აშშ-ის სააპელაციო სასამართლომ ოთხშაბათს ტენესის შტატში სიკვდილმისჯილი ქრისტა პაიკის სიკვდილით დასჯა შეაჩერა — განაჩენის აღსრულებამდე ორ საათზე ნაკლები ხნით ადრე. პაიკი უნდა გამხდარიყო პირველი ქალი, რომელსაც ტენესის შტატი ორას წელზე მეტი ხნის განმავლობაში სიკვდილით დასჯიდა.
აშშ-ის მე-6 საოლქო სააპელაციო სასამართლომ გამოსცა გადაწყვეტილება სიკვდილით დასჯის „ხანმოკლე ვადით შეჩერების“ შესახებ, რათა სასამართლოს ჰქონოდა დრო განეხილა პაიკის მტკიცება, რომ სასჯელის გამოტანისას სათანადოდ არ იყო გათვალისწინებული მისი განცხადებები ბავშვობაში გადატანილი სექსუალური ძალადობის შესახებ. სასამართლოს კონკრეტული ვადა არ დაუსახელებია.
პაიკის შეწყალების შუამდგომლობა, რომელშიც ყურადღება გამახვილებული იყო ბავშვობაში გადატანილ ტრავმასა და სექსუალურ ძალადობაზე, ტენესის გუბერნატორმა ბილ ლიმ არ დააკმაყოფილა. სიკვდილით დასჯის აღსრულების შემთხვევაში პაიკი გახდებოდა ერთადერთი ადამიანი აშშ-ში სიკვდილით დასჯის თანამედროვე ეპოქაში, რომელსაც ტენესის შტატში სიკვდილით დასჯიდნენ მოზარდობის ასაკში ჩადენილი დანაშაულისთვის.
ტენესის გენერალური პროკურორის ოფისმა დაუყოვნებლივ მიმართა აშშ-ის უზენაეს სასამართლოს და სიკვდილით დასჯის შეჩერების გადაწყვეტილების გაუქმება მოითხოვა.
უზენაესმა სასამართლომ სამშაბათს არ დააკმაყოფილა სიკვდილით დასჯის შეჩერების ბოლო წუთს შეტანილი მოთხოვნა. სიკვდილით დასჯა ნეშვილში, შტატის დედაქალაქში მდებარე Riverbend Maximum Security Institution-ის მკაცრი რეჟიმის ციხეში უნდა აღსრულებულიყო.
პაიკი, რომელიც ახლა 50 წლისაა, 1995 წლის იანვარში 18 წლის იყო, როდესაც მან, მისმა 17 წლის შეყვარებულმა და კიდევ ერთმა თანამზრახველმა 19 წლის კოლინ სლემერი — მათი თანაკურსელი ნოქსვილის Job Corps-ის პროფესიული სწავლების ცენტრიდან — ტყიან ადგილას შეიტყუეს, სადაც აწამეს და მოკლეს.
მკვლელობის განსაკუთრებულმა სისასტიკემ იმ დროს მედიის დიდი ყურადღება მიიპყრო. დამნაშავეებმა მსხვერპლს მკერდზე პენტაგრამის ფორმა ამოუჭრეს, ხოლო მისი თავის ქალის ნაწილი მკვლელობის „სუვენირად“ წაიღეს.
სასამართლოზე მიცემული ჩვენებების თანახმად, პაიკი სლემერს თავისი შეყვარებულის, ტადარილ შიპის, ყურადღებისთვის მეტოქედ მიიჩნევდა.
პაიკმა და შიპმა მკვლელობა აღიარეს და მომდევნო წელს ორივე დამნაშავედ ცნეს პირველი ხარისხის მკვლელობაში. პაიკს სიკვდილით დასჯა მიესაჯა, ხოლო შიპს — უვადო პატიმრობა პირობით ვადამდე გათავისუფლების შესაძლებლობით.
მათი თანამ ბრალდებული შადოლა პეტერსონი, რომელიც მკვლელობის დროს ასევე 18 წლის იყო და დანაშაულის ჩადენისას დანარჩენ ორს დარაჯის ფუნქციას უწევდა, ბრალდების მხარის მოწმედ გამოვიდა და პირობითი სასჯელი მიიღო.
პაიკი ამჟამად ერთადერთი ქალია ტენესის შტატის სიკვდილმისჯილთა შორის. ტენესის სასჯელაღსრულების დეპარტამენტის მონაცემებით, 2001 წლის აგვისტოში იგი ასევე დამნაშავედ ცნეს პირველი ხარისხის მკვლელობის მცდელობაში — სხვა პატიმარზე თავდასხმის გამო.
226-გვერდიან შუამდგომლობაში, რომლითაც ადვოკატები გუბერნატორს სთხოვდნენ სიკვდილით დასჯა პირობით ვადამდე გათავისუფლების უფლების გარეშე უვადო პატიმრობით შეეცვალა, აღწერილი იყო პაიკის ბავშვობაში გადატანილი ძალადობის, უყურადღებობისა და სექსუალური ძალადობის ისტორია. მათ შორის იყო ორი გაუპატიურება — 11 და 17 წლის ასაკში. ადვოკატები ასევე მიუთითებდნენ ციხეში დასმულ დიაგნოზებზე — ბიპოლარულ აშლილობასა და პოსტტრავმულ სტრესულ აშლილობაზე.
ადვოკატებმა ასევე მიუთითეს მტკიცებულებებზე, რომ პაიკის დედა ორსულობის დროს დიდი რაოდენობით ალკოჰოლს მოიხმარდა, რამაც მისი ტვინის განვითარებაზე უარყოფითად იმოქმედა და ახალგაზრდობაში საკუთარი იმპულსების კონტროლი გაურთულა.
„18 წლის გოგონა, რომელსაც მძიმე ფსიქიკური დაავადება და თითქმის დამაუძლურებელი ტრავმა აწუხებდა, აღარ არსებობს“, — დაწერეს მისმა ადვოკატებმა გუბერნატორ ლის მიერ შეწყალებაზე უარის საპასუხოდ. — „ქრისტა ახლა 50 წლის ქალია, რომელიც ნანობს ჩადენილს, აცნობიერებს საკუთარ ქმედებებს, იღებს სათანადო მკურნალობას ფსიქიკური დაავადების გამო და ეხმარება და რჩევებს აძლევს სხვა პატიმარ ქალებს.“
სლემერის დედა მეი მარტინესი საჯაროდ გამოვიდა პაიკის სიკვდილით დასჯის მხარდასაჭერად.
აშშ-ში ქალი პატიმრების სიკვდილით დასჯა უკიდურესად იშვიათია. Death Penalty Information Center-ის მონაცემებით, მას შემდეგ, რაც 1976 წელს უზენაესმა სასამართლომ სიკვდილით დასჯის აღდგენა დაუშვა, სიკვდილით დასჯილი 1 683 ადამიანიდან მხოლოდ 18 იყო ქალი. ოთხშაბათამდე ტენესის შტატში 17 ადამიანი იყო სიკვდილით დასჯილი.
პაიკის საქმემ საერთაშორისო ყურადღებაც მიიპყრო. გაეროს ადამიანის უფლებათა ექსპერტთა ჯგუფმა ცოტა ხნის წინ განცხადება გაავრცელა და მისი სასჯელის შეცვლის მოწოდებით გამოვიდა.
პაიკის დასაცავად ასევე გამოვიდნენ სექსუალური ძალადობისა და ტრავმის საკითხებზე მომუშავე ექსპერტები. ისინი ამტკიცებდნენ, რომ სასიკვდილო ინექციასთან დაკავშირებული პროცედურები პაიკში, დიდი ალბათობით, ბავშვობაში გადატანილი სექსუალური ძალადობისა და გაუპატიურების მძიმე ტრავმულ მოგონებებს გამოიწვევდა, რაც მის სიკვდილთან დაკავშირებულ ტანჯვასა და სისასტიკეს კიდევ უფრო გაზრდიდა.
მაისში ტენესის ციხის თანამშრომლებმა მკვლელობებისთვის მსჯავრდებული მამაკაცის სიკვდილით დასჯის მცდელობა შეწყვიტეს მას შემდეგ, რაც სასიკვდილო ინექციის გასაკეთებლად შესაფერისი ვენა ვერ იპოვეს.