ევროკავშირმა სომხეთიდან იმპორტირებული საქონლის უმეტესობაზე საბაჟო გადასახადები გააუქმა

ევროკავშირი თავის ბაზარზე საბაჟო გადასახადების გარეშე დაუშვებს სომხური ექსპორტის 80%-ს, ამის შესახებ ევროკომისიის პრეზიდენტმა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა ერევანში განაცხადა.

ევროკავშირი აუქმებს საბაჟო გადასახადებს სომხეთიდან ექსპორტირებული საქონლის 80%-ზე, მათ შორის იმ საქონელზეც, რომელზეც შეზღუდვები რუსეთმა დააწესა.  ამის შესახებ ევროკომისიის პრეზიდენტმა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა სომხეთის პრემიერ-მინისტრ ნიკოლ ფაშინიანთან შეხვედრის შემდეგ, ხუთშაბათს, 2 ივლისს, ერევანში განაცხადა. შეხვედრაში მონაწილეობდა ევროკომისარი გაფართოების საკითხებში მარტა კოსიც.

ფონ დერ ლაიენის თქმით, სომხეთში ბოლო საპარლამენტო არჩევნების შედეგებმა „ამ ქვეყანაში დემოკრატიის სიძლიერე აჩვენა“. „სომეხმა ხალხმა აირჩია რეფორმები და ევროკავშირთან უფრო მჭიდრო პარტნიორობა“, — განაცხადა ევროკომისიის პრეზიდენტმა.

„არც ერთი ქვეყანა არ უნდა ექვემდებარებოდეს ზეწოლას თავისი სუვერენული არჩევანის გამო“, — განაგრძო ურსულა ფონ დერ ლაიენმა. — „სწორედ ამიტომ ევროკავშირი ერევანს 52 მილიონი ევროს ოდენობის მხარდაჭერას უწევს და სომხური ექსპორტის 80%-ს ევროკავშირის ბაზარზე საბაჟო გადასახადების გარეშე წვდომას სთავაზობს. სომხეთს შეუძლია ჩვენი იმედი ჰქონდეს“.

ევროკომისიის პრესრელიზის თანახმად, საბაჟო გადასახადებისგან გათავისუფლდება იმ სექტორების საქონელიც, რომლებიც რუსეთის შეზღუდვების ქვეშ მოექცა. კერძოდ, ევროკავშირის შეღავათები გავრცელდება სომხური ახალი ხილის 99%-ზე და სასმელებისა და ალკოჰოლური პროდუქციის 91%-ზე მეტზე.

ევროკავშირის ფინანსური დახმარება სომხეთს

ევროკავშირის მიერ სომხეთისთვის 52 მილიონი ევროს გამოყოფის შესახებ ივნისის დასაწყისში გამოცხადდა. ამის შემდეგ, ორი კვირის განმავლობაში, ევროკავშირმა ერევანს 34 მილიონი ევრო გადაურიცხა. მოსალოდნელია, რომ დარჩენილი 18 მილიონი ევრო უახლოეს პერიოდში გამოიყოფა. შედეგად, ევროკავშირის მხრიდან სომხეთისთვის გაწეული ფინანსური დახმარების საერთო მოცულობა 288 მილიონ ევროს მიაღწევს.

ევროკომისიის შეფასებით, „სომხეთმა თავი წარმოაჩინა, როგორც სტაბილურობისა და დემოკრატიული გამძლეობის საყრდენი სამხრეთ კავკასიის რეგიონში“. „ამ კონტექსტში ევროკავშირი მიესალმება ისტორიულ პროგრესს სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის მშვიდობისკენ მიმავალ გზაზე, ასევე თურქეთთან ურთიერთობების ნორმალიზაციის გაგრძელებას“, — ნათქვამია ევროკომისიის ვებსაიტზე გამოქვეყნებულ პრესრელიზში.

აღნიშნულია, რომ ევროკავშირი აპირებს მხარი დაუჭიროს პროექტებს ტრანსპორტის, ენერგეტიკისა და ციფრული კომუნიკაციების სფეროებში, რომლებიც „რეგიონში გრძელვადიანი მშვიდობის ეკონომიკური სარგებლის რეალიზებას შეუწყობს ხელს და ხალხებს შორის თანამშრომლობას გააძლიერებს“.

„ამ ვალდებულების საფუძველს წარმოადგენს ახლახან დაწყებული რეგიონთაშორისი „კავშირების პლატფორმა“ და ევროკავშირის 200 მილიონი ევროს პაკეტი „კავშირები მშვიდობისთვის“, რომელიც სამხრეთ კავკასიაში კომუნიკაციების განვითარების პროექტებს მოხმარდება და 2 მილიარდ ევრომდე სახელმწიფო და კერძო ინვესტიციების მოზიდვის პოტენციალი აქვს“, — აღნიშნავს ევროკომისია.

ფონ დერ ლაიენმა ასევე გამოაცხადა ევროკავშირის ბიუჯეტიდან 20 მილიონი ევროს გამოყოფა სომხეთსა და აზერბაიჯანში ადგილობრივი თემების განვითარებისათვის, „მშვიდობის დივიდენდების“ პროგრამის ფარგლებში. თანხა ჯანდაცვაში, განაღმვაში, პროფესიული უნარების განვითარებასა და ადგილობრივი ბიზნესის მხარდაჭერაში უნდა ჩაიდოს.

სომხეთის საპარლამენტო არჩევნების შედეგები და „განქორწინება“ რუსეთთან

სომხეთის საპარლამენტო არჩევნების საბოლოო შედეგების მიხედვით, ქვეყნის პარლამენტში მხოლოდ სამი პოლიტიკური ძალა შევიდა: პრემიერ-მინისტრ ნიკოლ ფაშინიანის პარტია „სამოქალაქო შეთანხმება“, ასევე ორი პრორუსული პარტია — „ძლიერი სომხეთი“ და ბლოკი „სომხეთი“.

კენჭისყრის დღემდე ევროკავშირმა რუსეთი სომხეთის არჩევნებში ჩარევის მცდელობაში დაადანაშაულა, თავად სომხეთში კი პრორუსი პოლიტიკოსების წინააღმდეგ სახელმწიფო ღალატის საქმეები აღიძრა.

მანამდე, 5 მაისს, სომხეთის დედაქალაქში ისტორიაში პირველი ევროკავშირი-სომხეთის სამიტი გაიმართა. ამის შემდეგ რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმირ პუტინმა სომხეთს „ინტელიგენტური განქორწინება“ შესთავაზა, რაც ერევანში ულტიმატუმად აღიქვეს.

ბოლო კვირების განმავლობაში რუსეთმა სომხური ექსპორტის წინააღმდეგ მთელი რიგი ამკრძალავი ზომები დააწესა. შეზღუდვები შეეხო, კერძოდ, კურკოვან ხილსა და ყურძენს, თევზს, ყვავილებს, მინერალურ წყალს, კონიაკს, ღვინოს და ზოგიერთ სხვა საქონელს.

სომხეთის ხელისუფლებამ და დამკვირვებლებმა მოსკოვის ქმედებები არა მხოლოდ სანიტარულ პრეტენზიებს, არამედ ურთიერთობების მკვეთრ გაუარესებას დაუკავშირეს — სომხეთის პრემიერ-მინისტრ ნიკოლ ფაშინიანის ევროკავშირსა და აშშ-სთან დაახლოების კურსის ფონზე.