პანდემიის თავიდან აცილება შესაძლებელი იყო–დამოუკიდებელ ექსპერტთა კომისიის დასკვნა

დამოუკიდებელ ექსპერტთა კომისიამ, რომელიც ჯანმოს ინიციატივით შეიქმნა, დაასკვნა, რომ კორონავირუსის პანდემიის აღკვეთა შესაძლებელი იყო.

სპეციალისტების თქმით, ჯანმოს და მსოფლიოს ქვეყნების მთავრობების ქმედებები “შხამიან კოქტეილად“ იქცა, რომლებმაც ამჟამინდელი სიტუაცია გამოიწვია.

ანგარიშში ნათქვამია, რომ ჯანმოს ბევრად ადრე უნდა გამოეცხადებინა გლობალური მაშტაბის განგაში. ანგარიში ასევე შეიცავს გაფრთხილებას, რომ სასწრაფო ცვლილებების გარეშე მსოფლიოს ინფექციის ახალი, სერიოზული აფეთქება ემუქრება.

კორონავირუსით ამ დროისვის 3.3 მილიონზე მეტი ადამიანია გარდაცვლილი.

იმ დროს, როცა აშშ და ევროპა თანდათანობით შეზღუდვებს აუქმებენ და ნორმალურ ცხოვრებას უბრუნდებიან, აზიის რიგ ქვეყნებში კვლავ მძვინვარებს ვირუსი.

განსაკუთრებით მძიმე დღეშია ინდოეთი, რომელიც სამწუხარო რეკორდებს ამყარებს ახალ დაინფიცირებულთა და გარდაცვლილთა რაოდენობით. სიტუაცია უარესდება მის მეზობელ ქვეყნებშიც, მაგალითად ნეპალში.

რა წერია კომისიის დასკვნაში კონკრეტულად

“Covid-19: როგორ ვაქციოთ ეს პანდემია უკანასკნელად“ – ეს არის დამოუკიდებელი კომისიის მიერ შედგენილი დასკვნის სათაური, რომელიც პანდემიისთვის მზადყოფნისა და საპასუხო ზომების შესაფასებლად შეიქმნა.  ანგარიშის მიზანი იყო მოეძებნათ პასუხი კითხვაზე, როგორ შეიძლებოდა ამ ვირუსით ამდენი ადამიანი დაღუპულიყო, კიდევ 159 მილიონი კი დაინფიცირებულიყო.

“სიტუაცია, რომელშიც დღეს ჩვენ აღმოვჩნდით, შეიძლებოდა თავიდან აგვერიდებინა. მაგრამ ეს არ მოხდა მრავალი შეცდომების, დაგვიანებების და ხარვეზების გამო, რაც შეეხებოდა მზადყოფნას და საპასუხო ზომებს“ – განაცხადა ლიბერიის ყოფილმა პრეზიდენტმა, კომისიის თავმჯდომარემ ელენ ჯონსონ–სერლიფმა.

კომისიამ ჩათვალა, რომ ჯანმოს საგანგებო სიტუაციების კომიტეტს ჩინეთში ინფექციის აფეთქება მსოფლიო მაშტაბის საგანგებო სიტუაციად ერთი კვირით ადრე უნდა გამოეცხადებინა, ვიდრე ეს რეალობაში მოხდა.

ეს კომიტეტის გასული წლის 22 იანვრის სხდომაზევე უნდა მომხდარიყო და არა 30 იანვარს – ნათქვამია ანგარიშში.

შემდგომში კი, საგანგებო სიტუაციის გამოცხადების შემდეგ მთელი ერთი თვე დაიკარგა, რადგან ქვეყნებმა ვერ შეძლეს ადკვატური ზომები მიეღოთ ვირუსის გავრცელების შესჩერებლად.

შემდეგ კი, როგორც კომისიის წევრები ამტკიცებენ, ჯანმოს ხელი მისმავე წესებმა შეუშალა, რომელთა მიხედვით გადაადგილების შეზღუდვა მხოლოდ უკიდურეს შემთხვევაში უნდა იქნას შემოღებული.

ამგვარად, აშშ–მ და ევროპამ მთელი თებერვალი დაკარგეს და მოქმედება მხოლოდ მას შემდეგ დაიწყეს, რაც საავადმყოფოები დაინფიცირებულებით გაივსო.

ანგარიშში ნათქვამია, რომ საკუთარი ჯანდაცვის სისტემების პაციენტების ნაკადისთვის მომზადების ნაცვლად ქვეყნების უმეტესობამ ბრძოლა დაიწყო ინდივიდუალური დაცვის საშუალებებსა და წამლებზე უპირატესი წვდომისთვის.

დასკვნის ავტორები შეჯამებაში იძლევიან რჩევას, რომ უნდა ჩატარდეს საკვანძო რეფორმები, რაც აუცილებელია ახალი კატასტროფული პანდემიის თავიდან ასაცილებლად:

  • შეიქმნას გლობალური საფრთხეების ახალი საბჭო, რომელსაც უფლება ექნება ქვეყნებს მოუწოდოს ადეკვატური პასუხისკენ.
  • ინფექციების მეთვალყურეობის სისტემის შექმნა, რომელიც გამოაქვეყნებს რელევანტურ ინფორმაციას იმ ქვეყნების სავალდებულო მოწონების გარეშე,რომლებსაც ეხება საუბარი.
  • ვაქცინების, როგორც პირველადი აუცილებლობის პროდუქტების კლასიფიკაცა და პანდემიის შემთხვევაში დაფინანსების ინსტიტუტის შექმნა.
  • დიდი შვიდეულის ქვეყნებისადმი სასწრაფო მოთხოვნის წაყენება გამოყონ 1.9 მილიარდი დოლარი ჯანმოს პროგრამა COVAX–სთვის, რომელიც განკუთვნილი იქნება დაბალშემოსავლიანი ქვეყნების ვაქცინაციაში დასახმერაბლად.

კომისიის კიდევ ერთი თანათავმჯდომარე, ახალი ზელანდიის ყოფილი პრემიერ მინისტრი, ჰელენ კლარკი ხაზს უსვამს, რომ სასიცოცხლოდ აუცილებელია ჯანმოს დამატებითი უფლებამოსილებები მიენიჭოს.

“გადაადგილების შეზღუდვები უფრო სწრაფად და ფართოდ რომ შემოეღოთ, ეს არსებითად დაამუხრუჭებდა ინფექციის სწრაფ გავრცელებას, და ეს მტკიცება დღესაც აქტუალურია“– ამბობს ის.

ყველაზე თვალშისაცემი ამ დასკვნაში პანდემიის “21–ე საუკუნის ჩერნობილად მოხსენიება“ და მტკიცებაა, რომ 2020 წლის თებერვალში, სანამ ინფექცია ვრცელდებოდა, მთელმა მსოფლიომ ტყუილად დაკარგა ერთი თვე.

ექსპრეტები ისეთი სტრუქტურების და მექანიზმების შექმნის მოწოდებით გამოდიან, რომლებიც მომავალში ძლიერ გადამდები ინფექციის უკეთ გამოვლენას უზრუნველყოფს.

ისინი ასევე ამბობენ, რომ ჯანმო უკეთ უნდა ფინანსდებოდეს, რათა უფრო ძლიერი იყოს და დიდ უფლებამოსილებებს ფლობდეს.

“ჩავარდნილი სპექტაკლის რეჟისორი გამოვარდა სცენაზე და თქვა, რომ ეს მართლა ხელოვნებაა”– მარგველაშვილი ივანიშვილ–გახარიაზე

"რეჟისორი გამოდის სცენაზე და ჩავარდნილ პრემიერაზე გვიმტკიცებს, რომ არა, იცოდეთ, რომ ეს გახარია არ...

ბიძა რომელიც მოწმეს ჩვენების მიცემის გამო ემუქრებოდა დაკავებულია – პროკურატურა ნინოწმინდაზე

საქართველოს პროკურატურის განცხადებით, ნინოწმინდის პანსიონის საქმეზე ერთ-ერთი მოწმის, გ.ჩ.-ს მიმართ მუქარისთვის მის ბიძას, ჩ.გ.-ს...

„ნიუ ჰოსპიტალსის“ ეზოში ავარიის შედეგად დაშავებული ადამიანებიდან, ერთი გარდაიცვალა

ორთაჭალაში, „ნიუ ჰოსპიტალსის ეზოში მომხდარი ავარიის შედეგად დაშავებული ადამიანებიდან 1 ადამიანი გარდაიცვალა. ამის შესახებ,...

რაზე შეთანხმდნენ – “რიონის ხეობის მცველების” და ევროკავშირის წარმომადგენლებს შორის შეხვედრა დასრულდა

ნამახვანჰესისი მშენებლობის მოწინააღმდეგეებსა და ევროკავშირის ენერგეტიკული გაერთიანების წარმომადგენლებს შორის შეხვედრა დასრულდა. "რიონის ხეობის მცველების"...

გამყრელიძის განცხადებით, ორჯერ აცრილებისთვის კომენდანტის საათზე შეღავათები განიხილება

დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის ხელმძღვანელის ამირან გამყრელიძის განცხადებით განცხადებით, კორონავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინით, ორჯერ აცრილებისთვის კომენდანტის საათზე...

ივლისიდან ქვეყანა გადადის მასობრივ ვაქცინაციაზე – ამირან გამყრელიძე

ივლისიდან ქვეყანა გადადის მასობრივ ვაქცინაციაზე - დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის ხელმძღვანელის ამირან გამყრელიძის განცხადებით, საქართველო „ჯონსონ...

1 დაღუპული 8 დაშავებული – ორთაჭალაში სატვირთო ავტომობილი გადავარდა და რამდენიმე მანქანა მოიყოლა

ორთაჭალაში, "ნიუ ჰოსპიტალისის" ეზოში სატვირთო ამობრუნდა და მსუბუქი მანქანები მოიყოლა. არსებული ინფორმაციით,  დაშავებულია 8...

მყვინთავი კუზა ვეშაპმა გადაყლაპა

აშშ-ში 56 წლის  მყვინთავი, მაიკლ პაკარდი, კუზა ვეშაპმა გადაყლაპა. ის ვეშაპის მუცლის ღრუში თითქმის...

რეგიონებში ვიზიტისას საფრანგეთის პრეზიდენტს მოქალაქემ სილა გააწნა. ნახეთ ვიდეო

საფრანგეთის პრეზიდენტს, ემანუელ მაკრონს სამხრეთ საფრანგეთის რეგიონებში ვიზიტისას სილა გააწნეს. ვიდეოზე, რომელიც სოციალურ ქსელებში გავრცელდა ჩანს, როგორ მიდის მაკრონი ჯებირთან ვალანსის გარეუბანში ერთ–ერთ კომუნაში ვიზიტისას...

კოვიდგადატანილებში იმუნიტეტი შესაძლოა მთელი ცხოვრება გაგრძელდეს – მეცნიერების ახალი დასკვნა

ადამიანებს, რომლებმაც Covid-19 გადაიტანეს კორონავირუსის მიმართ მდგრადი იმუნიტეტი უყალიბდებათ, რომელმაც შეიძლება პაციენტი განმეორებითი დაინფიცირებისგან ათწლეულების მანძილზე დაიცვას. თანაც იმ შემთხვევაშიც კი, თუ დაავადება შედარებით...

„იმ ადამიანმა თეატრი შემაძულა” – ნინუცა მაყაშვილი რობერტ სტურუაზე

"იმ ადამიანმა, ცოტა ხნით, თეატრი, შემაძულა. რუსთაველის თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელს ვგულისხმობ" - ეს განცხადება, მსახიობმა და ტელეწამყვანმა, ნინუცა მაყაშვილმა, "პრაიმტაიმთან" საუბრისას გააკეთა. მისი თქმით, თეატრიდან...