აშშ-მა ორმუზის სრუტის ბლოკადა ქვეყნის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის განკარგულების შესაბამისად მოხსნა. ამის შესახებ ხუთშაბათს, 18 ივნისის საღამოს, აშშ-ის შეიარაღებული ძალების ცენტრალურმა სარდლობამ — CENTCOM-მა — სოციალურ ქსელ X-ში საკუთარ გვერდზე განაცხადა.
როგორც განცხადებაშია ნათქვამი, ახლა აშშ „არ უშლის ხელს იმ გემების გადაადგილებას, რომლებიც ირანის პორტებისკენ მიემართებიან ან იქიდან გამოდიან“.
„აშშ-ის შეიარაღებული ძალების ყველა მოქმედება ბლოკადის უზრუნველსაყოფად შეწყვეტილია. ჩვენი მძლავრი სამხედრო ხომალდები ამ რაიონში დარჩებიან, რათა შეთანხმების ყველა პუნქტის სრულად დაცვა და შესრულება უზრუნველყონ“, — აღნიშნეს CENTCOM-ში.
ვენსი: ორმუზის სრუტით ერთ დღეში 12,5 მილიონმა ბარელმა ნავთობმა გაიარა
აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტმა დევიდ ჯეიმს ვენსმა 18 ივნისის ბრიფინგზე განაცხადა, რომ ბოლო 24 საათის განმავლობაში ორმუზის სრუტით გაიარეს გემებმა, რომელთა საერთო ტვირთი 12,5 მილიონ ბარელ ნავთობს შეადგენდა. ეს რეკორდული მაჩვენებელია 28 თებერვალს აშშ-ისა და ისრაელის ირანის წინააღმდეგ ომის დაწყების შემდეგ.
გარდა ამისა, ვენსის თქმით, ირანულ მხარეს „ზედიზედ მეორე ღამე არც ერთი გემი არ დაუბომბავს“.
აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტმა ასევე განაცხადა, რომ ვაშინგტონსა და თეირანს შორის ურთიერთგაგების მემორანდუმის დისტანციურად ხელმოწერის შემდეგ, 18 ივნისის ღამეს, დაიწყო 60-დღიანი მოლაპარაკებების პერიოდი. ამ პერიოდში მხარეებმა სამშვიდობო შეთანხმების საბოლოო ვარიანტი უნდა შეათანხმონ.
Axios-ის ცნობით, მემორანდუმის ხელმოწერა თავდაპირველად 19 ივლისს შვეიცარიაში, პირისპირ ფორმატში იგეგმებოდა, თუმცა მხარეებმა პროცედურა დააჩქარეს, რათა ორმუზის სრუტე უფრო ადრე გახსნილიყო. ამასთან, როგორც გამოცემა წერდა, აშშ-ისა და ირანის დელეგაციების შეხვედრა, რომელსაც ვენსი და ირანის პარლამენტის სპიკერი მოჰამად ბაგერ ღალიბაფი უხელმძღვანელებენ, კვლავ დაგეგმილია.
აშშ-ისა და ირანის მემორანდუმის მთავარი პუნქტები
ხელმოწერილი დოკუმენტი 14 პუნქტისგან შედგება. ყველა ფრონტზე ცეცხლის დაუყოვნებლივ შეწყვეტის, საზღვაო ბლოკადის დასრულებისა და ორმუზის სრუტით ნაოსნობის აღდგენის გარდა, ის ითვალისწინებს ირანისთვის ნავთობის სანქციების მოხსნას და ამერიკული ჯარების გაყვანას ისლამური რესპუბლიკის გარშემო მდებარე რაიონებიდან.
გარდა ამისა, შეთანხმება ითვალისწინებს ირანისთვის 300 მილიარდი დოლარის გამოყოფას ქვეყნის აღსადგენად კერძო საინვესტიციო ფონდიდან, 24 მილიარდი დოლარის ირანული აქტივების განბლოკვას და 60-დღიან მოლაპარაკებების პერიოდს ბირთვულ საკითხზე საბოლოო შეთანხმების შესამუშავებლად.
თავის მხრივ, ირანმა ვალდებულება აიღო, არ შეიმუშაოს ბირთვული იარაღი.