მსოფლიო მეტეოროლოგიური ორგანიზაციის ანგარიშის თანახმად, დედამიწა სითბოს სულ უფრო სწრაფად აგროვებს. 2026 წელი დაკვირვებების ისტორიაში ოთხ ყველაზე ცხელ წელს შორის მოხვდება. ახლოვდება „ექსტრემალური კლიმატური მოვლენების ეპოქა“.
ჩვენი პლანეტა სითბოს სულ უფრო სწრაფად აგროვებს და ეს ტემპი მოსალოდნელზე გაცილებით მაღალია. ამის შესახებ ნათქვამია მსოფლიო მეტეოროლოგიური ორგანიზაციის ახალ ანგარიშში, რომელიც ანტალიაში კლიმატის ცვლილების საკითხებზე გაეროს მორიგი კონფერენციის, COP31-ის, გახსნასთან დაკავშირებით გამოქვეყნდა. ამის შესახებ ბრიტანული გაზეთი The Guardian წერს.
ორგანიზაციის ცნობით, სხვაობამ მზისგან მიღებული ენერგიისა და დედამიწიდან კოსმოსში გასული ენერგიის რაოდენობას შორის დაკვირვებების ისტორიაში უმაღლეს დონეს მიაღწია. ეს ნიშნავს, რომ პლანეტა სულ უფრო მეტ ენერგიას ინარჩუნებს, რომელიც ადრე კოსმოსში იფანტებოდა. „ეს დისბალანსი და სითბოს დაგროვება გააძლიერებს ისეთ ექსტრემალურ მეტეოროლოგიურ მოვლენებს, როგორებიცაა სიცხის ტალღები, გვალვები და ტროპიკული ციკლონები“, – განმარტავენ მეტეოროლოგები.
მოსალოდნელია, რომ 2026 წელი დაკვირვებების ისტორიაში ოთხ ყველაზე ცხელ წელს შორის მოხვდება. ამგვარად, ოთხივე ყველაზე ცხელი წელი ზედიზედ იქნება აღრიცხული, 2023-დან 2026 წლის ჩათვლით. „ოკეანე შთანთქავს სათბურის აირების მიერ შეკავებული ჭარბი სითბოს 90%-ს. როგორც ჩანს, 2026 წელი ზედიზედ მეათე იქნება, როდესაც ოკეანის ტემპერატურა ახალ რეკორდს მიაღწევს“, – ხაზგასმულია ანგარიშში. ორგანიზაცია გვაფრთხილებს, რომ ასეულობით და ათასობით წლის განმავლობაში ეს ცვლილებები პრაქტიკულად შეუქცევადია.
დათბობამ შესაძლოა 2°C-იან ზღვარს უკვე მომდევნო ათწლეულის ბოლოს მიაღწიოს
ორგანიზაციის მონაცემებით, მიმდინარე წლის პირველ ცხრა თვეში საშუალო გლობალური ტემპერატურა ინდუსტრიამდელ დონეს 1,47°C-ით აღემატებოდა. „უახლესი კვლევები აჩვენებს, რომ დათბობის 1,5°C-იან ზღვარს 2028 წელს საბოლოოდ გადავცდებით. პლანეტა ახლა უჩვეულოდ სწრაფად თბება, ყოველ ათწლეულში 0,4°C-ით. ამ ტემპით მოსალოდნელია, რომ უკვე 2030-იანი წლების ბოლოს დათბობა 2°C-იან ზღვარს მნიშვნელოვნად გადააჭარბებს“, – განუცხადა ბრიტანულ გამოცემას ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯის საპატიო პროფესორმა ბილ მაკგუაირმა.
მეცნიერის აზრით, გავრცელებული პროგნოზები, რომელთა მიხედვითაც XXI საუკუნის ბოლოსთვის გლობალური ტემპერატურა 2,6–2,8°C-ით მოიმატებს, შესაძლოა „ზედმეტად ოპტიმისტური“ აღმოჩნდეს. გლობალური ტემპერატურის მატებას ხელს უწყობს ელ-ნინიოს სახელით ცნობილი მოვლენაც, რომელიც წყნარი ოკეანის ეკვატორულ ნაწილში ზედაპირული წყლის ტემპერატურის მერყეობას უკავშირდება. პროგნოზების თანახმად, ელ-ნინიოს მიმდინარე ფაზა შესაძლოა ბოლო ათასი წლის განმავლობაში ყველაზე ძლიერი აღმოჩნდეს.
გაეროს გენერალური მდივანი „ექსტრემალური კლიმატური მოვლენების ეპოქაზე“ საუბრობს
„ჩვენ ექსტრემალური კლიმატური მოვლენების ახალ ეპოქაში შევედით. განსაკუთრებით ძლიერი ელ-ნინიო თავს ატყდება პლანეტას, რომელიც ადამიანის საქმიანობით გამოწვეული კლიმატის ცვლილების გამო უკვე გადახურებულია. კლიმატური რეკორდები კვლავ იხსნება, სულ უფრო მეტი ადამიანი იღუპება, ხოლო ისინი, ვისაც მომხდარზე ყველაზე ნაკლები პასუხისმგებლობა ეკისრება, პირველები ზარალდებიან და სხვებზე მეტად იტანჯებიან“, – ციტირებს The Guardian გაეროს გენერალურ მდივანს ანტონიუ გუტერეშს.
მსოფლიო მეტეოროლოგიურმა ორგანიზაციამ ასევე დააფიქსირა, რომ მსოფლიო ოკეანის დონემ რეკორდულ ნიშნულს მიაღწია. ანტარქტიკაში ზღვის ყინულის მაქსიმალური ფართობი წელს დაკვირვებების ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე მცირე იყო, არქტიკაში კი ყველაზე დაბალი მაჩვენებელი დაფიქსირდა. მსოფლიო მასშტაბით მყინვარებმა ჯამში 400 მილიარდ ტონაზე მეტი მასა დაკარგეს. მყინვარები ზედიზედ მეოთხე წელია მცირდება ცხრამეტივე რეგიონში, რომლებსაც ორგანიზაცია აკვირდება.
კლიმატის ცვლილების შესახებ გაეროს ჩარჩო კონვენციას ხელი 1992 წელს მოეწერა. მსოფლიო მეტეოროლოგიური ორგანიზაციის ახალი ანგარიში 9 ნოემბერს გამოქვეყნდა, იმ დღეს, როდესაც ანტალიაში COP31-ის კლიმატური სამიტი გაიხსნა. სამიტზე მონაწილე ქვეყნების წარმომადგენლები განიხილავენ ზომებს სათბურის აირების ემისიების შესამცირებლად და გლობალური დათბობის შედეგებთან შესაგუებლად.