დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ ირანზე დარტყმები გააუქმა იმ პირობით, თუ თეირანთან შეთანხმება „უმოკლეს ვადაში“ გაფორმდება.
აშშ-ის პრეზიდენტმა სოციალურ ქსელ Truth Social-ში დაწერა, რომ ირანმა და ახლო აღმოსავლეთის სხვა ქვეყნებმა მას სთხოვეს, ნებისმიერი თავდასხმა „გადაედო“, რადგან შეთანხმების „ძირითადი პირობები“ უკვე შეთანხმებულია.
ტრამპის განცხადება მას შემდეგ გაკეთდა, რაც გავრცელდა ცნობები, რომ აშშ და ისრაელი შესაძლოა ირანზე ახალ, მასშტაბურ დარტყმებს გეგმავდნენ.
ირანის ნახევრად ოფიციალურმა საინფორმაციო სააგენტო Mehr-მა უარყო ინფორმაცია, თითქოს თეირანმა აშშ-ს შემდგომი სამხედრო მოქმედებებისგან თავის შეკავება სთხოვა და განაცხადა, რომ ტრამპის მტკიცებები „სხვა არაფერია, თუ არა მორიგი ტყუილი“.
ირანის თავდაცვის მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელმა მაჯიდ იბნ ალ-რეზამ განაცხადა, რომ თეირანი მოწინააღმდეგეების მხრიდან ნებისმიერ მუქარას „რეალურად და სარწმუნოდ“ მიიჩნევს, მაშინაც კი, თუ ის ფსიქოლოგიური ომის ნაწილია.
„ჩვენ მოულოდნელად ვერ დაგვასწრებენ და არც პასიურები ვიქნებით“, — დასძინა მან.
ამ მკაცრ განცხადებებს წინ უძღოდა ამერიკულ მედიაში გავრცელებული ცნობები, რომ აშშ და ისრაელი ირანის ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურის ობიექტებზე დღემდე ერთ-ერთ ყველაზე ინტენსიურ დაბომბვის კამპანიას გეგმავენ. CBS News-ის წყაროების ინფორმაციით, ეს გეგმა პარასკევს ტრამპის კაბინეტის სხდომაზე განიხილეს.
აშშ-ის მთავრობამ ახლო აღმოსავლეთში მყოფ ამერიკელებსაც მოუწოდა, გამოიჩინონ სიფრთხილე და რეგიონში „ესკალაციის შემთხვევაში“ ევაკუაციისთვის მზად იყვნენ.
შაბათს გამოქვეყნებულ პოსტში ტრამპმა განაცხადა, რომ აშშ „მოქმედებისთვის მზადაა და მზადაა, ირანის ისლამური რესპუბლიკის წინააღმდეგ გამოვიდეს სამხედრო ტერორის, ძალისა და სიმძლავრის ისეთი მასშტაბით, როგორიც მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ არავის უნახავს“.
მისი თქმით, თავდასხმის გაუქმება „მთელი მსოფლიოს მომავალს და, შესაბამისად, წარმატებული და აყვავებული ირანის გადარჩენას წაადგება“.
ჯერ კიდევ 7 აპრილს აშშ-ის პრეზიდენტმა გააფრთხილა, რომ თუ ირანი სამშვიდობო მოლაპარაკებებში მონაწილეობაზე უარს იტყოდა, „დღეს ღამით მთელი ცივილიზაცია დაიღუპებოდა“. ის სამოქალაქო ინფრასტრუქტურისა და ელექტროსადგურების განადგურებითაც დაიმუქრა — ნაბიჯით, რომელიც, ბევრის აზრით, სამხედრო დანაშაული იქნებოდა.
ამ მუქარას მართლაც მოჰყვა ისტორიული პირისპირ მოლაპარაკებები პაკისტანში, რომელსაც ვიცე-პრეზიდენტი ჯეი დი ვენსი ხელმძღვანელობდა.
პრეზიდენტის მხარდამჭერებისთვის ეს მისი მიდგომის სისწორის დასტური გახდა: საომარმა მუქარამ, რომელსაც ხშირად „შეშლილის თეორიას“ უწოდებენ, ირანელები მოლაპარაკების მაგიდასთან მიიყვანა.
თუმცა ამ მოსაზრების პრობლემა ისაა, რომ მოლაპარაკებები შეთანხმების გარეშე დასრულდა. მხარეებს ერთმანეთისთვის წინააღმდეგობრივი იმდენი „წითელი ხაზი“ ჰქონდათ, რომ მათი შეთანხმება ცივილიზაციის განადგურების მუქარის პირობებშიც კი ვერ მოხერხდა.
CBS News-ის ცნობით, პარასკევის შეხვედრის დროს, როდესაც ჟურნალისტები ჯერ კიდევ დარბაზში იმყოფებოდნენ, ტრამპმა, როგორც ამბობენ, განაცხადა: „ჩვენ მათ [ირანელებს] ძალიან ძლიერ დარტყმას მივაყენებთ. რაღაც მომენტში ისინი იტყვიან: ‘ამის ატანა აღარ შეგვიძლია’“.
ერთი დღის შემდეგ საუდის არაბეთის მემკვიდრე პრინცმა მუჰამედ ბინ სალმანმა ტრამპთან სატელეფონო საუბარი გამართა, რომლის მიზანიც რეგიონში დაძაბულობის შემცირება იყო, — იტყობინება სამეფოს ოფიციალური საინფორმაციო სააგენტო SPA.
სპარსეთის ყურეში აშშ-ის მოკავშირეები შეშფოთებული არიან, რადგან, მართალია, აშშ-ის კონტინენტური ნაწილი ირანული რაკეტების მოქმედების რადიუსს მიღმაა, მაგრამ ისეთი ქვეყნები, როგორებიცაა ბაჰრეინი, იორდანია და არაბთა გაერთიანებული საამიროები, შესაძლოა დარტყმის ქვეშ აღმოჩნდნენ. მთავარ სამიზნეებად შესაძლოა მათი კრიტიკული ინფრასტრუქტურა, მათ შორის წყლის გამამარილებელი ობიექტები იქცეს.
ვაშინგტონი და თეირანი ერთმანეთს დარტყმებს მას შემდეგ უცვლიან, რაც ივნისში ჩაიშალა აპრილში მიღწეული ზავი, რომელიც ომის დროებით შეჩერებას ისახავდა მიზნად.
აშშ-მა ირანის პორტები დაბლოკა და ირანულ ობიექტებს დარტყმები მიაყენა. ირანმა კი ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებში განთავსებულ ამერიკულ ობიექტებზე რაკეტები და უპილოტო საფრენი აპარატები გაუშვა, ასევე შეუტია გემებს ჰორმუზის სრუტეში — მსოფლიო ნავთობის გადაზიდვებისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან საზღვაო გზაზე. ამან ნავთობის ფასებზე დაუყოვნებლივ იმოქმედა.
აშშ-ის პრეზიდენტი მხოლოდ საერთაშორისო ზეწოლას არ აწყდება. Pew-ის კვლევითი ცენტრის მონაცემებით, ამერიკელთა დაახლოებით 60% ირანთან ომს არ ემხრობა, რაც ტრამპის პოპულარობის კლებას ხელს უწყობს.
კონფლიქტის ნებისმიერი ესკალაცია თითქმის აუცილებლად გამოიწვევს ნავთობის ფასების ზრდას, რაც ამერიკელი მომხმარებლების მდგომარეობას კიდევ უფრო გააუარესებს. ნოემბერში აშშ-ში დაგეგმილი უმნიშვნელოვანესი შუალედური არჩევნების წინ ვითარების ასეთი გაუარესება, დიდი ალბათობით, ტრამპისა და მთლიანად რესპუბლიკური პარტიის წინააღმდეგ იმუშავებს.
