შუალედურ არჩევნებში გამარჯვების შემდეგ აშშ-ის კონგრესში დემოკრატები უკრაინისთვის დაახლოებით 15 მილიარდი დოლარის ღირებულების სამხედრო დახმარების ახალ პაკეტს ამზადებენ. ამის შესახებ შაბათს, 7 ნოემბერს, წყაროებზე დაყრდნობით ბრიტანულმა გაზეთმა The Financial Times-მა (FT) დაწერა. გამოცემის ცნობით, კანონმდებლები საბიუჯეტო ხარჯების განსაზღვრისა და ზედამხედველობის უფლებამოსილებების გამოყენებას გეგმავენ, რათა გააძლიერონ კიევის მხარდაჭერა და რუსეთის ეკონომიკის წინააღმდეგ დამატებითი სანქციები დააწესონ.
კიევის მხარდამჭერებს სურთ, უკრაინას დამატებითი დახმარება უახლოეს მომავალში გაუწიონ და ამისთვის გამოიყენონ იანვრამდე დარჩენილი დრო, სანამ კონგრესის ახალი შემადგენლობა მუშაობას შეუდგება. „ამ პერიოდში ენერგეტიკული დახმარება ჩვენი ერთ-ერთი უმთავრესი პრიორიტეტია“, — განუცხადა FT-ს წარმომადგენელთა პალატის ერთ-ერთ კომიტეტში დემოკრატიული პარტიის წარმომადგენელმა.
უკრაინის დახმარება თავდაცვის პოლიტიკის შესახებ კანონის მეშვეობით
სავარაუდოდ, კანონმდებლები შეეცდებიან, კიევისთვის დახმარება გაითვალისწინონ თავდაცვის პოლიტიკის შესახებ ყოველწლიურ კანონში (NDAA), რომელიც კონგრესის მოქმედმა შემადგენლობამ უფლებამოსილების ვადის ამოწურვამდე უნდა მიიღოს.
უფლებადამცველი ორგანიზაცია Razom for Ukraine-ის უფროსმა მრჩეველმა მელინდა ჰარინგმა განაცხადა: „ველი, რომ NDAA-ზე მუშაობისას უკრაინის მხარდამჭერები წარადგენენ შესწორებებს, რომლებიც სანქციებს, სადაზვერვო მხარდაჭერას, გადამჭერ რაკეტებს, ასევე Starlink-სა და Starfield-ს შეეხება“.
FT-ის წყაროების ცნობით, კონგრესის ახალ შემადგენლობაში დემოკრატების ერთ-ერთი მთავარი პრიორიტეტი რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების შესახებ კანონში ცვლილებების შეტანა იქნება. კანონი სამხრეთ კაროლინის გარდაცვლილი სენატორის, ლინდსი გრემის სახელს ატარებს.
დემოკრატებს სანქციების გადახედვა სურთ
ორივე პარტიის ფართო მხარდაჭერით მიღებული კანონი რუსეთის თავდაცვისა და ენერგეტიკის სექტორების წინააღმდეგ ფინანსურ სანქციებს ითვალისწინებს. გასულ თვეში ტრამპმა კანონის დებულებებიდან ფართო გამონაკლისი დაუშვა და მოსკოვი დამატებითი სანქციებისგან გაათავისუფლა. ეს მოხდა მას შემდეგ, რაც ტრამპი ვლადიმირ პუტინს მსოფლიო ენერგეტიკულ ბაზრებზე რუსული დიზელის საწვავის მიწოდების შესახებ შეუთანხმდა. გადაწყვეტილება შეთანხმებას დაუყოვნებლივ მოჰყვა.
„გრემის კანონს შევასწორებთ“, — განაცხადა წარმომადგენელთა პალატის ერთ-ერთ კომიტეტში დემოკრატიული პარტიის კიდევ ერთმა წარმომადგენელმა. მისი თქმით, „წელიწად-ნახევარი რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების დაწესების მცდელობას მოხმარდა, შემდეგ კი ამ სანქციებზე უბრალოდ უარი თქვეს“.
პრეზიდენტის ვეტოს დასაძლევად კონგრესის თითოეულ პალატაში ხმების ორი მესამედია საჭირო. რესპუბლიკელების მხარდაჭერის გარეშე დემოკრატებს ამდენი ხმა არ აქვთ.
ტრამპის ადმინისტრაციის საქმიანობის გამოძიება
კონგრესის კომიტეტების წარმომადგენლები აპირებენ, გააძლიერონ ზედამხედველობა ილონ მასკის თანამგზავრული კავშირგაბმულობის ქსელ Starlink-ზე, რომლითაც უკრაინა სარგებლობს. გასულ თვეში ქსელის მუშაობა შენელდა, რამაც უკრაინას რუსეთის თავდასხმების მოგერიებაში ხელი შეუშალა. სენატის საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტში დემოკრატიული პარტიის წარმომადგენლის თქმით, კომიტეტმა მასკს აცნობა, რომ ინციდენტთან დაკავშირებული ყველა დოკუმენტი უნდა შეინახოს.
კომიტეტი ინფორმაციას სთხოვს პორტებს, ბანკებსა და სხვა ორგანიზაციებს, რომლებიც დიზელის საწვავის მიწოდების თაობაზე ტრამპსა და რუსეთს შორის დადებულ გარიგებაში მონაწილეობდნენ. დემოკრატები ასევე აპირებენ, გამოიყენონ ზედამხედველობისა და მოწმეთა გამოძახების უფლებამოსილებები, რათა გამოიძიონ ტრამპის ადმინისტრაციის საგარეო პოლიტიკის საკითხები და პრეზიდენტის ოჯახის წევრების ბიზნესინტერესები.
კიდევ ერთი პრიორიტეტი იქნება სტივ უიტკოფისა და ტრამპის სიძის, ჯარედ კუშნერის, კომერციული ინტერესების შესწავლა. ორივე მათგანი უკრაინისა და ირანის საკითხებზე მოლაპარაკებებში პრეზიდენტის სპეციალური წარმომადგენელია.
კიევის რესპუბლიკელი მოკავშირეები კონგრესს ტოვებენ
უკრაინა კონგრესში დიდი ხნის განმავლობაში ორივე პარტიის ფართო მხარდაჭერით სარგებლობდა. თუმცა კიევის მხარდამჭერი ბევრი რესპუბლიკელი, მათ შორის სენატორები ტომ ტილისი, მიჩ მაკკონელი და სიუზან კოლინზი, კონგრესს ტოვებს. ზოგი პენსიაზე გადის, ზოგი კი ადგილს არჩევნებში დამარცხების გამო კარგავს.
ახალი მხარდამჭერების მოძიება გადამწყვეტი იქნება იმისთვის, რომ პრეზიდენტის ვეტოს დასაძლევად კონგრესში ხმების ორი მესამედი შეგროვდეს. „რესპუბლიკელებს შორის უკრაინის ახალი მხარდამჭერები უნდა ვიპოვოთ“, — განაცხადა ჰარინგმა.