აშშ-ის კონგრესის არჩევნებში დემოკრატიული პარტიის გამარჯვების მეორე დღეს აშშ-ისა და აზიის საფონდო ბირჟებზე მაღალტექნოლოგიური კომპანიების აქციების ჯამური ღირებულება ტრილიონობით დოლარით შემცირდა. ინვესტორები შიშობენ, რომ დემოკრატები ხელოვნური ინტელექტის განვითარებაზე კონტროლს გაამკაცრებენ და მის წინსვლას შეაფერხებენ.
Nasdaq Composite-ის ინდექსი ხუთშაბათს 5,52%-ით დაეცა. Dow Jones Data-ს გამოთვლებით, ეს ნიშნავს, რომ ინდექსში შემავალი მაღალტექნოლოგიური კომპანიების აქციებმა ჯამში დაახლოებით 2,5 ტრილიონი დოლარის ღირებულება დაკარგა.
დემოკრატების გამარჯვებით გამოწვეული შიში ინვესტორების ზოგად შეშფოთებას დაემატა — ხელოვნურ ინტელექტში ჩადებული უზარმაზარი თანხები შესაძლოა ვერ ამოიღონ. ამ შიშების გამო Nasdaq-ის ინდექსი უკვე ერთი თვეა იკლებს.
„უოლ-სტრიტი ხელოვნური ინტელექტის სფეროში მომუშავე კომპანიების აქციებით ვაჭრობასთან დაკავშირებულმა პანიკის ახალმა ტალღამ მოიცვა, — განაცხადა Wealth Club-ის მთავარმა საინვესტიციო სტრატეგმა სიუზანა სტრიტერმა. — შიშს, რომ ხელოვნური ინტელექტის ინფრასტრუქტურაზე დახარჯული უზარმაზარი თანხები შესაძლოა ინვესტორების მოლოდინის შესაბამის სარგებელს ვერ მოიტანს, ახლა მონაცემთა ცენტრების მშენებლობის ტემპის მკვეთრი შენელების პერსპექტივაც დაემატა“.
მასკის კომპანიებმა 300 მილიარდი დაკარგეს
ამ პანიკამ უპირველესად იმ კომპანიებს დაარტყა, რომლებიც ხელოვნური ინტელექტისთვის მონაცემთა ცენტრების მშენებლობასთან მჭიდროდ არიან დაკავშირებული — ჩიპებისა და ნახევარგამტარების მწარმოებლებს.
Nvidia-ს აქციები 9%-ზე მეტით დაეცა, რის შედეგადაც კომპანიის საბაზრო ღირებულება 400 მილიარდი დოლარით შემცირდა. ჩიპების სხვა მწარმოებლები კიდევ უფრო მეტად დაზარალდნენ: AMD-ისა და Micron-ის აქციები 17%-ზე მეტით დაეცა, Intel-ის კი — 10,3%-ით.
ილონ მასკის კომპანიების, SpaceX-ისა და Tesla-ს, აქციებიც დაეცა — შესაბამისად, 8%-ითა და თითქმის 11%-ით — და მათმა ჯამურმა ღირებულებამ 300 მილიარდი დოლარით იკლო.
ილონ მასკმა რესპუბლიკელების წარუმატებლად დასრულებულ წინასაარჩევნო კამპანიაზე თითქმის 450 მილიონი დოლარი დახარჯა, მათ შორის 45 მილიონი — ტეხასიდან სენატორობის კანდიდატის, კენ პაქსტონის კამპანიაზე. ტრადიციულად რესპუბლიკელების მხარდამჭერმა ტეხასმა დემოკრატები აირჩია.
აზიაში მაღალტექნოლოგიური კომპანიების აქციების შემცველი ინდექსები კიდევ უფრო მეტად დაეცა, ვიდრე აშშ-ში.
სამხრეთ კორეის Kospi-ის ინდექსი პარასკევს დილით, ვაჭრობის დაწყებისას, 8,5%-ით დაეცა, რის გამოც ბირჟამ პანიკის შესაკავებლად ვაჭრობა შეაჩერა. ჩიპების მწარმოებელი SK Hynix-ის აქციები 11,5%-ით გაუფასურდა, Samsung-ის კი — თითქმის 10%-ით. იაპონიის Nikkei 225-ის ინდექსმა პარასკევს, ვაჭრობის დაწყებისას, თითქმის 6%-ით დაიკლო. მასში შემავალი ჩიპების მწარმოებლების, Kioxia-სა და Tokyo Electron-ის, აქციებმა ღირებულების, შესაბამისად, 12,6% და 9,5% დაკარგა.
დემოკრატიული პარტიის ბევრი კანდიდატი წინასაარჩევნო კამპანიის დროს მონაცემთა ცენტრების მშენებლობისა და ხელოვნური ინტელექტის განვითარების შენელების პირობას დებდა. მათი აზრით, ეს დარგი მეტისმეტად სწრაფად და უკონტროლოდ ვითარდება.
მაგალითად, ტეხასის გუბერნატორად არჩეული ჯინა ინოხოსა პირობას დებდა, რომ ახალი მონაცემთა ცენტრების მშენებლობაზე მორატორიუმს გამოაცხადებდა.
ახლა, როცა დემოკრატებმა კონგრესის ორივე პალატაში უმრავლესობა მოიპოვეს და ისეთი მაღალი თანამდებობებიც დაიკავეს, როგორსაც ინოხოსა დაიკავებს, მათ სავსებით შეუძლიათ თავიანთი დაპირებების შესრულება.