ევროკავშირმა ყულევის ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა დაასანქცირა – ტრანზაქციების აკრძალვა 6 თვეში შევა ძალაში

ევროკავშირის მიერ რუსეთის წინააღმდეგ დამტკიცებული სანქციების 21-ე პაკეტი დაამტკიცა, რომლის  ფარგლებშიც EU-მ ტრანზაქციები აუკრძალა ყულევის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანაზე, რაც ძალაში 6 თვეში შევა იმ შემთხვევაში, თუ ბლექ სი პეტროლიუმი (BSP) რუსულ ნავთობს არარუსული წარმოშობის ნედლეულით არ ჩაანაცვლებს და ევროკავშირთან აღებულ ვალდებულებებს არ შეასრულებს.

პაკეტი, რომელიც ბოლო ოთხი წლის განმავლობაში ინდივიდუალური ჩამონათვალების ყველაზე დიდი რაოდენობაა, 218 ახალ სუბიექტს მოიცავს — 48 ფიზიკურ და 170 იურიდიულ პირს.

რას ითვალისწინებს გადაწყვეტილება

პაკეტი ითვალისწინებს შესაძლებლობას, აეკრძალოს ტრანზაქციები რუსეთსა და მესამე ქვეყნებში მდებარე იმ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებთან, რომლებიც რუსულ ნედლ ნავთობსა და ნავთობპროდუქტებს ამუშავებენ ან ასუფთავებენ. სწორედ ამ ჩარჩოში დააწესა ევროკავშირმა ტრანზაქციების აკრძალვა ყულევის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანაზე, რომელსაც ევროკავშირი რუსული ნავთობის ვაჭრობასა და გადამუშავებაში ადანაშაულებს. 

ნავთობის სექტორში, საერთო ჯამში, დასანქცირდა 18 იურიდიული და 1 ფიზიკური პირი — მათ შორის რუსეთის სამი და ბელარუსის ერთი ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა, ასევე ბელარუსული ნავთობპროდუქტების რუსეთში გასაყიდად შექმნილი კომპანია. პაკეტმა ტრანზაქციების აკრძალვას დაქვემდებარებულ სუბიექტებს დაამატა ხუთი ნავთობით მოვაჭრე პირიც.

რა პირობითობა ახლავს აკრძალვას

ევროკავშირიმაღალჩინოსნის განმარტებით, თუ ქარხნის მფლობელი და ოპერატორი კომპანია — ბლექ სი პეტროლიუმი (BSP) — ექვსი თვის განმავლობაში ევროკავშირთან აღებულ ვალდებულებას შეასრულებს და რუსულ ნავთობს არარუსული წარმოშობის ნედლეულით ჩაანაცვლებს, ევროკომისია ევროკავშირის საბჭოს წინადადებით მიმართავს ქარხნის სანქციების სიიდან ამოღების თაობაზე. საწინააღმდეგო შემთხვევაში, აკრძალვა ძალაში დარჩება.

BSP-მ ივლისის დასაწყისში განაცხადა, რომ 2026 წლის აგვისტო-სექტემბრიდან ქარხანა სრულად არარუსული წარმოშობის ნედლი ნავთობის გადამუშავებაზე გადავა.

  • ყულევის ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის სანქცირება რამდენიმე თვის წინაც იგეგმებოდა, რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების მე-20 პაკეტის ფარგლებში. თუმცა, მაშინ ყულევი სანქციების სიიდან ამოიღეს.
ევროკავშირმა განაცხადა, რომ „საქართველოს ხელისუფლებამ და პორტის ოპერატორმა პოზიტიური ვალდებულებები იკისრა“. ეს ეწერა ევროკავშირის სპეციალური წარმომადგენლის, დევიდ ო’სალივანის წერილში, რომელიც მან მაკა ბოჭორიშვილს გაუგზავნა.
„საქართველოს ხელისუფლებამ დაადასტურა, რომ ისინი შეწყვეტდნენ ამ რეექსპორტს და ჩვენ ვაგრძელებთ მკაცრ მონიტორინგს, რათა დავრწმუნდეთ, რომ ეს პრაქტიკაში მართლაც სრულდება“, – განაცხადა ევროკომისიის სპიკერმა, შივონ მაკგარმა „პუბლიკის“ შეკითხვის პასუხად 12 მარტს, ასევე 16 მარტს.
ინფორმაცია, რომ საქართველოში მდებარე ყულევის პორტი შესაძლოა შესულიყო რუსეთის მიმართ სანქციების მე-20 პაკეტში, თავდაპირველად „რადიო თავისუფლებამ“ გაავრცელა 2026 წლის 9 თებერვალს.
23 თებერვალს ირაკლი კობახიძემ თქვა, რომ „ქართულმა ოცნებამ“ ევროკომისიას „სრული ინფორმაცია მიაწოდა“ და რომ აღნიშნული ინფორმაცია „ადასტურებს, რომ ყულევში არ ირღვევა სანქციების რეჟიმი“.
კობახიძე ამბობდა, რომ ნავთობის „ექსპორტი გაიზარდა, მაგრამ სასანქციო რეჟიმი არ ირღვევა“