება

ჯენიფერ ენისტონის ცნობილი ფოტო, რომელზეც ის შიშველი პოზირებს აუქციონზე გამოიფინება, გაყიდვიდან შემოსული თანხა კი კორონავირუსთან ბრძოლას მოხმარდება. შავ–თეთრი ფოტო, რომელიც წლების მანძილზე საკულტოდ იქცა 1995...

ვიდეო