აღმოსავლეთ კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში ებოლას ვირუსის აფეთქების შესახებ აფრიკის წამყვანმა ჯანდაცვის სააგენტომ განაცხადა. ქვეყნის ხელისუფლებას ოფიციალური განცხადება ჯერჯერობით არ გაუკეთებია.
აფრიკის დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრის — Africa CDC-ის — მონაცემებით, რეგისტრირებულია დაახლოებით 246 შემთხვევა და 80 გარდაცვალება. შემთხვევების უმეტესობა დაფიქსირდა აღმოსავლეთ იტურის პროვინციაში, ოქროს მომპოვებელ ქალაქებში — მონგვალუსა და რუამპარაში.
პარასკევს ებოლას ვირუსით გარდაცვალების ერთი შემთხვევის შესახებ უგანდის ხელისუფლებამაც განაცხადა. ქვეყნის ჯანდაცვის სამინისტროს ცნობით, 59 წლის მამაკაცს, რომელიც ხუთშაბათს გარდაიცვალა, ებოლას ვირუსზე ტესტმა დადებითი პასუხი აჩვენა. მანამდე ის ქვეყანაში კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკიდან ჩავიდა.
უგანდის ჯანდაცვის სამინისტროს მიერ გავრცელებულ წერილში ნათქვამია, რომ კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის 59 წლის მოქალაქე ორშაბათს კამპალას საავადმყოფოში მოათავსეს, ხუთშაბათს კი ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში გარდაიცვალა.
ოფიციალური პირების განცხადებით, უგანდაში ქვეყნის შიგნით ინფიცირების არცერთი შემთხვევა ჯერჯერობით არ გამოვლენილა.
ებოლას ჰემორაგიული ცხელება პირველად 1976 წელს ზაირის ტერიტორიაზე — დღევანდელ კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში — აღმოაჩინეს. მიიჩნევა, რომ ვირუსი ღამურებიდან გავრცელდა. ეს უკვე ებოლას მე-17 აფეთქებაა ქვეყანაში.
დაავადება ვრცელდება ბიოლოგიურ სითხეებთან პირდაპირი კონტაქტით და დაზიანებული კანის გზით. ის იწვევს ძლიერ სისხლდენას და შინაგანი ორგანოების უკმარისობას.
პირველ სიმპტომებს — სიცხეს, კუნთების ტკივილს, დაღლილობას, თავის ტკივილსა და ყელის ტკივილს — შემდეგ მოსდევს ღებინება, დიარეა, გამონაყარი და სისხლდენა.
ებოლას წინააღმდეგ დამტკიცებული სამკურნალო პრეპარატი არ არსებობს. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მონაცემებით, საშუალო ლეტალობა დაახლოებით 50%-ს შეადგენს.
ქვეყნის დედაქალაქ კინშასაში, ბიოსამედიცინო კვლევების ეროვნულ ინსტიტუტში ჩატარებულმა წინასწარმა კვლევებმა ვირუსი 20 გაანალიზებული ნიმუშიდან 13-ში გამოავლინა.
ამჟამად ტარდება ტესტები ვირუსის შტამის დასადგენად.
Africa CDC-ის მონაცემებით, 65 გარდაცვალებიდან ოთხი დაფიქსირდა ლაბორატორიულად დადასტურებულ პაციენტებში.
დამატებითი სავარაუდო შემთხვევები ასევე დაფიქსირდა იტურის პროვინციის დედაქალაქ ბუნიაში, თუმცა ლაბორატორიული კვლევების შედეგები ჯერჯერობით დადასტურებული არ არის.
აფრიკის დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრში მიიჩნევენ, რომ ვირუსი შესაძლოა კიდევ უფრო გავრცელდეს რუამპარასა და ბუნიას მჭიდროდ დასახლებული ურბანული გარემოს გამო.
გარდა ამისა, ცენტრის აღმასრულებელმა დირექტორმა ჟან კასეიამ განაცხადა, რომ ამ ეტაპზე აუცილებელია სხვა სახელმწიფოების მხარდაჭერაც. მისი თქმით, დაზარალებულ რაიონებსა და მეზობელ ქვეყნებს შორის მოსახლეობის „მნიშვნელოვანი გადაადგილება“ ფიქსირდება.
ყველა დაზარალებულ დასახლებასა და რისკის ზონას რეკომენდაცია მიეცა, მიჰყვეს ეროვნული ჯანდაცვის ორგანოების მითითებებს.
პარასკევს გავრცელებულ განცხადებაში Africa CDC-მ აღნიშნა, რომ იწვევს შეხვედრას კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის, უგანდისა და სამხრეთ სუდანის ხელისუფლებებთან, ასევე საერთაშორისო პარტნიორებთან, რათა განიხილონ პრიორიტეტები, მათ შორის რეაგირების ზომები და ტრანსსასაზღვრო ზედამხედველობა.
სიტუაციას ართულებს ისიც, რომ კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის აღმოსავლეთ რეგიონებში უკვე წლებია სხვადასხვა შეიარაღებულ დაჯგუფებას შორის ბრძოლები მიმდინარეობს. 2021 წლიდან იტურის პროვინცია სამხედრო მმართველობის ქვეშაა. კონგოს ხელისუფლება ამ გზით ცდილობს იმ ათობით შეიარაღებული ჯგუფის ნეიტრალიზებას, რომლებიც ამ რეგიონში წლების განმავლობაში მოქმედებდნენ. მათ შორისაა ჯიჰადისტური დაჯგუფება ADF — „მოკავშირე დემოკრატიული ძალები“.
ბოლო 50 წლის განმავლობაში აფრიკის სხვადასხვა ქვეყანაში ებოლას ვირუსს დაახლოებით 15 000 ადამიანი ემსხვერპლა.
კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში ყველაზე მომაკვდინებელი ეპიდემია 2018–2020 წლებში მოხდა, რის შედეგადაც თითქმის 2300 ადამიანი დაიღუპა.
გასული წლის სექტემბერში ქვეყნის ცენტრალურ კასაის პროვინციაში, შორეულ ბულაპეს რაიონში, ებოლას აფეთქებას 45 ადამიანი ემსხვერპლა. ეს იყო კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში პირველი აფეთქება სამი წლის განმავლობაში. სექტემბრის ბოლოს წითელი ჯვრისა და წითელი ნახევარმთვარის საზოგადოებების საერთაშორისო ფედერაცია აცხადებდა, რომ ქვეყნის სამედიცინო დაწესებულებები გადატვირთული იყო, ხოლო მედიკამენტების მარაგები იწურებოდა.