დემოკრატებმა აშშ-ის შუალედურ არჩევნებში დამაჯერებელი გამარჯვება მოიპოვეს და კონგრესის ორივე პალატაზე კონტროლი დაამყარეს. დონალდ ტრამპისთვის, რომელმაც სულ რაღაც ორი წლის წინ რესპუბლიკელები საპრეზიდენტო და საპარლამენტო არჩევნებში გამარჯვებამდე მიიყვანა, ეს სერიოზული დარტყმაა მის პოლიტიკურ გავლენაზე პარტიის შიგნით. მით უმეტეს, რომ თავად პრეზიდენტი ამერიკელებს მოუწოდებდა, ისე მიეცათ ხმა, თითქოს საარჩევნო ბიულეტენში მისი სახელი ეწერა. როგორ და რატომ დამარცხდნენ რესპუბლიკელები ფასების ზრდისა და ირანში მიმდინარე ომის ფონზე და რას წერს მედია.
პარტია ტრამპსა და ამომრჩევლებს შორის
აშშ-ის შუალედურ არჩევნებში მოქმედი პრეზიდენტის პარტია თითქმის ყოველთვის კარგავს ადგილებს წარმომადგენელთა პალატაში. ეს ამერიკული პოლიტიკის ერთ-ერთი ყველაზე მყარი კანონზომიერებაა.
შუალედური არჩევნების აბსოლუტურ უმრავლესობაში პრეზიდენტის პარტია კონგრესის ქვედა პალატაში მანდატებს კარგავდა, თუმცა ამ წესიდან გამონაკლისებიც არსებობდა.
თუ აშშ-ის პრეზიდენტს ოთხი წლის ვადით ირჩევენ, წარმომადგენელთა პალატის წევრებს მხოლოდ ორი წლით ირჩევენ. ქვეყნის დამფუძნებელ მამებს ეს პალატა ფედერალური ხელისუფლების იმ ნაწილად ჰქონდათ ჩაფიქრებული, რომელიც ყველაზე მეტად იქნებოდა დამოკიდებული ამომრჩეველთა ნებაზე. ამგვარად, მოქალაქეებს შესაძლებლობა ექნებოდათ, სწრაფად გამოეხატათ რეაქცია პოლიტიკოსების ქმედებებზე და შეეცვალათ კანონმდებლების შემადგენლობა პრეზიდენტის უფლებამოსილების ვადის ამოწურვის მოლოდინის გარეშე.
ამიტომ ყოველ ოთხ წელიწადში წარმომადგენელთა პალატის არჩევნები საპრეზიდენტო არჩევნებს ემთხვევა, ხოლო მათ შორის შუალედური არჩევნები ტარდება.
შუალედური არჩევნები ხშირად მოქმედი პრეზიდენტის საქმიანობის ერთგვარ რეფერენდუმად იქცევა: ამომრჩევლებს, რომლებიც მისი პოლიტიკით უკმაყოფილო არიან, პროტესტის გამოხატვის შესაძლებლობა ეძლევათ. შედეგზე გავლენას ახდენს ისიც, თუ რამდენად აქტიურად მონაწილეობენ არჩევნებში ორივე პარტიის მხარდამჭერები.
სენატშიც პრეზიდენტის პარტია უფრო ხშირად კარგავს მანდატებს, თუმცა ეს კანონზომიერება შედარებით სუსტად ვლინდება. ამის ერთ-ერთი მიზეზი კონსტიტუციური თავისებურებაა — ყოველ ორ წელიწადში სენატის სრული შემადგენლობა კი არ იცვლება, არამედ დაახლოებით ერთი მესამედი.
ამ შუალედური არჩევნების წინ დონალდ ტრამპი მხარდამჭერებს სთხოვდა, ისე მიეცათ ხმა, თითქოს ბიულეტენში თავად მისი სახელი ეწერა.
ზოგიერთი ანალიტიკოსის აზრით, საპრეზიდენტო არჩევნების შემდეგ ტრამპმა საკუთარი თავი დაარწმუნა, რომ ამომრჩევლების უპირობო მხარდაჭერა მიიღო და, შესაბამისად, ქვეყნის მასშტაბური ცვლილებების განხორციელების მანდატიც მოიპოვა.
მას ამის ფიქრის გარკვეული საფუძველი ჰქონდა: ტრამპმა შვიდივე მერყევ შტატში გაიმარჯვა და ამომრჩეველთა კოლეგიის 312 ხმა მიიღო, მაშინ როცა კამალა ჰარისმა 226 ხმა მოიპოვა.
თუმცა საერთო ეროვნულ კენჭისყრაში ტრამპს ამომრჩეველთა 49,8%-მა დაუჭირა მხარი, დემოკრატების კანდიდატს კი — 48,3%-მა.
ერთნახევარი პროცენტული პუნქტით გამარჯვებასა და რადიკალური ცვლილებებისადმი საზოგადოების თანხმობას შორის უზარმაზარი განსხვავებაა.
ეს მოგვიანებით ამერიკელმა პოლიტოლოგმა ჯორჯ ედვარდსმაც დაადასტურა, რომელმაც არჩევნების შედეგები ადმინისტრაციის კონკრეტული გადაწყვეტილებების შესახებ ჩატარებულ გამოკითხვებს შეადარა.
მან დაადგინა, რომ ამერიკელებმა, ზოგადად, ტრამპის გამარჯვება მასშტაბური ცვლილებების მხარდაჭერად არ აღიქვეს და პრეზიდენტისთვის დამატებითი უფლებამოსილებების მინიჭება არ სურდათ.
ძვირი საწვავი: რით იყვნენ უკმაყოფილო ამომრჩევლები
საარჩევნო უბნებიდან გამოსულ ამომრჩევლებს შორის ჩატარებული AP Voter Poll-ის გამოკითხვის თანახმად, დაახლოებით ათიდან ოთხმა ამომრჩეველმა ქვეყნის მთავარ პრობლემად ეკონომიკა დაასახელა, ხოლო ათიდან სამმა — დემოკრატიის მდგომარეობა.
ყოველდღიურ საზრუნავებს შორის ამომრჩევლები განსაკუთრებით გამოყოფდნენ სურსათისა და ბენზინის ფასებს.
ყველაზე შესამჩნევად გაძვირდა ბენზინი, დიზელის საწვავი და გაზი.
ირანთან ომმა ორმუზის სრუტის გავლით ნავთობის მიწოდება შეაფერხა, რის შედეგებსაც ამერიკელები უშუალოდ ბენზინგასამართ სადგურებზე გრძნობდნენ.
ომის დაწყებამდე აშშ-ში ერთი გალონი ბენზინი საშუალოდ 2,98 დოლარი ღირდა. 26 ოქტომბრისთვის, არჩევნებამდე ერთი კვირით ადრე, მისი ფასი 4,29 დოლარამდე გაიზარდა — თითქმის 44%-ით.
ტრამპისთვის, რომელიც 2024 წელს ინფლაციის მოთოკვას ჰპირდებოდა ამომრჩევლებს, ეს მთავარ პოლიტიკურ პრობლემად იქცა.
გამოკითხულთა დაახლოებით ათიდან ექვსი მაღალ ფასებს, პირველ რიგში, მის პოლიტიკას უკავშირებდა.
დაახლოებით ათიდან ოთხმა განაცხადა, რომ კონგრესის არჩევნებში ხმა პრეზიდენტისადმი უკმაყოფილების გამოსახატად მისცა.
ათიდან ორზე ოდნავ ნაკლებს ტრამპის მხარდაჭერა სურდა, ხოლო დანარჩენი ათიდან ოთხისთვის პრეზიდენტისადმი დამოკიდებულებას არჩევანზე გავლენა არ მოუხდენია.
ამასთან, დაახლოებით ათიდან შვიდი ამომრჩეველი მიიჩნევდა, რომ კონგრესი პრეზიდენტის ძალაუფლებას საკმარისად არ ზღუდავდა.
ამერიკული მედია ცდილობს გაარკვიოს, რა შეცდომები დაუშვეს რესპუბლიკელებმა.
დონალდ ტრამპი „პირად ერთგულებას უფრო მაღლა აყენებს, ვიდრე კანდიდატის უნარს, ამომრჩეველთა უფრო ფართო წრე მიიზიდოს“. სწორედ ამიტომ რესპუბლიკელებს თავდაცვით პოზიციაში ყოფნა იმ შტატებშიც კი მოუწიათ, სადაც თავდაპირველად უპირატესობა ჰქონდათ, — წერს Reuters.
ამის თვალსაჩინო მაგალითია ტრამპის მხარდაჭერა კენ პაქსტონისადმი ტეხასში.
პაქსტონი მრავალი წლის განმავლობაში კორუფციული სკანდალების ცენტრში იმყოფებოდა. მის პოლიტიკურ კარიერას თან ახლდა ოფიციალური გამოძიებები, სასამართლო სარჩელები და იმპიჩმენტის პროცედურაც კი.
ტეხასის შემთხვევაში მნიშვნელოვანია კიდევ ერთი გარემოება: დღევანდელ შედეგამდე შესაძლოა თავად რესპუბლიკელების პოლიტიკასაც მიეყვანა შტატი.
ათწლეულების განმავლობაში ტეხასის რესპუბლიკური ხელისუფლება კომპანიებს დაბალი გადასახადებით, შედარებით ხელმისაწვდომი საცხოვრებლითა და ნაკლები რეგულაციებით იზიდავდა.
2015 წლიდან შტატში 300-ზე მეტმა კომპანიამ გადაიტანა სათავო ოფისი.
კომპანიებთან ერთად შტატში ახალი მოსახლეობაც ჩადიოდა. მათ შორის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულთა წილი უფრო მაღალი იყო, ვიდრე მთლიანად ტეხასის მოსახლეობაში, — აღნიშნავს The Atlantic.
ათი წლის განმავლობაში შტატის ზრდასრული მოსახლეობის წილი, რომელსაც სულ მცირე ბაკალავრის ხარისხი ჰქონდა, 28%-დან 35%-მდე გაიზარდა.
ბოლო წლებში ამ ჯგუფის წარმომადგენლები სულ უფრო ხშირად აძლევენ ხმას დემოკრატებს.
გამოცემის შეფასებით, დემოგრაფიულმა ცვლილებებმა დემოკრატების გამარჯვებისთვის ხელსაყრელი პირობები შექმნა, ხოლო მაღალი ფასებით უკმაყოფილებამ და პაქსტონის კანდიდატურამ მათ ამ შესაძლებლობის სწორედ ახლა გამოყენებაში შეუწყო ხელი.
დემოკრატებმა ასევე შეძლეს რესპუბლიკელების შეცდომებით სარგებლობა.
როგორც The Washington Post აღნიშნავს, დემოკრატიული პარტიის კანდიდატებს ურჩევდნენ, „საარჩევნო კამპანია ისე ეწარმოებინათ, თითქოს მერობისთვის იბრძოდნენ“.
ეს იმას ნიშნავდა, რომ მაშინ, როდესაც რესპუბლიკელების კამპანია პრეზიდენტ ტრამპის პიროვნების გარშემო ტრიალებდა, დემოკრატებს ყურადღება ადგილობრივ პრობლემებზე, მაგალითად, ოჯახების ყოველდღიურ ხარჯებზე უნდა გაემახვილებინათ.
გარდა ამისა, იმ საარჩევნო ოლქებისთვის, რომელთა რესპუბლიკელებისგან დაბრუნებაც იყო საჭირო, პარტიის ხელმძღვანელობა საგანგებოდ ეძებდა ზომიერ კანდიდატებს.
ტრამპმა არასწორ კანდიდატებზე გააკეთა ფსონი?
ბოლო ორი წლის განმავლობაში დონალდ ტრამპს მოქმედების იმდენად დიდი თავისუფლება ჰქონდა, რომ რესპუბლიკელ სენატორებსა და კონგრესმენებს მისთვის წინააღმდეგობის გაწევა სახიფათოდ მიაჩნდათ — მათ არ სურდათ, პარტიის შიდა, პირველადი არჩევნების დროს პრეზიდენტის მხარდაჭერა დაეკარგათ.
შედეგად, შუალედური არჩევნების წინ ბევრი კონგრესმენი რთულ მდგომარეობაში აღმოჩნდა: თუ ტრამპს დაუპირისპირდებოდი, შესაძლოა პარტიის შიდა არჩევნები წაგეგო, ხოლო თუ ყველაფერში მხარს დაუჭერდი, საერთო არჩევნებში დამარცხების რისკის წინაშე დგებოდი.
ამ შუალედურ არჩევნებში ტრამპმა პირადად დაუჭირა მხარი რესპუბლიკელ კანდიდატებს ტეხასში, ჩრდილოეთ და სამხრეთ კაროლინაში. სამივე მათგანი დამარცხდა.
ტეხასმა 1988 წლის შემდეგ პირველად აირჩია სენატში დემოკრატი.
ჯეიმს ტალარიკომ დაამარცხა შტატის გენერალური პროკურორი კენ პაქსტონი, რომელსაც კორუფციასთან დაკავშირებული ბრალდებების მიუხედავად დონალდ ტრამპი საჯაროდ უჭერდა მხარს.
ამასთან, ტალარიკომ გაიმარჯვა როგორც დიდ ქალაქებში, ისე იმ ქალაქებისა და გარეუბნების ნაწილში, სადაც მანამდე რესპუბლიკელები იმარჯვებდნენ.
სამხრეთ კაროლინაში პედიატრმა ენი ენდრიუსმა სენატორი დარლინ გრემი დაამარცხა.
62 წლის დარლინი გარდაცვლილი სენატორის, ლინდსი გრემის უმცროსი დაა. ლინდსი გრემი რუსეთის ნავთობის წინააღმდეგ აშშ-ის „ჯოჯოხეთური სანქციების“ შესახებ კანონპროექტის ერთ-ერთი ავტორი იყო.ძმის გარდაცვალების შემდეგ დარლინ გრემი სენატში გამოთავისუფლებულ ადგილზე დანიშნეს, თუმცა ახალი ექვსწლიანი ვადით არჩევა ვერ შეძლო.
ეს მოხდა მიუხედავად იმისა, რომ ტრამპმა მას პირადად დაუჭირა მხარი და საარჩევნო კამპანიის ბოლო კვირებში შტატს ორჯერ ეწვია.
გამარჯვებული დემოკრატი ენი ენდრიუსი ბოლო 28 წლის განმავლობაში სამხრეთ კაროლინაში ამ პარტიის პირველი წარმომადგენელი გახდა, რომელმაც არჩევნებში რესპუბლიკელები დაამარცხა.ამავდროულად, ის სამხრეთ კაროლინიდან სენატში არჩეული პირველი ქალი გახდა.
ჩრდილოეთ კაროლინაში ყოფილმა გუბერნატორმა როი კუპერმა დაამარცხა რესპუბლიკური პარტიის ეროვნული კომიტეტის ყოფილი თავმჯდომარე მაიკლ უოტლი.
კანზასში დემოკრატებმა სენატის არჩევნები 1932 წლის შემდეგ პირველად მოიგეს. ადამ ჰამილტონმა მოქმედი რესპუბლიკელი სენატორი როჯერ მარშალი დაამარცხა.
ოჰაიოში შეროდ ბრაუნი, რომელსაც წარსულში უკვე ეკავა სენატორის თანამდებობა, კონგრესის ზედა პალატაში ბრუნდება. მან მოქმედი რესპუბლიკელი სენატორი ჯონ ჰასტედი დაამარცხა.
საბოლოო გამარჯვება დემოკრატებს ჯოშ ტურეკმა მოუტანა, რომელმაც აიოვაში კონგრესის წარმომადგენელთა პალატის წევრი ეშლი ჰინსონი დაამარცხა.
დემოკრატებმა ასევე შეინარჩუნეს ორი ადგილი, რომელთა მოპოვების იმედიც რესპუბლიკელებს ჰქონდათ — ჯორჯიასა და ნიუ-ჰემფშირში.
არჩევნებამდე რესპუბლიკელებს სენატში 53 ადგილი ჰქონდათ, ხოლო დემოკრატიულ ბლოკს — 47, მათ შორის ორი დამოუკიდებელი სენატორის ჩათვლით.
რესპუბლიკელებისთვის ექვსი მანდატის წართმევის შედეგად დემოკრატებმა სენატში უმრავლესობა მოიპოვეს.
საარჩევნო ოლქების საზღვრების შეცვლამაც ვერ უშველა რესპუბლიკელებს
წარმომადგენელთა პალატაში უმრავლესობის მოსაპოვებლად დემოკრატებს მხოლოდ სამი დამატებითი მანდატის წმინდა მატება სჭირდებოდათ. ყველაზე თვალსაჩინო შედეგი პენსილვანიაში დაფიქსირდა, სადაც ერთდროულად ოთხი მოქმედი რესპუბლიკელი კონგრესმენი დამარცხდა. რესპუბლიკელებს ვერც საარჩევნო ოლქების საზღვრების გადაკეთება დაეხმარა — ამერიკულ პოლიტიკურ ტრადიციაში ამას ჯერიმენდერინგი (Gerrymandering) ეწოდება.
აშშ-ში წარმომადგენელთა პალატის არჩევნებისთვის ოლქების საზღვრებს, ჩვეულებრივ, ათ წელიწადში ერთხელ, მოსახლეობის აღწერის შემდეგ გადახედავენ, თუმცა ისინი აღწერებს შორის პერიოდშიც შეუცვლიათ. მაგრამ ამ არჩევნების წინ განხორციელებული ცვლილებების მასშტაბი განსაკუთრებით დიდი იყო.
ყველაფერი ტეხასიდან დაიწყო, სადაც დონალდ ტრამპის მოწოდებით ადგილობრივმა რესპუბლიკელებმა საარჩევნო ოლქების საზღვრები შეცვალეს. ისინი იმედოვნებდნენ, რომ წარმომადგენელთა პალატაში ხუთ დამატებით მანდატს მოიპოვებდნენ.
თითოეული ოლქი ერთ კონგრესმენს ირჩევს. ამიტომ, თუ შტატის შიგნით ოლქების საზღვრებს სხვაგვარად გაავლებენ, პარტიას შეუძლია მეტი მანდატი მიიღოს მაშინაც კი, თუ ხმების საერთო რაოდენობა უცვლელი დარჩება.
ტეხასში რესპუბლიკელებმა იმ ხუთი ოლქის საზღვრები შეცვალეს, სადაც მანამდე დემოკრატები იმარჯვებდნენ. მათი მიზანი წარმომადგენელთა პალატაში ხუთი დამატებითი ადგილის მოპოვება იყო. ამ ცვლილებების არსს კარგად აჩვენებს ტეხასის 34-ე საარჩევნო ოლქის მაგალითი.
ეს ოლქი მექსიკის ყურის სანაპიროს გასწვრივ, მექსიკის საზღვართან მდებარე ბრაუნსვილიდან ჩრდილოეთით, კორპუს-კრისტიმდე ვრცელდება. პრეზიდენტის წინა არჩევნებზე, ამ ოლქის ძველ საზღვრებში, ტრამპმა ჰარისს 4,5 პროცენტული პუნქტით აჯობა. თუმცა იმავე დროს ოლქის მოსახლეობამ კონგრესის არჩევნებში დემოკრატ ვისენტე გონსალესს დაუჭირა მხარი.
რესპუბლიკელებმა გადაწყვიტეს, გონსალესისთვის ეს ადგილი წაერთმიათ და ოლქის საზღვრები შეცვალეს.
თუ 2024 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებზე ტრამპისთვის მიცემულ ხმებს ახალი საზღვრების მიხედვით გადავთვლიდით, მისი უპირატესობა დაახლოებით 10 პროცენტულ პუნქტამდე გაიზრდებოდა.
მაგრამ ამანაც ვერ უშველათ: გონსალესმა ახალი საზღვრების პირობებშიც გაიმარჯვა.
სულ ცხრა შტატში არჩევნები შეცვლილი საარჩევნო ოლქების მიხედვით ჩატარდა.შვიდ შტატში ახალი რუკა რესპუბლიკელების შანსებს ზრდიდა, ხოლო ორში — კალიფორნიასა და იუტაში — დემოკრატებისას.
ამასთან, კალიფორნიაში საზღვრების გადაკეთების ინიციატორები თავად დემოკრატები იყვნენ. ეს ტეხასში რესპუბლიკელების ქმედებებზე პასუხი იყო, ხოლო იუტაში ახალი საზღვრები სასამართლომ განსაზღვრა.
რესპუბლიკელებს მოლოდინი არც ფლორიდაში გაუმართლდათ. ისინი ოთხი დამატებითი მანდატის მოპოვებას იმედოვნებდნენ, თუმცა იმ ოთხი ოლქიდან, რომლებზეც ფსონს დებდნენ, სულ მცირე სამში დემოკრატებმა გაიმარჯვეს.
მაგალითად, ფლორიდის ქალაქ ტამპის გარშემო მდებარე მე-14 საარჩევნო ოლქს, სადაც მოსახლეობის რაოდენობით შტატის მესამე უდიდესი ქალაქია, დაუმატეს რამდენიმე ტერიტორია, სადაც მანამდე რესპუბლიკელებს უფრო აქტიურად უჭერდნენ მხარს.
ამავდროულად, ოლქის შემადგენლობიდან ქალაქი სენტ-პიტერსბერგი ამოიღეს. ამის მიუხედავად, ოლქში დემოკრატიული პარტიის წარმომადგენელმა კეტი კასტორმა გაიმარჯვა.
საარჩევნო ოლქების საზღვრების შეცვლამ ისეთი შედეგი ვერ გამოიღო, როგორსაც ტრამპი ელოდა.თავდაპირველად ახალი საარჩევნო რუკა რესპუბლიკელებისთვის ხელსაყრელი ჩანდა, მაგრამ პრობლემა ის იყო, რომ ისინი ორიენტირად 2024 წელს თავად ტრამპის შედეგებს იყენებდნენ.ეს ორიენტირი არასაიმედო აღმოჩნდა, — წერს Associated Press.
მოასწრებენ თუ არა რესპუბლიკელები ახალი წლის დადგომამდე?
კონგრესის ამჟამინდელი შემადგენლობა უფლებამოსილებას 2027 წლის 3 იანვრამდე ინარჩუნებს.
ეს ნიშნავს, რომ რესპუბლიკელებს მხოლოდ რამდენიმე სამუშაო კვირა რჩებათ იმისთვის, რომ მოემზადონ დონალდ ტრამპის პრეზიდენტობის მომდევნო ორი წლისთვის, როდესაც კონგრესის არცერთ პალატაში უმრავლესობის მხარდაჭერა აღარ ექნებათ.
რესპუბლიკელების ერთ-ერთი განზრახვა სახელმწიფო ვალის ზედა ზღვრის გაზრდაა მანამდე, სანამ დემოკრატები საკუთარი პირობების წამოყენების შესაძლებლობას მიიღებენ. ტრამპს სურს, რომ ვალის ლიმიტი წლის ბოლომდე გაიზარდოს. ამით ის შეეცდება თავიდან აიცილოს ვითარება, როდესაც 2027 წელს ახალი სესხების აღებისთვის დემოკრატების მიერ კონტროლირებადი კონგრესის თანხმობის მიღება და მათ საპასუხო მოთხოვნებზე მოლაპარაკება მოუწევს.
რესპუბლიკელი სენატორი კევინ კრამერი დემოკრატებთან შეთანხმების მიღწევას სთავაზობს თანაპარტიელებს. თუ დემოკრატები უარს იტყვიან, კრამერის წინადადებაა, ვალის ლიმიტის გაზრდა ბიუჯეტის საკანონმდებლო პაკეტში შეიტანონ, რომლის მიღებაც უბრალო უმრავლესობით არის შესაძლებელი.
ტრამპი ასევე იმედოვნებს, რომ შეძლებს SAVE America Act-ის — ამომრჩევლებთან დაკავშირებული კანონპროექტის — სულ მცირე ნაწილის მიღებას. პრეზიდენტი მოითხოვს, რომ ფედერალურ არჩევნებში მონაწილეობის მისაღებად რეგისტრაციის დროს ამომრჩევლებმა დოკუმენტურად დაადასტურონ აშშ-ის მოქალაქეობა, ხოლო ხმის მიცემისას წარადგინონ ფოტოსურათიანი პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტი. ამასთან, დაახლოებით 21 მილიონ სრულწლოვან ამერიკელ მოქალაქეს არ აქვს წვდომა მოქალაქეობის დამადასტურებელ დოკუმენტებზე.
როგორ იმოქმედებს ეს ირანში მიმდინარე ომსა და უკრაინის დახმარებაზე?
როგორ იმოქმედებს ეს ირანში მიმდინარე ომსა და უკრაინის დახმარებაზე?გარდა ამისა, რესპუბლიკელებმა შესაძლოა იანვრამდე მოასწრონ პენტაგონისთვის თანხების გამოყოფა, რათა ნაწილობრივ დაფარონ ირანთან ომის ხარჯები და შეიძინონ ახალი საბრძოლო მასალა უკვე გახარჯულის სანაცვლოდ. ოქტომბრის ბოლოს პენტაგონმა ომის ხარჯები 47,1 მილიარდ დოლარად შეაფასა.
ამერიკული სტრატეგიული და საერთაშორისო კვლევების ცენტრის (CSIS) შეფასებით, თეთრი სახლის მოთხოვნის სრული მოცულობით ცალკე კანონის მიღებისთვის დრო ძალიან ცოტაა. უფრო სავარაუდო ვარიანტია თანხის ნაწილის, უპირველეს ყოვლისა, საბრძოლო მასალის შესაძენად განკუთვნილი სახსრების, თავდაცვის ხარჯების შესახებ უფრო ფართო კანონში შეტანა.
ასეთი წინადადება უკვე წამოაყენა რესპუბლიკელმა კონგრესმენმა რობ უიტმენმა. თუ კანონს იანვრამდე მიიღებენ, პენტაგონს ამ შესყიდვებისთვის ფინანსური რესურსები კონგრესში უმრავლესობის შეცვლის შემდეგაც ექნება.
ირანის გარდა, თავდაცვის პოლიტიკის შესახებ ყოველწლიური კანონი უკრაინასაც შეეხება.
გადასაწყვეტია კიევისთვის ამერიკული შეიარაღების შესყიდვის პროგრამისთვის განკუთვნილი 750 მილიონი დოლარის ბედი. ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს (CIA) ყოფილმა დირექტორმა უილიამ ბერნსმა The Washington Post-თან საუბარში აღნიშნა:
„ეს შედეგი [არჩევნების შედეგი] ჩვენს მოკავშირეებს გაამხნევებს“.
ბერნსის თქმით, ერთი წლის წინ აშშ-ის პარტნიორები შიშობდნენ, რომ ტრამპის ხელისუფლებაში დაბრუნება ამერიკელების წარმოდგენებში საკუთარი ქვეყნისა და მსოფლიოში მისი ადგილის შესახებ ღრმა ცვლილებას ასახავდა. ბერნსის აზრით, ამ არჩევნების შედეგები იძლევა საფუძველს ეჭვისთვის, რომ ეს ცვლილება მართლაც ასეთი ღრმა იყო.
ბრიუსელში საკითხს უფრო თავშეკავებულად უყურებენ.
ჯერ კიდევ კენჭისყრამდე ევროკავშირისა და ნატოს ოფიციალური პირები აცხადებდნენ, რომ ეჭვი ეპარებოდათ, რამდენად შეძლებდა დემოკრატების თუნდაც დიდი გამარჯვება ტრამპის შეზღუდვას. მათ კვლავ უწევთ თავდაცვის დაგეგმვა იმ გაურკვევლობის პირობებში, როდესაც არ იციან, ამერიკული სამხედრო ძალების რა ნაწილი დარჩება ევროპაში.
სავაჭრო მოლაპარაკებების დროს კი კვლავ უნდა გაითვალისწინონ აშშ-ის მხრიდან ახალი საბაჟო ტარიფების დაწესების რისკი.
ორივე საკითხში ბევრი რამ კვლავ დონალდ ტრამპის გადაწყვეტილებებზეა დამოკიდებული.