ირანის სასამართლო ხელისუფლების ცნობით, ჩამოხრჩობით სიკვდილით დასაჯეს ორი მამაკაცი, რომლებსაც 2026 წლის იანვარში მასობრივ ანტისამთავრობო საპროტესტო აქციებთან დაკავშირებულ დანაშაულებში ადანაშაულებდნენ. ინფორმაციას AFP და სააგენტო Fars ავრცელებენ.
სასამართლოს ცნობით, ერფან ესფანდიარისა და გოლ-მოჰამად მოჰამადის მიმართ გამოტანილი სასიკვდილო განაჩენი აღსრულდა.
ირანის ხელისუფლება მათ ისპაჰანში, თეირანიდან დაახლოებით 340 კილომეტრში, პოლიციელებზე სასტიკ თავდასხმასა და მათ დაღუპვაში ადანაშაულებდა. სასამართლო უწყების განცხადებით, შემთხვევა ვიდეოზე გადაიღეს და კადრები მოგვიანებით უცხოურ ტელეარხებს გადასცეს.
ოფიციალურ განცხადებაში არ არის მითითებული დაკავებისა და სასამართლო პროცესის თარიღები, ასევე არ სახელდება მსჯავრდებულთა ასაკი.
მასობრივი საპროტესტო აქციები ირანში
2025 წლის დეკემბრის ბოლოდან ირანში მასობრივი საპროტესტო გამოსვლები მიმდინარეობდა, რომლებიც ხელისუფლებამ ძალის გამოყენებით ჩაახშო. თავდაპირველად აქციების მიზეზი ცხოვრების მაღალი ღირებულება იყო, თუმცა ისინი სწრაფად გადაიზარდა ფართომასშტაბიან ანტისამთავრობო დემონსტრაციებში. პროტესტის პიკი 8–9 იანვარს დაფიქსირდა.
ირანის ხელისუფლების განცხადებით, მოვლენების შედეგად 3 000-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა. თეირანი ამტკიცებდა, რომ „ტერორისტული აქტები“ აშშ-ისა და ისრაელის მიერ იყო ორგანიზებული. საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაციების ცნობით კი, ირანის უსაფრთხოების ძალებმა დემონსტრანტებს ცეცხლი გაუხსნეს.
აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი ირანს სამხედრო ჩარევით დაემუქრა. მოგვიანებით, 28 თებერვალს, აშშ-მა და ისრაელმა ირანზე ერთობლივი დარტყმა განახორციელეს, რასაც ახლო აღმოსავლეთში ომის დაწყება მოჰყვა.
ირანი სიკვდილით დასჯის შემთხვევების რაოდენობით მსოფლიოში მეორე ადგილზეა
ქვეყანაში გახშირდა დაკავებები და სიკვდილით დასჯები, რომლებიც დაკავშირებულია როგორც წლის დასაწყისის საპროტესტო აქციებთან, ისე შემდგომ სამხედრო კონფლიქტთან.
არასამთავრობო ორგანიზაციების — Iran Human Rights-ისა და Together Against the Death Penalty-ის — მონაცემებით, 2025 წელს ირანის ხელისუფლებამ სულ მცირე 1 639 ადამიანი დასაჯა სიკვდილით. ეს 1989 წლის შემდეგ ყველაზე მაღალი წლიური მაჩვენებელია.
Amnesty International-ის მონაცემებით, სიკვდილით დასჯის შემთხვევების რაოდენობით ირანი მსოფლიოში მეორე ადგილს იკავებს და მხოლოდ ჩინეთს ჩამორჩება.