ოზონის ხვრელმა ანტარქტიკის თავზე შემცირება დაიწყო, რაც დედამიწაზე ამინდის ცვლილებას იწვევს

416

ანტარქტიკის თავზე არსებული ოზონის ხვრელი, რომლის წარმოქმნას ეკოლოგები დედამიწაზე ადამიანის მავნე ზემოქმედებით ხსნიან, თანდათანობით პატარავდება.

ამას კი კორექტივები შეაქვს ატმოსფეროს ცირკულაციაში.

კოლორადოს უნივერსიტეტის მკვლევარი, ანტარა ბანერჯი და მისი კოლეგები თანამგზავრული დაკვირვების და კომპიუტერული მოდელირების გამოყენებით წინასწარმეტყველებენ, როგორ იმოძრავებს ჰაერის ნაკადები მას შემდეგ, რაც ოზონის ხვრელი თანდათანობით დაპატარავდება.
მისი დაპატარავება 1987 წლის მონრეალის პროტოკოლის საშუალებით გახდა შესაძლებელი, რომელმაც აკრძალა ისეთი ნივთიერებების წარმოება, რომლებიც ოზონის შრეს ანადგურებენ(მაგალითად ქლორფტორნახშირბადები).

2000 წლამდე ჰაერის ნაკადების სარტყელი, რომელსაც საშუალოგანედურს, ანუ ტროპიკულ ნაკადურ დინებას უწოდებდნენ, სამხრეთ ნახევარსფეროდან თანდათანობით სამხრეთ პოლუსისკენ ინაცვლებდა. მეორე აღმოსავლური ტროპიკული დინება, რომელსაც ჰედლის უჯრედს უწოდებენ და რომელიც სხვა პროცესების გარდა პასატების და ქარიშხლების ფორმირებაზეა პასუხისმგებელი, თანდათანობით ფართოვდებოდა.
ბენერჯიმ და მისმა კოლეგებმა აღმოაჩინეს, რომ ეს ორივე პროცესი შეჩერდა და უკუსვლაც დაიწყო. ასეთი ცვლილება კი კლიმატის შემთხვევითი ცვალებადობით არ შეიძლება აიხსნას. ისინი ოზონის ხვრელის შემცირების პირდაპირი შედეგია.

ნაკადური დინებების ცვლილებამ შეიძლება ამინდის ცვლილებები, გლობალური ტემპერატურის ცვლილება და ოკეანეების მარილიანობის ცვლილებაც კი გამოიწვიოს.

ამგვარად, როგორც ლიდსის უნივერსიტეტის მკვლევარი, მარტინ ჩიპერფილდი ამბობს, ოზონის ხვრელის აღდგენის თვალსაზრისით “შემობრუნების მომენტი დადგა.“

ამასთან, ჩიპერფილდი მიუთითებს, რომ ახლა ძალიან მნიშვნელოვანია იმის განსაზღვრა, კლიმატური ცვლილებების რა ასპექტზე ახდენს გავლენას ოზონის ხვრელი, რომელმაც აღდგენა დაიწყო და რომელ პროცესებზე ახდენს გავლენას ნახშირორჟანგის გამოყოფა, რაც კვლავ გრძელდება.

ბენერჯის თქმით ოზონის ხვრელი სხვადასხვა სიჩქარით აღდგება, ატმოსფეროს მონაკვეთიდან გამომდინარე. მაგალითად, ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს საშუალო განედებზე 1980 წლის მდგომარეობას ის 2030 წლისთვის მიაღწევს, სამხრეთ ნახევარსფეროში ამას 20 წელი დაჭირდება, ანტარქტიკის თავზე კი იმავე დონეზე აღსადგენად მას დრო 2060 წლამდე დასჭირდება.

ვითხოვთ შსს-მ ამოიღოს კადრები, სადაც კალაძე მოქალაქეზე ძალადობს მას მაისური შემოახია – სამოქალაქო აქტივისტი

არკეთილში, რეაბილიტირებული სკვერის გახსნაზე თბილისის მერ კახა კალაძესა და სამოქალაქო აქტივისტებს შორის მომხდარი ინციდენტის მონაწილეებმა კახა კალაძის წინაღმდეგ პოლიციას...

ყველანი გავერთობით, კინო ახლა იწყება – კახა კალაძე

"ყველანი გავერთობით, კინო ახლა იწყება," - ამის შესახებ თბილისის მერმა კახა კალაძემ ჟურნალისტებთან საუბრისას განაცხადა, რითაც...

კანიე უესტმა ჯორჯ ფლოიდის ქალიშვილს სწავლა დაუფინანსა

ამერიკელმა რეპერმა კანიე უესტმა მინეაპოლისში მოკლული აფროამერიკელის, ჯორჯ ფლოიდის ქალიშვილს  სწავლა დაუფინანსა. ამის შესახებ...

ბიძინა ივანიშვილი 3 დღე მეხვეწებოდა კენჭი იყარეო – გუბაზ სანიკიძე

"ბიძინა ივანიშვილი 3 დღე მეხვეწებოდა კენჭი იყარეო "- ამის შესახებ  გუბაზ სანიკიძემ ტვ "პირველის"გადაცემა...

“სომხეთში რაც ხდება, ჩვენთვის სახიფათო ნაკლებად არის,თუმცა ჭკუის სასწავლებელია“–პაატა იმნაძე

დაავადებათა კონტროლის ცენტრის ხელმძღვანელი პაატა იმნაძე აცხადებს, რომ სომხეთში არსებული რთული ვითარება საქართველოსთვის სახიფათო...

დიდი ალბათობით მაჟორიტარი ვიქნები – გიგა ბოკერია

სად აპირებს ევროპული საქართველო მაჟორიტარი კანდიდატების დაყენებას ოპოზიციური  შეთანხმების მიღმა და სად არის "ევროპული...
video

ვარკეთილში სკვერის გახსნის დროს კახა კალაძემ აქციის მონაწილეს დაარტყა (ვიდეო)

ვარკეთილში სკვერის გახსნის დროს კახა კალაძემ აქციის მონაწილეს დაარტყა  ფიზიკური დაპირისპირება ვარკეთილში სკვერის გახსნის...

სალომე ზურაბიშვილმა 3 თვეში მობილურით საუბარში 200 ლარი და 98 თეთრი დახარჯა

სალომე ზურაბიშვილმა, სამ თვეში სახვადასხვა ქვეყნის ლიდერებთან მობილურით საუბარში 200 ლარი და 98 თეთრი...

სხვა სიახლეები

გახსენით მაღაზიები! ყველაფერი დამიპატარავდა – ინგა გრიგოლია

"გახსენით მაღაზიები! ყველაფერი დამიპატარავდა"- წერს ტვ "პირველის" გენერალური დირექტორი, ინგა გრიგოლია სოციალურ ქსელში. "გახსენით მაღაზიები! შარშანდელი თუ რამე მქონდა,ამ სეზონის,ყველაფერი დამიპატარავდა და ტანსაცმელს ვეღარ ვყიდულობ,ფეხი...

ჯანმრთელობა

კორონავირუსი მელოტებში ყველაზე მძიმე ფორმებით მიმდინარეობს – მეცნიერების დასკვნა

მელოტი ადამიანები კორონავირუსით გარდაცვალების ყველაზე დიდი რისკის ქვეშ იმყოფებიან. ესპანეთის საავადმყოფოში, აღმოაჩინეს რომ დაინფიცირებულ მელოტი ადამიანებს განსაკუთრებით მძიმედ გადააქვთ კოვიდ19. როგორც საავადმყოფო აცხადებს, მიზეზი თმის...

შოუ ბიზნესი

ჯენიფერ ენისტონის შიშველ ფოტოს აუქციონზე გაყიდიან. თანხა კორონავირუსთან ბრძოლას მოხმარდება

ჯენიფერ ენისტონის ცნობილი ფოტო, რომელზეც ის შიშველი პოზირებს აუქციონზე გამოიფინება, გაყიდვიდან შემოსული თანხა კი კორონავირუსთან ბრძოლას მოხმარდება. შავ–თეთრი ფოტო, რომელიც წლების მანძილზე საკულტოდ იქცა 1995...

ვიდეო