აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა Truth Social-ზე დაწერა, რომ ირანში ჩამოგდებული ამერიკული გამანადგურებლის F-15-ის მეორე პილოტი უსაფრთხოდ არის.
„ჩვენ ის ვიპოვეთ! ძვირფასო თანამოქალაქეებო, ბოლო რამდენიმე საათში ამერიკელმა სამხედროებმა ჩაატარეს ერთ-ერთი ყველაზე გაბედული საძიებო-სამაშველო ოპერაცია აშშ-ის ისტორიაში,“ — დაწერა ტრამპმა.
მან დაამატა, რომ დაკარგული ეკიპაჟის წევრი, „უაღრესად პატივსაცემი პოლკოვნიკი“, აღმოჩნდა ფრონტის ხაზს მიღმა, ირანის „მოღალატე მთებში“, სადაც მას „მტრები დასდევდნენ“, თუმცა ამერიკელი სამხედროები „24 საათის განმავლობაში აკონტროლებდნენ მის ადგილმდებარეობას“.
ორადგილიანი F-15 „იგლი“, რომელშიც ორი ოფიცერი იმყოფებოდა, თეირანის განცხადებით, პარასკევს ირანის საჰაერო თავდაცვამ ჩამოაგდო — ეს ინფორმაცია დასავლურ მედიასთან საუბარში ამერიკელმა ოფიციალურმა პირებმაც დაადასტურეს.
ირანის სამხრეთ პროვინციის — კოჰგილუიე და ბოიერაჰმედის — გუბერნატორმა განაცხადა, რომ პრიორიტეტია ნებისმიერი ჩამოგდებული ამერიკული ეკიპაჟის „ცოცხლად დაკავება“, რისთვისაც ჯილდო (დაახლოებით 66 000 დოლარი) გამოცხადდა.
გრინვიჩის დროით დაახლოებით 16:00 საათზე CBS-მა ამერიკელ ოფიციალურ პირებზე დაყრდნობით გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ეკიპაჟის ერთი წევრი უკვე გადარჩენილია. მოგვიანებით გავრცელდა ცნობები, რომ სამაშველო ოპერაციაში ჩართული თვითმფრინავები ცეცხლის ქვეშ მოყვნენ — დაზიანდა მხარდაჭერის თვითმფრინავი A-10 „უორთოგი“, რომლის პილოტმაც კატაპულტირება მოახერხა სპარსეთის ყურეში, სადაც ის გადაარჩინეს.
ვერტმფრენს, რომლითაც გადარჩენილი პილოტი გადაჰყავდათ, ასევე ესროლეს მიწიდან; ეკიპაჟის წევრები დაშავდნენ, თუმცა მათ სამედიცინო დახმარება აღმოუჩინეს.
შაბათს მეორე პილოტის ძებნის შესახებ ინფორმაცია მწირი იყო. ხოლო კვირას, გრინვიჩის დროით დაახლოებით 04:00 საათზე, ამერიკულმა მედიამ განაცხადა, რომ მეორე პილოტი ნაპოვნია.
რამდენიმე წუთში ტრამპმა დაწერა, რომ დაკარგული პილოტი „ცოცხალია და ჯანმრთელია“ და მიუხედავად იმისა, რომ დაშავდა, „ყველაფერი კარგად იქნება“. პრეზიდენტმა ასევე განაცხადა, რომ არცერთი ამერიკელი სამხედრო არ დაშავებულა, თუმცა BBC-ის ინფორმაციით, ოპერაციის დროს ამერიკულ და ირანულ ძალებს შორის შეტაკება მოხდა.
BBC-ის მიხედვით, ტრავმები შესაძლოა მიღებული იყოს მაშინ, როდესაც ეკიპაჟმა კატაპულტირება მოახდინა თვითმფრინავიდან, მისი ჩამოგდების შემდეგ.
ოფიციალური დადასტურების მიღებამდე ირანის სახელმწიფო მედია ავრცელებდა ინფორმაციას ავიადარტყმების შესახებ კოჰგილუიე და ბოიერაჰმედის პროვინციაში, სადაც სავარაუდოდ პილოტი იმყოფებოდა.
სააგენტო „ტასნიმმა“, რომელიც დაკავშირებულია ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსთან, ადგილობრივ გუბერნატორზე დაყრდნობით განაცხადა, რომ დარტყმების შედეგად სულ მცირე სამი ადამიანი დაიღუპა. მოგვიანებით გავრცელდა ინფორმაცია, რომ დაღუპულთა რიცხვი ოთხამდე გაიზარდა. პასუხისმგებლობა გუბერნატორმა აშშ-სა და ისრაელს დააკისრა.
პილოტის ოფიციალურ გადარჩენამდე ძებნაში ადგილობრივი მოსახლეობაც ჩაერთო. სოციალურ ქსელებში გავრცელებულ ვიდეოებში ჩანს, როგორ მიდის ასობით ადამიანი მთიან რეგიონში დაკარგული ამერიკელი მფრინავის მოსაძებნად.
ირანული მედიის ინფორმაციით, ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსმა ჩამოაგდო ამერიკული დრონიც, რომელიც პილოტის ძებნაში მონაწილეობდა. სააგენტო „ფარსის“ ცნობით, დრონი ირანის ისფაჰანის პროვინციაში ჩამოვარდა. ასევე გავრცელდა ვიდეოები, სადაც ადამიანები „ბლექ ჰოუკის“ ტიპის ვერტმფრენებს ესვრიან.
აშშ-ს ამ ცნობების დადასტურება ჯერ არ გაუკეთებია.
აშშ-ის საზღვაო ქვეითთა კორპუსის გადამდგარმა პოლკოვნიკმა ბრენდან კირნიმ თქვა, რომ ასეთი ოპერაციების წარმატების შანსი „ჩვეულებრივ ძალიან, ძალიან დაბალია“.
მისი თქმით, მიუხედავად იმისა, რომ პილოტს კომუნიკაციის შესაძლებლობა ექნებოდა, ეს ძალიან სახიფათოა, რადგან „საკმარისია, ერთმა ადამიანმა მაინც შენიშნოს“.
„არავითარ შემთხვევაში არ უნდა აჰყვე პანიკას,“ — აღნიშნა მან.
კირნიმ ასევე თქვა, რომ არსებული ცნობებით, პილოტს შესაძლოა მოუწია „სიმაღლეზე გადასვლა და დამალვა“, რაც „მისი მომზადების დასტურია“.
ასეთი სიტუაციებისთვის პილოტები სპეციალურ წვრთნას გადიან.
„მათი მთავარი ამოცანაა — გადარჩენა და ტყვეობისთვის თავის არიდება,“ — განაცხადა ჯენიფერ კავანამ, ანალიტიკური ცენტრის Defense Priorities სამხედრო ანალიზის დირექტორმა.
მისი თქმით, პილოტებს ასწავლიან, რომ თუ ფიზიკურად შეუძლიათ, რაც შეიძლება სწრაფად დატოვონ კატაპულტირების ადგილი და დაიმალონ, რათა უსაფრთხოება უზრუნველყონ.
გარდა ამისა, ისინი სწავლობენ გადარჩენის ტექნიკებს, რათა შეძლონ ხანგრძლივი დროის განმავლობაში არსებობა მინიმალური რესურსებით — საკვებისა და წყლის გარეშე ან მათი მოპოვებით.