ტრამპის ადმინისტრაციამ რამდენიმე აფრიკულ ქვეყანასთან სადავო შეთანხმებები გააფორმა იმ მიგრანტების დეპორტაციისთვის, რომელთა სამშობლოში დაბრუნებაც აშშ-ს არ შეუძლია.
აშშ-მ რამდენიმე მიგრანტი ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში, მსოფლიოს ერთ-ერთ ყველაზე ღარიბ და პრობლემურ სახელმწიფოში, უკვე გააძევა. ეს მოხდა სადავო შეთანხმების ფარგლებში, რომელიც ვაშინგტონს საშუალებას აძლევს, გააძევოს ის მიგრანტები, რომელთა საკუთარ ქვეყნებში დაბრუნებაც შეუძლებელია.
თვითმფრინავს, რომელიც ლუიზიანიდან ხუთშაბათს ღამით აფრინდა, დაახლოებით ორ ათეულ მიგრანტს გადაჰყავდა. მათ შორის იყო ირანელი პროდემოკრატიული აქტივისტიც, როგორც მისი ადვოკატი ამბობს. რეისი პარასკევს ბანგიში დაეშვა.
ირანელ-ამერიკელთა სამართლებრივი დაცვის ფონდის დროებითი აღმასრულებელი დირექტორის, ალი რაჰნამას თქმით, რეისზე უნდა ყოფილიყვნენ იორდანიის, სომხეთის, თურქეთის, საქართველოსა და ავღანეთის მოქალაქეებიც. წყაროს ცნობით, ჩასვლის შემდეგ მამაკაცები და ქალები ერთმანეთისგან განცალკევებით მოათავსეს.
„მათ ამ ადგილთან აბსოლუტურად არანაირი კავშირი არ აქვთ. ჩემს ყველა დოკუმენტში უამრავი ინფორმაცია წარვადგინე იმის შესახებ, რამდენად საშიში იყო ეს“, — უთხრა Reuters-ს დეპორტირებული ირანელი აქტივისტის ადვოკატმა, ემილი ტროსტლმა.
„ეს ადამიანები შეერთებული შტატებიდან გააძევეს და მიატოვეს ქვეყანაში, სადაც მათ არც სტატუსი აქვთ, არც კავშირი და არც მხარდაჭერის ქსელი. გვეშინია, რომ საბოლოოდ მათ აიძულებენ დაბრუნდნენ იმ ქვეყნებში, საიდანაც თავდაპირველად გამოიქცნენ“, — დაამატა მან.
რატომ გააძევეს ირანელი პროდემოკრატიული აქტივისტი აშშ-დან?
ტროსტლის თქმით, სამი ირანელი ქალი, რომლებიც სამშობლოში დევნას გამოექცნენ, დეპორტაციის საფრთხის წინაშე იდგა, თუმცა დეპორტაციის რეისზე საბოლოოდ მხოლოდ ერთი მათგანი მოხვდა.
ირანელ-ამერიკელთა სამართლებრივი დაცვის ფონდმა განაცხადა, რომ მათ დეპორტაცია დაემუქრათ მას შემდეგ, რაც მათი თავშესაფრის მოთხოვნები უარყვეს იმ წესის დარღვევის გამო, რომელიც მათ ავალდებულებდა, აშშ-ში ჩასვლამდე თავშესაფარი ჯერ იმ ქვეყნებში მოეთხოვათ, რომელთა გავლითაც იმგზავრეს.
ეს წესი მაისში კალიფორნიის ფედერალურმა სასამართლომ გააუქმა.
IALDF-მა გააფრთხილა, რომ ირანელების ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში დეპორტაცია „პოტენციურად სასიკვდილო ქმედებაა“. ორგანიზაციამ განსაკუთრებით გაუსვა ხაზი ამ ქვეყნის ხელისუფლების მჭიდრო კავშირებს მოსკოვთან, რომელიც ირანის მყარი სადაზვერვო მოკავშირეა.
კიდევ რა ვიცით აშშ-ის დეპორტაციის რეისზე ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში?
დეპორტაციის თვითმფრინავი ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის დედაქალაქში ადგილობრივი დროით საღამოს 10 საათამდე ცოტა ხნით ადრე დაეშვა. მანამდე რეისმა განის დედაქალაქ აკრაში გაჩერება გააკეთა. ამას აჩვენებს ICE Flight Monitor-ის მონაცემები, რომელსაც Human Rights First მართავს.
არ გავრცელებულა დეტალები იმის შესახებ, სად განათავსებენ დეპორტირებულებს ან რამდენ ხანს დარჩებიან ისინი ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში.
აშშ-ის საელჩოსთან დაახლოებულმა წყარომ Associated Press-ს უთხრა, რომ მიგრანტების ნაწილი დროებით იმყოფებოდა მეხანძრეების ბაზაზე, რომელიც ბანგიში მშენებარე საელჩოს კომპლექსთან ახლოს მდებარეობს. სხვები კი სხვა ადგილებში უნდა განეთავსებინათ.
რა არის ვაშინგტონის დეპორტაციის შეთანხმებები აფრიკისა და ლათინური ამერიკის ქვეყნებთან?
ტრამპის ადმინისტრაციამ აფრიკისა და ლათინური ამერიკის რამდენიმე ქვეყანასთან არაერთი მკაცრად გაკრიტიკებული შეთანხმება გააფორმა. ეს შეთანხმებები ითვალისწინებს მესამე ქვეყნების მოქალაქე დეპორტირებულების მიღებას, რომელთა საკუთარ სამშობლოში დაბრუნებაც აშშ-ს არ შეუძლია.
ამ შეთანხმებების კანონიერება უფლებადამცველი ჯგუფების მხრიდან დიდწილად კითხვის ნიშნის ქვეშ დგას, თუმცა ვაშინგტონი ამტკიცებს, რომ ისინი სამართლებრივად გამართულია.
საიდუმლო შეთანხმებები გაფორმდა ისეთ ქვეყნებთან, როგორებიცაა ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა და განა, ასევე, სულ მცირე, კიდევ შვიდ აფრიკულ ქვეყანასთან.
უფლებადამცველების თქმით, აშშ-მ ათასობით ადამიანი თითქმის ორ ათეულ ქვეყანაში გააძევა, რომლებიც მათი სამშობლო არ არის.
იმიგრაციის ადვოკატები ტრამპის ადმინისტრაციას ადანაშაულებენ, რომ ის ამ შეთანხმებებს სამართლებრივ ხვრელად იყენებს, რათა თავშესაფრის მაძიებლები ირიბად აიძულოს, საკუთარ ქვეყნებში დაბრუნდნენ. ბევრ დეპორტირებულს აშშ-ის სასამართლოებისგან ჰქონდა სამართლებრივი დაცვა, რომელიც მათ რეპატრიაციას კრძალავდა.
ეს შეთანხმებები ტრამპის ადმინისტრაციის მიგრანტების წინააღმდეგ უფრო ფართო კამპანიის ნაწილად განიხილება.
