ყოფილი პრემიერ-მინისტრის მაგდალენა ანდერსონის ხელმძღვანელობით მემარცხენე პარტიების კოალიცია შვედეთის საპარლამენტო არჩევნებში მინიმალური უპირატესობით ლიდერობს. ხმების უმეტესობა უკვე დათვლილია, თუმცა მემარცხენე და მემარჯვენე ბანაკებს შორის სხვაობა იმდენად მცირეა, რომ საბოლოო შედეგებზე საუბარი ჯერ ნაადრევია.
საარჩევნო უბნების 98%-ის მონაცემების დამუშავების შემდეგ შვედეთის საარჩევნო კომისია ვარაუდობს, რომ სოციალ-დემოკრატების ხელმძღვანელობით მემარცხენე-ცენტრისტული ბლოკი ახალ რიკსდაგში 349-დან 176 მანდატს მიიღებს, რაც მას სამმანდატიან უმრავლესობას მისცემს. საბოლოო შედეგებს ოთხშაბათს ელოდებიან.
მოქმედი მემარჯვენე პრემიერ-მინისტრი ულფ კრისტერსონი იმედოვნებდა, რომ მმართველ კოალიციას ჩამოაყალიბებდა, რომელშიც ქვეყნის ისტორიაში პირველად მზად იყო ულტრამემარჯვენე „შვედი დემოკრატები“ შეეყვანა – პარტია, რომელსაც ნეოფაშისტური ფესვები აქვს.
ეგზიტპოლები და ხმების დათვლის პირველი შედეგები აჩვენებდა, რომ ორ ბანაკს შორის სხვაობა მინიმალური რჩებოდა. გარკვეულ მომენტებში კრისტერსონის მემარჯვენე ალიანსი წინაც გადიოდა.
არავინ ელის, რომ არჩევნების შედეგები უკრაინის მიმართ შვედეთის პოლიტიკურ კურსს შეცვლის. რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის შემდეგ სტოკჰოლმმა მრავალწლიანი სამხედრო მიუმხრობლობის პოლიტიკა გადახედა და NATO-ში გაწევრიანდა.
მემარცხენე ალიანსში შემავალ პარტიებს ეკონომიკური პოლიტიკის საკითხებზე სერიოზული უთანხმოებები აქვთ, რის გამოც მომავალი მმართველი კოალიცია შესაძლოა მყიფე აღმოჩნდეს.
ამ გარემოებაზე კრისტერსონმაც მიუთითა. მისი თქმით, მიუხედავად იმისა, რომ პატივისცემით მოეკიდება ანდერსონის მცდელობას, ჩამოაყალიბოს კოალიცია, მომავალი მთავრობის შემადგენლობის საკითხი ჯერ ღია რჩება.
„მაშინაც კი, თუ ის შედეგები, რომლებსაც დღეს საღამოს ვხედავთ, შენარჩუნდება, მაინც განვიხილავ პარლამენტში არასოციალისტურ უმრავლესობაზე დაფუძნებული კოალიციის შესაძლებლობებს, რათა მთავრობის მუშაობისუნარიანი კონფიგურაცია მოიძებნოს. რომელი მთავრობა მართავს შვედეთს უახლოეს წლებში, ეს საკითხი კვლავ ღიაა“, — განაცხადა პოლიტიკოსმა.
ოპოზიციის ლიდერმა, სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წარმომადგენელმა მაგდალენა ანდერსონმა — პოლიტიკური ძალის, რომელიც XX საუკუნის უმეტესი ნაწილის განმავლობაში შვედეთს მართავდა — განაცხადა, რომ თუ ოთხი მემარცხენე პარტია უმრავლესობას მოიპოვებს, გააძლიერებს სოციალურ სახელმწიფოს და დაეხმარება გაჭირვებაში მყოფ ოჯახებს მზარდ ხარჯებთან გამკლავებაში.
მოქმედი კონსერვატორი პრემიერ-მინისტრი ულფ კრისტერსონი კი ამტკიცებდა, რომ მისი მთავრობის მიერ ორგანიზებული დანაშაულისა და იმიგრაციის წინააღმდეგ გატარებულმა ზომებმა შედეგი გამოიღო.
ბოლო ოთხი წლის განმავლობაში კრისტერსონი მართავდა ულტრამემარჯვენე, ანტიიმიგრაციული პარტია „შვედი დემოკრატების“ მხარდაჭერით. არჩევნების წინ მან პირობა დადო, რომ თუ ოთხი მემარჯვენე პარტია გაიმარჯვებდა, პირველად შეიყვანდა „შვედი დემოკრატების“ წარმომადგენლებს მინისტრთა კაბინეტში.
ბოლო დრომდე ქვეყნის წამყვანი პოლიტიკური პარტიები „შვედ დემოკრატებთან“ თანამშრომლობას ერიდებოდნენ: პარტიის ფესვები 1980-იანი წლების ბოლოს ნეონაცისტურ მოძრაობაშია, ხოლო მისი პოპულარობის ზრდა იმიგრანტების მნიშვნელოვანი ნაკადის ზრდას დაემთხვა.
ბოლო წლებში „შვედი დემოკრატების“ მხარდაჭერა თანდათან იზრდებოდა.
თუ 2010 წელს ისინი პარლამენტში პირველად მოხვდნენ ხმების 5,7%-ით, წინა არჩევნებზე უკვე მეორე ადგილზე გავიდნენ და 20,6% მიიღეს. იმავე არჩევნებზე ზომიერ კოალიციურ პარტიას ამომრჩეველთა ოდნავ მეტი, ვიდრე 19% უჭერდა მხარს.
მას შემდეგ „შვედი დემოკრატები“ მხარს უჭერენ მოქმედ მემარჯვენე-ცენტრისტულ კოალიციას, რომლის მმართველობის დროს მიგრაციული პოლიტიკა მკვეთრად გამკაცრდა. მათ შორის გაუქმდა ლტოლვილებისთვის მუდმივი ბინადრობის მიღების უფლება და გაიზარდა დეპორტაციების რაოდენობა.
თუმცა ამ პარტიის დეპუტატებს მინისტრის თანამდებობები აქამდე არასოდეს ეკავათ.
ამ წინასაარჩევნო კამპანიის დროს „შვედი დემოკრატები“ რამდენიმე სკანდალის ცენტრში აღმოჩნდნენ, მათ შორის ბრალდებების გამო, რომ პარტიის ერთ-ერთი წარმომადგენელი სოციალურ ქსელებში პრორუსულ ნარატივებს ავრცელებდა.
ხმების დათვლის შედეგები, დამკვირვებლებისთვის მოულოდნელად, აჩვენებს, რომ „შვედმა დემოკრატებმა“ წინა არჩევნებთან შედარებით ნაკლები მხარდაჭერა მიიღეს: ამჯერად მათ 17,6% აქვთ, მაშინ როცა 2022 წელს 20,6% მიიღეს.