რუსეთში პარასკევს, 18 სექტემბერს, დილის 08:00 საათზე ოფიციალურად დაიწყო სახელმწიფო დუმის სამდღიანი არჩევნები. პირველი საარჩევნო უბნები კამჩატკასა და ჩუკოტკაში გაიხსნა. კენჭისყრა 20 სექტემბრამდე გაგრძელდება, რეგიონებში უბნები ადგილობრივი დროით 20:00 საათამდე იმუშავებს.
ვარაუდობენ, რომ სახელმწიფო დუმის ახალი შემადგენლობის 450 დეპუტატიდან ნახევარი ერთმანდატიან საარჩევნო ოლქებში აირჩევა, რაც ამომრჩეველს კონკრეტული კანდიდატისთვის ხმის მიცემის შესაძლებლობას აძლევს. დარჩენილი 225 მანდატი პარტიული სიებით გადანაწილდება. სიაში 10 პარტიაა, რადგან მანამდე ფორმალური მიზეზებით არჩევნებიდან პარტია „იაბლოკო“ მოხსნეს. ამასთან, „იაბლოკოს“ კანდიდატები რუსეთის რამდენიმე რეგიონში ერთმანდატიან ოლქებში მაინც მონაწილეობენ.
რუსეთმა სახელმწიფო დუმის არჩევნები უკრაინის ოკუპირებულ ტერიტორიებზეც ჩაატარა
რუსეთის სახელმწიფო დუმის წინა არჩევნები 2021 წელს გაიმართა, ამჯერად კი კენჭისყრა უკრაინის ოკუპირებულ ტერიტორიებზეც გაავრცელეს. რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის მონაწილე სამხედროები და რუსეთის მიერ ოკუპირებული რეგიონების მცხოვრებლები ვადამდელ კენჭისყრაში მონაწილეობდნენ — აგვისტოს ბოლოდან 17 სექტემბრამდე, განაცხადეს რუსეთის სხვადასხვა სტრუქტურის წარმომადგენლებმა.
დამკვირვებლები აღნიშნავენ, რომ ამ რეგიონებში მსგავსი პროცესის ლეგიტიმურობის საკითხიც რომ გვერდზე გადავდოთ, რუსეთის ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ კენჭისყრა ისე მოაწყო, რომ შედეგების გადამოწმება პრაქტიკულად შეუძლებელია.
კერძოდ, ხელისუფლება არ აქვეყნებდა რეგიონული საარჩევნო კომისიების წევრთა მონაცემებსა და საარჩევნო უბნების მისამართებს, არ იყო ორგანიზებული ღია ვიდეომონიტორინგი, ამასთან დაშვებული იყო გადასატანი საარჩევნო ყუთების გამოყენება. რუსეთის ცესკომ ადგილობრივ კომისიებს ასევე მისცა უფლება, საჭიროების შემთხვევაში ბიულეტენები თავად დაებეჭდათ ადგილზე და დათვლის დასრულებისთანავე ზემდგომ ორგანოებში არ გადაეგზავნათ.
ამასთან, არჩევნების დაწყებამდე რუსეთის ხელისუფლების მხარდამჭერმა რესურსებმა დაიწყეს ვიდეოების გავრცელება, რომელთა მთავარი გზავნილი იყო, რომ საარჩევნო უბნებზე გაყალბებისა და ბიულეტენების ჩაყრის ამსახველი ვიდეოები შესაძლოა ხელოვნური ინტელექტით იყოს გენერირებული. რუსეთის ცესკოს თავმჯდომარე ელა პამფილოვაც აცხადებდა, რომ მსგავს ტექნოლოგიებს თითქოს პირდაპირ ეთერში უბნებიდან გამოსახულების „ჩანაცვლებაც“ შეუძლიათ.
ომის მოწინააღმდეგე კანდიდატები რუსეთში დევნას წააწყდნენ
2026 წლის სახელმწიფო დუმის არჩევნებში მონაწილე ათი პარტიიდან არც ერთი არ გამოსულა უკრაინაში მიმდინარე ომის დაგმობით. თავდაპირველად არჩევნებში მონაწილეობის უფლება ჰქონდა პარტია „იაბლოკოს“, რომელიც თანმიმდევრულად აკრიტიკებდა ომს, თუმცა მოგვიანებით ის ფორმალური მიზეზებით მოხსნეს.
„იაბლოკო“ პარტიული სიებიდან ამოიღეს, თუმცა პარტიის ცალკეული წევრები არჩევნებში ერთმანდატიან ოლქებში კანდიდატებად მონაწილეობენ. მოგვიანებით ზოგიერთ მათგანსაც დევნა და არჩევნებიდან მოხსნა შეეხო სხვადასხვა საფუძვლით, ხშირად — ძველი ფოტოებისა და პოსტების გამო, მათ შორის ალექსეი ნავალნის ხსენებისთვის.
არჩევნებამდე ცოტა ხნით ადრე ოპოზიციონერებმა იულია ნავალნაიამ და მაქსიმ კაცმა რუსებს მოუწოდეს, ხმა მიეცათ ყველაზე ძლიერ ერთმანდატიან კანდიდატებისთვის, რომლებიც „ერთიანი რუსეთის“ წევრები არ არიან. თუმცა „იაბლოკოში“ ეს იდეა გააკრიტიკეს და ამის ნაცვლად ამომრჩევლებს ბიულეტენების გაფუჭება ურჩიეს.