ევროკავშირის საბჭომ სომხეთთან ვაჭრობის დროებითი ლიბერალიზაციის ზომები დაამტკიცა რუსეთის მიერ ახლახან დაწესებული სავაჭრო შეზღუდვების გამო. ამის შესახებ ოთხშაბათს, 2 სექტემბერს, საბჭოს პრესსამსახურმა განაცხადა.
„ეს ზომები ევროკავშირში სომხური ექსპორტის დაახლოებით 80%-ის ლიბერალიზაციას უზრუნველყოფს“, — განაცხადეს ბრიუსელში.
პრეფერენციული რეჟიმი გარკვეულ პირობებს ითვალისწინებს და ასევე შეიცავს ევროკავშირის ბაზრის დაცვის მექანიზმებს იმ შემთხვევისთვის, თუ იმპორტი ევროკავშირის მწარმოებლებზე უარყოფით გავლენას მოახდენს.
ბრიუსელი რუსეთის ეკონომიკური ზეწოლის საპასუხოდ მკაფიო სიგნალს აგზავნის
„ევროპა მხარს უჭერს სომხეთსა და მის ხალხს, რომლებმაც რეფორმებისა და ევროკავშირთან უფრო მჭიდრო თანამშრომლობის მკაფიო გზა აირჩიეს“, — განაცხადა ირლანდიის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ჰელენ მაკენტიმ.
„დღევანდელი გადაწყვეტილება მკაფიო სიგნალია: ეკონომიკური ზეწოლის შემთხვევაში ევროკავშირი რეაგირებას მოახდენს. ჩვენ შევქმნით ახალ შესაძლებლობებს და მხარს დავუჭერთ ჩვენს პარტნიორებს“, — აღნიშნა მან.
რეგულაცია ითვალისწინებს სომხური პროდუქციის ფართო სპექტრზე, მათ შორის სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის რამდენიმე სახეობაზე, საიმპორტო გადასახადების დროებით გაუქმებას.
ზომები რეგულაციის ძალაში შესვლიდან ორი წლის განმავლობაში იმოქმედებს და შეეხება სომხური ხილის, ბოსტნეულისა და მცენარეული პროდუქციის თითქმის 99%-ს, რომელიც ჩვეულებრივ რუსეთში გადიოდა, ასევე სასმელებისა და ალკოჰოლური პროდუქციის 91%-ზე მეტს.
ბრიუსელში გაიხსენეს, რომ რუსეთის მიერ დაწესებულმა სავაჭრო შეზღუდვებმა სომხური ექსპორტი და სატრანზიტო მარშრუტები დაბლოკა.
ახალი რეჟიმი ევროპარლამენტმაც უნდა დაამტკიცოს
ევროკავშირის პრეფერენციული რეჟიმი შენარჩუნდება იმ პირობით, რომ ერევანი მონაწილეობას მიიღებს ადმინისტრაციულ თანამშრომლობაში, თავს შეიკავებს ევროკავშირიდან იმპორტზე ახალი სავაჭრო შეზღუდვების დაწესებისგან და დაიცავს ყოვლისმომცველი და გაღრმავებული პარტნიორობის შეთანხმების — CEPA-ს — ძირითად პრინციპებს, მათ შორის დემოკრატიას, კანონის უზენაესობასა და ადამიანის უფლებებს.
მოსალოდნელია, რომ ევროპარლამენტი ზომებს სექტემბრის პლენარულ სესიაზე დაუჭერს მხარს. ამის შემდეგ საჭირო იქნება ევროკავშირის საბჭოს საბოლოო თანხმობა.
რეგულაცია ძალაში შევა ევროკავშირის ოფიციალურ ჟურნალში გამოქვეყნების მომდევნო დღეს.
რუსეთის აკრძალვების პოლიტიკური ფონი
რუსეთის ეკონომიკური ზეწოლა სომხეთზე ქვეყანაში საპარლამენტო არჩევნებისა და ერევნის ევროკავშირთან დაახლოების კურსის ფონზე დაიწყო და თანდათან გაძლიერდა.
22 მაისიდან რუსეთმა სომხეთიდან ყვავილების იმპორტი აკრძალა, 30 მაისიდან — ახალი ბოსტნეულისა და კენკრის, 2 ივნისიდან შეზღუდვები შეეხო კურკოვან ხილსა და ყურძენს, ხოლო 3 ივნისიდან — თესლოვან ხილს, კარტოფილს, ბადრიჯანსა და ჩირს.
მანამდე უკვე დაბლოკილი იყო მინერალური წყლის „ჯერმუკის“, კონიაკის, ღვინის, ცოცხალი თევზისა და თევზპროდუქტების მიწოდება.
12 ივნისს „როსსელხოზნადზორმა“ სომხეთიდან მთელი მცენარეული პროდუქციის იმპორტის აკრძალვა გამოაცხადა. 24 ივლისს კი რუსეთმა სომხური რძის პროდუქტების იმპორტიც დაბლოკა.
ევროკომისიის პრეზიდენტმა ურსულა ფონ დერ ლაიენი რუსეთის საექსპორტო შეზღუდვების გამო სომხეთს 50 მილიონი ევროს დახმარების გამოყოფა დაჰპირდა.