აშშ-ის არმიამ განაცხადა, რომ ირანს ახალი დარტყმები მიაყენა, რათა შეასუსტოს მისი შესაძლებლობა, ჰორმუზის სრუტეში სამოქალაქო გემებს შეუტიოს. წინა დღეს ირანმა, ამერიკულ დარტყმებზე პასუხად, სპარსეთის ყურის ქვეყნები დაბომბა.
აშშ-ის შეიარაღებული ძალების ცენტრალურმა სარდლობამ — CENTCOM-მა — ორშაბათს, 13 ივლისს, ღამით ირანის წინააღმდეგ დარტყმების ახალი ტალღის შესახებ განაცხადა.
ამერიკელი სამხედროების ცნობით, ოპერაციის მიზანია გაგრძელდეს ირანის შესაძლებლობების შესუსტება, თავს დაესხას „სამოქალაქო მეზღვაურებსა და კომერციულ გემებს, რომლებიც ჰორმუზის სრუტეში შეუფერხებლად გადაადგილდებიან“.
„უმაღლესმა მთავარსარდალმა ამ დარტყმების განხორციელების ბრძანება ირანის რეჟიმის შესაკავებლად გასცა“, — დასძინა CENTCOM-მა.
ირანის სახელმწიფო ტელეარხ IRIB-ის ცნობით, აფეთქებები მოხდა ბენდერ-აბასის პორტის დასავლეთით, ქალაქ სირიკის მახლობლად, კუნძულ ქეშმზე და ქალაქ ჯასკში, ჰორმუზის სრუტის რაიონში.
სამთავრობო საინფორმაციო სააგენტო Mehr-ის ინფორმაციით, კუნძულ ქეშმზე ერთი ადამიანი დაიღუპა და ორი დაშავდა.
ირანის ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსმა განაცხადა, რომ ჰორმუზის სრუტე, რომელზეც აშშ-ისა და ისრაელის ირანთან ომამდე მსოფლიო ნავთობით ვაჭრობის დაახლოებით 20 პროცენტი მოდიოდა, „შემდგომ შეტყობინებამდე და რეგიონში ამერიკული ინტერვენციების დასრულებამდე დაკეტილი რჩება“.
აშშ-ის არმიამ ეს განცხადება უარყო.
„ირანი სრუტეს არ აკონტროლებს. ნაოსნობა გრძელდება“, — განაცხადა CENTCOM-მა.
იგივე თქვა 12 ივლისს თეთრი სახლის ხელმძღვანელმა დონალდ ტრამპმაც.
აშშ-ის დარტყმების საპასუხოდ ირანმა მეზობელ ქვეყნებს შეუტია
12 ივლისის ღამეს ამერიკელმა სამხედროებმა, მათივე განცხადებით, ირანში დაახლოებით 140 სამხედრო ობიექტს დაარტყეს, მათ შორის რაკეტებისა და დრონების საწყობებსა და საკომუნიკაციო კვანძებს.
ეს იყო პასუხი ჰორმუზის სრუტეში კონტეინერმზიდ GFS Galaxy-ზე ირანის ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის თავდასხმაზე.
ირანული მხარე აცხადებდა, რომ სამოქალაქო გემის მიმართულებით „გამაფრთხილებელი გასროლები“ განხორციელდა, რადგან ის თეირანის მიერ დამტკიცებული მარშრუტით არ გადაადგილდებოდა.
აშშ-ის 12 ივლისის დარტყმების შემდეგ ირანმა სპარსეთის ყურის ქვეყნებსა და იორდანიას შეუტია.
ირანის ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსში განაცხადეს, რომ სამიზნეები იყო ამერიკული სამხედრო ობიექტები, მათ შორის აშშ-ის ავიაბაზა ალ-უდეიდი კატარში და დუკმის პორტი ომანში, რომელსაც, ირანის მონაცემებით, ამერიკული ავიამზიდები იყენებენ.
გარდა ამისა, იმავე დღეს თეირანმა განაცხადა, რომ ჰორმუზის სრუტეში ერთი დღის განმავლობაში უკვე მეორე გემი გამოიყვანა მწყობრიდან.
თეირანსა და ვაშინგტონს შორის დარღვეული ზავი
17 ივნისს აშშ-მა და ირანმა ხელი მოაწერეს ჩარჩო შეთანხმებას, რომელიც საბრძოლო მოქმედებების შეწყვეტასა და სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი საზღვაო სივრცის განბლოკვას ითვალისწინებდა.
თუმცა 25 ივნისიდან ირანელმა სამხედროებმა ჰორმუზის სრუტეში სამოქალაქო გემებს არაერთხელ შეუტიეს, ხოლო ამერიკელები საპასუხოდ ირანის ტერიტორიაზე დარტყმებს ახორციელებდნენ. ამასთან, მხარეები ზავის დარღვევაში ერთმანეთს ადანაშაულებდნენ.
8 ივლისს, ანკარაში ნატოს სამიტზე სიტყვით გამოსვლისას, აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ ირანთან ურთიერთგაგების მემორანდუმი აღარ მოქმედებდა.
თეთრი სახლის ხელმძღვანელმა ირანის ლიდერებს „ბოროტი და ავადმყოფი ადამიანები“ უწოდა, რომლებთან ურთიერთობაც „დროის ფუჭად კარგვაა“.
ტრამპმა დასძინა, რომ თავად თეირანთან მოლაპარაკებებს აღარ გამართავდა, თუმცა საკუთარ წარმომადგენლებს მოლაპარაკებების გაგრძელების უფლებას მისცემდა, თუკი ისინი ამას მოისურვებდნენ.
აშშ-მა ირანის წინააღმდეგ ნავთობის სანქციები აღადგინა.
11 ივლისს Reuters-მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ირანელმა მაღალჩინოსნებმა აშშ-სთან დახურულ მოლაპარაკებებზე ჰორმუზის სრუტეში გემებზე განხორციელებულ ახალ თავდასხმებზე პასუხისმგებლობა „სისტემის უკონტროლო ელემენტებს“ დააკისრეს.
„მათ გვითხრეს: ‘ჩვენ ჩავფლავდით. შეცდომა დავუშვით. მოდი, ვისაუბროთ’“, — განუცხადა სააგენტოს წყარომ ვაშინგტონში.
სააგენტო dpa-ს ცნობით, სრუტის სამომავლო მართვასთან დაკავშირებული მოლაპარაკებები იმავე დღეს მნიშვნელოვანი პროგრესის გარეშე დასრულდა.
