რიაზანში ღამით მომხდარი აფეთქებების შემდეგ ცეცხლი გაუჩნდა ქარხანას, რომლის პროდუქციაც მძღოლებთან ერთად რუსეთის შეიარაღებულ ძალებსა და ავიაციასაც სჭირდება.
5 ნოემბერს, ღამით, რუსეთის ქალაქ რიაზანს უპილოტო საფრენმა აპარატებმა შეუტიეს. აფეთქებების შემდეგ ხანძარი გაჩნდა რიაზანის ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის ტერიტორიაზე და, წინასწარი მონაცემებით, ონლაინსავაჭრო პლატფორმა Wildberries-ის ლოგისტიკურ საწყობშიც. ქარხანა საავტომობილო საწვავთან ერთად აწარმოებს საავიაციო ნავთსა და დიზელის საწვავს. ორივეს რუსეთის არმია იყენებს. მონიტორინგის არხების, Exilenova+-ისა და Supernova+-ის ინფორმაციით, რიაზანის ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის ტერიტორიაზე სულ მცირე ექვსი მოხვედრა დაფიქსირდა.
თავდასხმის შესახებ პირველი ცნობები ღამის პირველი საათის შემდეგ გავრცელდა. ინტერნეტში გამოქვეყნდა ვიდეოები, რომლებშიც საჰაერო განგაშის სირენებისა და რუსეთის საჰაერო თავდაცვის სისტემების მუშაობის ხმა ისმის. თავდაპირველად ადგილობრივი მცხოვრებლები წერდნენ, რომ აფეთქებები რიაზანის მახლობლად მდებარე დიაგილევოს სამხედრო აეროდრომის მიდამოებში მოხდა. მოგვიანებით ღია წყაროებზე მომუშავე ანალიტიკურმა რესურსებმა (OSINT) დააზუსტეს, რომ მთავარი სამიზნე ადგილობრივი ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა იყო. აფეთქებების შემდეგ სამრეწველო ზონის თავზე ცა მკვეთრად განათდა, მოგვიანებით კი სქელი კვამლი და ძლიერი ხანძარი გამოჩნდა.
ხანძრის კადრები მონიტორინგის არხებმა გამოაქვეყნეს. OSINT-ის ანალიტიკოსებმა კადრების გადაღების ადგილი დაადგინეს და მასალა გააანალიზეს. კადრებში ქარხნის ტერიტორიაზე ხანძრის რამდენიმე კერა ჩანს. დაზიანების მასშტაბი ჯერ კიდევ ზუსტდება.
5 ნოემბრის დილის მონაცემებით, რუსეთის ხელისუფლებას ოფიციალურად არ დაუდასტურებია, რომ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას დარტყმა მიაყენეს. იმ დროისთვის თავდასხმის შედეგების შესახებ არც რიაზანის ოლქის გუბერნატორს, პაველ მალკოვს, გაუვრცელებია ინფორმაცია.
რატომ არის რიაზანის ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა მნიშვნელოვანი სამიზნე
რიაზანის ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა (РНПК) რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელი მრეწველობის ერთ-ერთი უდიდესი საწარმოა. ის რუსული ნავთობკომპანია „როსნეფტის“ შემადგენლობაში შედის და რიაზანის სამხრეთ სამრეწველო ზონაში მდებარეობს.
საწარმოს საპროექტო სიმძლავრე წელიწადში დაახლოებით 17 მილიონი ტონა ნავთობის გადამუშავებაა. ქარხნის საპროექტო სიმძლავრე წელიწადში 17 მილიონ ტონას აღემატება, რაც რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელი სიმძლავრის თითქმის 5%-ს შეადგენს.
ქარხანა მნიშვნელოვან როლს ასრულებს მოსკოვისა და ცენტრალური რუსეთის სხვა რეგიონების საწვავით მომარაგებაში.
ქარხანა აწარმოებს შემდეგ პროდუქტებს:
- სხვადასხვა მარკის საავტომობილო ბენზინს;
- დიზელის საწვავს;
- საავიაციო ნავთს;
- მაზუთს;
- თხევად აირებს;
- ბიტუმს;
- ნავთობქიმიურ ნედლეულს.
განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს საავიაციო ნავთის წარმოებას, რადგან მას თვითმფრინავების გასამართად იყენებენ. საწარმო ასევე უშვებს კომპონენტებს, რომლებსაც რუსეთის ავიაციის საწვავით მომარაგებისთვის იყენებენ.
გარდა ამისა, ქარხანა დიდი რაოდენობით აწარმოებს დიზელის საწვავს, რომელიც მნიშვნელოვან როლს ასრულებს რუსეთის ჯარების ლოგისტიკასა და მომარაგებაში.
ასეთ საწარმოზე დარტყმამ შესაძლოა გავლენა მოახდინოს როგორც სამოქალაქო საწვავის ბაზარზე, ისე რუსეთის სამხედრო მანქანის ფუნქციონირებისთვის საჭირო რესურსების მიწოდებაზე.
ომის დაწყებიდან რიაზანის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას სულ მცირე 19-ჯერ შეუტიეს
სრულმასშტაბიანი შეჭრის დაწყებიდან რიაზანის ქარხანა რუსეთის იმ ნავთობგადამამუშავებელ საწარმოებს შორისაა, რომლებსაც ყველაზე ხშირად უტევენ. 2025 წლის მონაცემებით, უკრაინულმა დრონებმა ქარხანას სულ მცირე 14-ჯერ შეუტიეს. აქედან 10 თავდასხმა 2025 წელს მოხდა.
ქარხანაზე დარტყმები 2026 წელსაც გაგრძელდა. ახალი თავდასხმების შესახებ ცნობები მაისში, ივლისში, სექტემბერსა და ოქტომბერში გავრცელდა. კერძოდ, 6 სექტემბრის თავდასხმის შემდეგ სააგენტო Reuters-მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ნავთობის პირველადი გადამუშავების ორმა დანადგარმა მუშაობა შეწყვიტა. 15 ოქტომბერს კი საწარმოს ტერიტორიაზე ხანძარი კვლავ გაჩნდა.
ღია წყაროების მონიტორინგის მონაცემებით, 2026 წლის 5 ნოემბრისთვის რიაზანის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანაზე თავდასხმის სულ მცირე ხუთი ცალკეული შემთხვევა აღირიცხა მხოლოდ 2026 წელს. ამგვარად, სრულმასშტაბიანი ომის დაწყებიდან თავდასხმების საერთო რაოდენობა სულ მცირე 19-ს შეადგენს, თუმცა საბოლოო რიცხვი დათვლის მეთოდსა და ცალკეული შემთხვევების დადასტურებაზეა დამოკიდებული.