კლიმატურმა ცვლილებებმა დედამიწის ღერძის გადაადგილება გამოიწვია

მართალია დედამიწის ღერძი უხილავი და წარმოსახვითია, ამის მიუხედავად მისი სავარაუდო ადგილმდებარეობის გამოთვლა ადვილია: ის რომ ზედაპირზე ამოდიოდეს და ხილული იყოს, ეს სამხრეთ და ჩრდილოეთ პოლუსებზე მოხდებოდა.

ცნობილია ისიც, რომ ეს ღერძი შეიძლება გადაადგილდეს, რაც პოლუსების “ხეტიალს“ იწვევს. ეს მაშინ ხდება, როცა დედამიწის ღერძი ისეთი ბუნებრივი მოვლენების ძალით გადაადგილდება, როგორიც არის ოკეანის დინებების ცვლილებები ან პლანეტის სიღრმეებში მაგმას კონვექცია.

თუმცა, როგორც ჩინეთის მეცნიერებათა აკადემიის გეოგრაფიისა და ბუნებრივი რესურსების ინსტიტუტის მკვლევარებმა გაარკვიეს დედამიწის ღერძის შესამჩნევი გადაადგილება 1990–იანი წლების დასაწყისთან შედარებით პირველად ხელშესახები კლიმატური ცვლილებების, კონკრეტულად კი მატერიკული ყინულების მასობრივი დნობის შედეგად მოხდა.

მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ 1995 წელს პოლუსების გადაადგილების მიმართულება სამხრეთულიდან აღმოსავლურით შეიცვალა, თავად გადაადგილების სიჩქარე კი 1995–2020 წლის შუალედებში 17–ჯერ გაიზარდა 1981–1995 წლების შუალედთან შედარებით.

მთლიანობაში 1980 წლიდან პოლოუსები 4 მეტრით გადანაცვლდნენ.

მეცნიერები საკუთარ დასკვნებს НАСА GRACE –ის მისიიდან მიღებული მონაცემებით ამყარებენ, რომელიც დედამიწის გრავიტაციულ ველს და მის ცვლილებებს სწავლობდა, მათ შორის კლიმატის ცვლილების პროცესებთან დაკავშირებულს.

“რაც უფრო სწრაფად დნებოდა ყინულები გლობალურ დათბობასთან დაკავშირებით, მით მეტი ალბათობით ახდენდა ეს გავლენას პოლუსების გადაადგილებაზე. სხვა შესაძლო მიზეზებს შორის შეიძლება იყოს წყლის მარაგების მოცულობის ცვლილება იმ რაიონებში, სადაც არ არის ყინულები, თუმცა გრუნტის წყლების ზღვარგადასული მოხმარება ხდება მორწყვის მიზნით ან სხვა ადამიანური საქმიანობისთვის.“– ამბობს კვლევის ხელმძღანელი შანშან დენი გამოცემა Geophysical Research Letters–ში გამოქვეყნებულ ნაშრომში.

მართლაც მიწისქვეშა წყლები, რომლებიც მინდვრების მოსარწყავად თუ სხვა საჭიროებებისთვის ამოიქაჩება, ადრე თუ გვიან მსოფლიო ოკეანეში ხვდება და დედამიწის ზედაპირზე წონის ხელახალ გადანაწილებას იწვევს. ბოლო 50 წლის მანძილზე, გათვლების თანახმად ადამიანმა მიწისქვეშა წყაროებიდან 18 ტრილიონი ტონა წყალი ამოტუმბა, თუმცა წონაში ამ  დანაკარგის კომპენსაცია არაფრით მომხდარა.

ღერძის გადანაცვლების კუთხე ჯერჯერობით იმდენად პატარაა, რომ პრაქტიკულად არანაირად არ აისახება ჩვენს ყოველდღიურ ცხოვრებაზე, თუ არ ჩავთვლით დღის ხანგრძლივობის ცვლილებას რამდენიმე მილიწამით. თუმცა, კონტინენტური ყინულების დნობის მუდმივი დაჩქარება მიწისქვეშა წყლების დაუნდობელ გამოყენებასთან ერთად სულ უფრო მეტ გავლენას მოახდენს მასების გადაადგილებაზე, და ჯერჯერობით ვერავინ იტყვის დარწმუნებით, რა შეიძლება ამან გამოიწვიოს.

წვევამდელები სავალდებულო სამხედრო სამსახურს მხოლოდ თავდაცვის სისტემაში გაივლიან

თავდაცვის მინისტრის, ჯუანშერ ბურჭულაძის განცხადებით, წვევამდელები სავალდებულო სამხედრო სამსახურს მხოლოდ თავდაცვის სამინისტროს სისტემაში გაივლიან....

კახიშვილი: ხალხი გაგიჟებული მოვა და ყველას გვიფრენს, გამოვფხიზლდეთ

"ქართული ოცნების" დეპუტატი კახა კახიშვილი ამბობს, რომ საზოგადოებაში უკმაყოფილებაა, ამიტომ ხელისუფლება უნდა გამოფხიზლდეს, სანამ...

შესაძლოა კახა კახიშვილმა “ქართული ოცნება” დატოვოს

უმრავლესობის წევრი კახა კახიშვილი ამბობს, რომ შესაძლოა ქართული ოცნება დატოვოს. მისი თქმით, თუ მმართველი გუნდიდან...

საელჩო მოქალაქეებს აფრთხილებს: შესაძლოა, ტერორის მიზნით თქვენთან ზარი შემოვიდეს

ისრაელში საქართველოს საელჩოს განცხადებით, შესაძლოა, ისრაელში მცხოვრებ მოქალაქეებს ტერორის მიზნით დაურეკონ, ან შეტყობინება გაუგზანონ,...

თბილისის 60 ქუჩა, რომელსაც ხვალ 18 საათით წყალი შეუწყდება

"ჯორჯიან უოთერ ენდ ფაუერის" განცხადებით, 14 მაისს, წყალმომარაგების სტაბილურობისა და უსაფრთხოებისთვის ბახტრიონის სატუმბო სადგურზე...

ჯაფარიძე: არიან პოლიტიკოსები, ვისთვისაც მომგებიანია, ხელახალი არჩევნები არ ჩატარდეს

"მთავარი კითხვა ახლა ოპოზიციურ ფლანგზე არის ის, თუ რომელი ოპოზიციური პარტიები და პოლიტიკური ლიდერები...

ბარამიძე: რა თქმა უნდა, არ უნდა შევიდეთ არალეგიტიმურ პარლამენტში

ნაციონალური მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერი, გია ბარამიძე ამბობს, რომ მისი პარტია არალეგიტიმურ პარლამენტში არ უნდა...

ჯაფარიძე: არ მაქვს სურვილი, ფრაქციულ მუშაობაში ან საპარლამენტო რუტინაში გადავეშვა

"გირჩი – მეტი თავისუფლების" ლიდერი ზურაბ ჯაფარიძე ამბობს, რომ ფრაქციულ მუშაობაში ჩართვის სურვილი არ...

იშვიათი მოვლენა: ქალმა 9 ბავშვი გააჩინა, რომელთაგან ყველა გადარჩა

მალიში მცხოვრებმა 25 წლის ქალმა 9 ბავშვი გააჩინა. არადა ფეხმძიმობისას ექოსკოპიაზე ექიმებმა მხოლოდ 7 ბავშვი შეამჩნიეს. ჰალიმა სისეს მშობიარობა მაროკოში, სპეციალურ კლინიკაში შედგა, სადაც ის...

მეცნიერების გათვლებით კორონავირუსის შედეგად გარდაცვლილთა რეალური მაჩვენებელი ოფიციალურს ორჯერ აღემატება

ჯონ ჰოპკინსის უნივერსიტეტის მონაცემებით, რომელიც საკუთარ გათვლებში სხვადასხვა ქვეყნების ოფიციალურ მონაცემებს იყენებს, კორონავირუსის პანდემიის დროს 156 მილიონი ადამიანი დაინფიცირდა, 3.2 მილიონი კი გარდაიცვალა. თუმცა, ვაშინგტონის...

გოგო ალბინიზმით ჩინური თავშესაფრიდან Vogue-ს მოდელი გახდა. ნახეთ მისი ისტორია

სიუელი ბავშვობისას მშობლებმა ბავშვთა სახლის კართან დატოვეს. ჩინეთში ზოგიერთი ალბინიზმს წყევლად თვლის. ამ იშვიათ  გენეტიკურ მოვლენას იმ პიგმენტის სრული ან ნაწილობრივი არქონა ახასიათებს, რომელიც კანს...