ევროკომისიამ ევროკავშირის გაფართოებისთვის ახალი წესები მოამზადა.
ევროკომისია ევროკავშირის გაფართოების წესებს ცვლის, რათა ახალი ქვეყნების ინტეგრაცია უფრო სწრაფად მოხდეს. ბრიუსელი ევროკავშირის წევრობის კანდიდატებს ეტაპობრივ ინტეგრაციას სთავაზობს და ამავდროულად ცდილობს, თავი დაიცვას „ახალი ორბანებისგან“.
ევროკომისია ევროკავშირის წევრობის კანდიდატ ქვეყნებს ეტაპობრივი ინტეგრაციის ფარგლებში მეტი უპირატესობის მინიჭებას სთავაზობს. ამავე დროს, იგეგმება ახალი დამცავი მექანიზმების შემოღება, რომლებიც კანდიდატ ქვეყნებს უფლებებს შეუზღუდავს, თუ ისინი ევროკავშირში გაწევრიანების შემდეგ რეფორმებს შეაჩერებენ ან აღებულ ვალდებულებებს გადაუხვევენ.
ევროკავშირის გაფართოების საკითხებში ევროკომისარმა მარტა კოსმა შესაბამისი ცვლილებების პაკეტის მომზადების შესახებ სამშაბათს, 6 ოქტომბერს, სტრასბურგში განაცხადა.
გაფართოების საკითხებზე ერთსულოვნების პრინციპისგან ეტაპობრივი გადახვევა
მისი თქმით, წინასწარმა შეფასებებმა, თუ როგორ შეიძლება ახალი ქვეყნების გაწევრიანებამ ევროკავშირზე იმოქმედოს, აჩვენა, რომ „ევროკავშირი გაფართოებისთვის უკვე მზად არის, თუმცა არსებობს სფეროები, სადაც ცვლილებები იქნება საჭირო“.
კერძოდ, იმისთვის, რომ ევროკავშირი „უფრო მოქნილი და ეფექტიანი“ გახდეს, ევროკომისია ე.წ. გარდამავალი მუხლების გამოყენებას და ერთსულოვნების პრინციპის კვალიფიციური უმრავლესობით კენჭისყრით ჩანაცვლებას სთავაზობს.
ეს ევროკავშირს საშუალებას მისცემდა, შეემცირებინა იმ საკითხების რაოდენობა, რომელთა დაბლოკვაც ერთ ქვეყანას ვეტოს გამოყენებით შეუძლია.
საუბარია, მათ შორის, ევროკავშირში გაწევრიანების მოლაპარაკებების შუალედურ გადაწყვეტილებებზე — მაგალითად, მოლაპარაკებების თემატური კლასტერების გახსნაზე, რისთვისაც დღეს ყველა წევრი ქვეყნის თანხმობაა საჭირო.
ეტაპობრივი ინტეგრაცია – ევროკავშირში გაწევრიანებისთვის მომზადების ფორმა
რაც შეეხება ეტაპობრივ ინტეგრაციას — მოდელს, რომლის ფარგლებშიც კანდიდატი ქვეყანა კონკრეტული რეფორმების წარმატებით განხორციელების შემთხვევაში ევროკავშირის ცალკეულ პროგრამებსა და ფონდებზე წვდომას იღებს — ეს მიდგომა გაფართოების მეთოდოლოგიისთვის ახალი არ არის.
ზოგი ქვეყანა, მათ შორის უკრაინა, უკვე სარგებლობს მსგავსი უპირატესობებით.
ამასთან, მარტა კოსის თქმით, ევროკომისიის მიერ მომზადებული დოკუმენტი კანდიდატი ქვეყნების „უფრო ამბიციურ ჩართულობას“ ითვალისწინებს ევროკავშირის საქმიანობის კონკრეტულ სფეროებში.
საუბარია, კერძოდ, ენერგეტიკაზე, ტრანსპორტზე, ხელოვნურ ინტელექტზე, უსაფრთხოებასა და თავდაცვაზე.
ევროკომისარმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ეტაპობრივი ინტეგრაცია სრულფასოვან წევრობას არ ანაცვლებს და წარმოადგენს „გაფართოების პროცესის დაჩქარების ინსტრუმენტს“.
ევროკავშირი უკრაინის სოფლის მეურნეობისთვის შეზღუდვებს ამზადებს
ევროკომისია მიიჩნევს, რომ უკრაინის სოფლის მეურნეობა ერთ-ერთი ის სექტორია, რომელმაც შესაძლოა ევროკავშირის ბაზრებზე დესტაბილიზაცია გამოიწვიოს.
მარტა კოსის თქმით, უკრაინის აგრარული სექტორის მასშტაბი, სტრუქტურა და განსაკუთრებით მაღალი პროდუქტიულობა მოითხოვს „მიზნობრივ მექანიზმებს, რომლებიც კონკრეტულად მგრძნობიარე სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტებზე იქნება მიმართული“.
ევროკომისარმა განმარტა, რომ ევროკავშირი ევროპელი ფერმერების დაცვას ცდილობს, თუმცა პირობა დადო, რომ ბრიუსელი უკრაინას დაეხმარება „მესამე ქვეყნებში ტრადიციულ საექსპორტო ბაზრებზე წვდომის აღდგენაში“.
კოსის თქმით, ბრიუსელი და კიევი ამ წინადადებებსა და უკრაინის სოფლის მეურნეობის სექტორის შესახებ ევროკომისიის შეფასებებს მეხუთე მოლაპარაკებითი კლასტერის – „სოფლის მეურნეობის“ – გახსნამდე განიხილავენ.
მისი თქმით, ეს განხილვა შესაძლოა რამდენიმე კვირაში დაიწყოს.
„უკრაინა შეიძლება ევროკავშირის წევრი გახდეს და ევროპული სასოფლო-სამეურნეო პოლიტიკის ნაწილიც გახდეს, თუმცა ამის პირობები მოლაპარაკებების საგანი იქნება“, – განაცხადა ევროკომისარმა.
ევროკავშირში გაწევრიანების „საგზაო რუკები“
უკრაინა, მოლდოვასთან, ალბანეთსა და მონტენეგროსთან ერთად, იმ ოთხ კანდიდატ ქვეყანას შორისაა, რომლებმაც ევროკავშირში გაწევრიანებისთვის საჭირო რეფორმების განხორციელებაში ყველაზე დიდი პროგრესი აჩვენეს.
მარტა კოსმა პირობა დადო, რომ ოქტომბრის ბოლოს, ევროკავშირის გაფართოების ყოველწლიური ანგარიშის გამოქვეყნებისას, ევროკომისია ამ ოთხი ქვეყნისთვის „საგზაო რუკებს“ წარადგენს.
ეს დოკუმენტები კანდიდატი ქვეყნებისთვის რეფორმების კონკრეტულ მიზნებსა და გაწევრიანების მოლაპარაკებების დასრულების სავარაუდო ვადებს უნდა განსაზღვრავდეს.
ევროკომისიის მიერ გაფართოების პოლიტიკაში შეთავაზებული ცვლილებები 15-16 ოქტომბერს ბრიუსელში დაგეგმილ სამიტზე „სტრატეგიული განხილვის“ საგანი გახდება.
თუმცა ევროკომისიის ერთ-ერთმა წარმომადგენელმა ჟურნალისტებს ანონიმურობის პირობით განუცხადა, რომ ამ შეხვედრაზე გაფართოებასთან დაკავშირებით კონკრეტული გადაწყვეტილებების მიღება არ იგეგმება, რადგან ასეთი გადაწყვეტილებები, ტრადიციულად, დეკემბრის სამიტებზე მიიღება.