რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა სერგეი ლავროვმა განაცხადა, რომ მოსკოვს სურს გაიგოს, რა პოზიცია უკავია აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპს უკრაინის ომთან დაკავშირებით. მან ეს მას შემდეგ თქვა, რაც საფრანგეთის ევიანში გამართულ „დიდი შვიდეულის“ ბოლო სამიტზე ტრამპი ვოლოდიმირ ზელენსკის შეხვდა.
ამავე დროს, ბრიტანული პრესის წყაროები იუწყებიან, რომ თეთრი სახლის ხელმძღვანელზე შთაბეჭდილება მოახდინა უკრაინის შეიარაღებული ძალების ბოლო წარმატებებმა, რომლებიც სულ უფრო მტკივნეულ დარტყმებს აყენებენ რუსეთსა და ოკუპირებულ უკრაინულ ტერიტორიებზე. როგორც BBC-ის რუსული სამსახურის კორესპონდენტი აღნიშნავს, ანკორიჯის „გაგებებში“ კიდევ ერთი აცდენა მოხდა.
მოსკოვში, „პრიმაკოვის კითხვების“ ფორუმზე გამოსვლისას, ლავროვმა კვლავ ისაუბრა რუსეთსა და აშშ-ს შორის შეთანხმებებზე, რომლებიც, მისი თქმით, ტრამპისა და ვლადიმირ პუტინის ანკორიჯში გამართული მოლაპარაკებების დროს იქნა მიღწეული.
მედია ცოტა ხნის წინ წერდა, რომ რუსი ოფიციალური პირები მიიჩნევენ, რომ მაშინ აშშ-ისა და რუსეთის პრეზიდენტებმა უკრაინაში ომის დასრულების პირობად მოსკოვისთვის დონბასის ყველა ტერიტორიის გადაცემა დაასახელეს, მათ შორის იმ ტერიტორიებისაც, რომლებიც რუსეთს ჯერ არ აქვს ოკუპირებული.
თუმცა სინამდვილეში პუტინსა და ტრამპს მაშინ არანაირი შეთანხმებისთვის არ მიუღწევიათ, ხოლო თეთრი სახლი იმ შეხვედრის შედეგებით იმედგაცრუებული დარჩა, წერდნენ BBC და სხვა მედიასაშუალებები. BBC-ის ერთ-ერთმა წყარომ შეხვედრის შედეგები ხუმრობით აღწერა, როგორც „ანკორიჯის გაუგებრობები“.
„ჩვენ ერთგული ვრჩებით ამ გაგებების. მათი ავტორი, დიდწილად, ამერიკული მხარე იყო, პრეზიდენტმა პუტინმა მხოლოდ თანხმობა განაცხადა ჩვენთვის გაჟღერებულ წინადადებებზე“, — თქვა ლავროვმა ოთხშაბათს.
„ჩვენ გვეგონა, რომ იქ შევთანხმდით. მაგრამ გადის ერთი კვირა, გადის ორი. პრეზიდენტი ტრამპი ვაშინგტონში ევროპელებთან კონსულტაციისთვის წავიდა. ზელენსკისაც იქ რაღაც ფორმით გაუწიეს კონსულტაცია. მაგრამ საბოლოოდ, დღემდე არ გვაქვს პასუხი ამერიკულ წინადადებაზე, რომელსაც ჩვენ მხარი დავუჭირეთ“, — განაცხადა რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა.
რა მოხდა „დიდი შვიდეულის“ სამიტზე?
ლავროვმა რამდენჯერმე ახსენა საფრანგეთში გამართული „დიდი შვიდეულის“ ბოლო სამიტიც, რომელშიც მსოფლიოს წამყვანი ინდუსტრიული ქვეყნების ლიდერებთან ერთად უკრაინის პრეზიდენტიც მონაწილეობდა.
მაშინ ვოლოდიმირ ზელენსკიმ ტრამპთან ხანმოკლე შეხვედრის შემდეგ ჟურნალისტებს უთხრა, რომ აშშ-ის პრეზიდენტთან, სხვა საკითხებთან ერთად, უკრაინისთვის ამერიკული საზენიტო რაკეტების წარმოების ლიცენზიების მიღებაზე ისაუბრა.
ტრამპმა კი განაცხადა, რომ ახლა, ირანთან შერიგების შემდეგ, აშშ-ს შეუძლია რუსულ ნავთობზე სანქციები დააბრუნოს. მან ასევე თქვა, რომ „რუსეთი გარიგებაზე უნდა წავიდეს“ და ამჯერად გადაუხვია თავის ჩვეულ რიტორიკას — თითქოს ომში როგორც კიევი, ისე მოსკოვი არიან დამნაშავე და ორივე მხარე ვალდებულია შეთანხმებას მიაღწიოს.
„უკრაინასთან დაკავშირებით გვინდა გავიგოთ, რა მოხდა იქ, ევიანში, — განაცხადა ლავროვმა მოსკოვის ფორუმზე. — რადგან, თუ [საფრანგეთის პრეზიდენტ] ემანუელ მაკრონს მოვუსმენთ, ანკორიჯი დამარხულია, პრეზიდენტი ტრამპი — თითქოს დაკარგული შვილი ან დაკარგული მამაა, რომელიც ოჯახში დაბრუნდა. და ახლა ისინი ისევ ყველანი ერთად არიან“.
„მაგრამ ამერიკელებს ჩვენთვის ჯერ არ უთქვამთ, რა გამოიტანეს ევიანში გამართული „შვიდეულის“ სამიტიდან, როგორ ხედავენ ამ სამიტის შედეგებს და როგორი იქნება მათი შემდგომი ხაზი“, — დაამატა მან.
იცვლის თუ არა ტრამპი ისევ პოზიციას
ხელისუფლებაში დაბრუნების შემდეგ ტრამპმა არაერთხელ განაცხადა, რომ სურს რუსეთთან ურთიერთობების ნორმალიზება, რაც, მისი თქმით, უკრაინაში ომის დასრულების შემდეგ გახდება შესაძლებელი. აშშ-ის პრეზიდენტი მუდმივად ესაუბრება ტელეფონით ვლადიმირ პუტინს, ხოლო მოსკოვში არაერთხელ იმყოფებოდნენ მისი სპეციალური წარმომადგენლები სტივენ უიტკოფი და ჯარედ კუშნერი.
თუმცა, ლავროვის თქმით, ვაშინგტონსა და მოსკოვს შორის ურთიერთობების დალაგებაში რეალური წარმატება მაინც არ ყოფილა.
„[აშშ] არ მალავს თავის გეგმებს და ჩვენ ყოველთვის მზად ვართ მოსასმენად, ვუხსნით ჩვენს პოზიციას. სადაც რამის გაკეთება შეიძლება — გადავწყვეტთ, მაგრამ ჯერჯერობით არც ერთ საკითხზე, მათ შორის ჩვენი საელჩოების ფუნქციონირების დეტალებზე და ჩვენს საკუთრებაზე, პროგრესი არ არის“, — თქვა მან.
ამავე დროს, ბრიტანულმა Financial Times-მა სამშაბათს, ევიანის სამიტის მონაწილეთა დისკუსიების მცოდნე პირებზე დაყრდნობით, დაწერა, რომ ბოლო პერიოდში ტრამპმა უკრაინის პოზიციის მიმართ მეტი გაგება დაიწყო.
გამოცემის ორი წყაროს ცნობით, მისი დამოკიდებულება შეიცვალა, რადგან ტრამპზე „ძალიან დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა და გაამხნევა“ უკრაინის დარტყმების კამპანიამ რუსეთის სიღრმეში მდებარე სამიზნეებზე.
პუბლიკაციაში ნათქვამია, რომ ჯერ კიდევ მარტში ამერიკული დაზვერვა დარწმუნებული იყო უკრაინასთან ომში რუსეთის უპირატესობაში, თუმცა ბოლო თვეებში, როგორც ევროპელმა დიპლომატებმა აღნიშნეს, ამერიკელი ოფიციალური პირების პოზიცია შეიცვალა. „ისინი აღარ მიიჩნევენ, რომ მოსკოვი ომს იგებს“, — წერს გაზეთი.
უკრაინის ადმინისტრაციაში გამოცემის წყაროებიც ხედავენ ნიშნებს, რომ ტრამპის დამოკიდებულება კიევის მიმართ უმჯობესდება და არ გამორიცხავენ, რომ ის მზად იყოს მოსკოვზე ზეწოლა გააძლიეროს. თუმცა კიევში დარწმუნებული არ არიან, რომ აშშ-ის პრეზიდენტი მართლაც გადადგამს უკრაინის მხარდასაჭერ კონკრეტულ ნაბიჯებს — იმის გათვალისწინებით, რომ წარსულში მან არაერთხელ არ შეასრულა დაპირებები და მუდმივად აქებდა პუტინს.
აშშ-ის ამჟამინდელი პოზიციით გარკვეული უკმაყოფილება ამ კვირაში რუსეთის პრეზიდენტის მრჩეველმა იური უშაკოვმაც გამოხატა. მისი თქმით, ევიანში „შვიდეულის“ სამიტის დროს „ევროპელები ყველაფერს აკეთებდნენ, რათა დასავლეთი კვლავ კონსოლიდირებულად გამოსულიყო ომის გაგრძელების სასარგებლოდ ბოლო უკრაინელამდე“.
„რათა ანკორიჯი დავიწყებულიყო და ევიანის გემოს გადაეფარა — თუმცა არა მინერალური წყლის გემოს“, — განაცხადა უშაკოვმა.