რუსულ ექსპორტთან დაკავშირებული სანქციებისა და ტარიფების მოქმედების შეჩერებიდან მეორე დღეს, შაბათს, აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ ამ საკითხზე საბოლოო გადაწყვეტილება ჯერ არ გამოუცხადებია. სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ კი აღნიშნა, რომ ადმინისტრაციას ვითარების შესაფასებლად მეტი დრო სჭირდება.
რუბიოს თქმით, პრეზიდენტი 60 დღემდე პერიოდს გამოიყენებს იმ სანქციებისა და ტარიფების ეკონომიკური გავლენის შესაფასებლად, რომელთა მოქმედებაც ერთი დღით ადრე შეაჩერა.
„ბევრმა თქვენგანმა ჯერ არ იცის, რა არის ჩემი გადაწყვეტილება, მაგრამ ჩვენ გავარკვევთ და თქვენც გაიგებთ“, — უთხრა ტრამპმა ჟურნალისტებს ფლორიდის შტატის ქალაქ პალმ-ბიჩში, თავის კლუბ „მარ-ა-ლაგოში“.
სანქციებისა და ტარიფების მოქმედება ნოემბრის შუალედურ არჩევნებამდე რამდენიმე კვირით ადრე შეჩერდა. ენერგომატარებლების მაღალი ფასების გამო ტრამპზე ზეწოლა იზრდება, ირანთან ომი კი ნავთობის გლობალურ მიწოდებას აფერხებს.
პარასკევს ტრამპმა ხელი მოაწერა აღმასრულებელ განკარგულებას, რომლითაც შეაჩერა „გრემის აქტის“ სახელით ცნობილი კანონით გათვალისწინებული ძირითადი სანქციებისა და ტარიფების მოქმედება. თავად ამ კანონს მან ხელი გასულ თვეში მოაწერა იმ კანონმდებლების მოწოდებით, რომლებსაც უკრაინაში მიმდინარე ომის გამო მოსკოვზე ზეწოლის გაძლიერება სურთ.
ზომები, რომლებიც რუსულ საქონელზე ტარიფებსა და რუსული ნავთობისა და გაზის შემსყიდველი ქვეყნების წინააღმდეგ სანქციებს მოიცავდა, მომავალ კვირას უნდა ამოქმედებულიყო. პარასკევის განკარგულებაში არ იყო მითითებული, რამდენ ხანს გაგრძელდებოდა შეჩერება, თუმცა რუბიოს თქმით, ტრამპმა საკითხის შესასწავლად 60-დღიანი პერიოდი აირჩია.
„ვფიქრობ, პრეზიდენტს სურს, ეს 60 დღე გამოიყენოს იმის გასაანალიზებლად, თუ რას ნიშნავს როგორც სანქციების, ისე ტარიფების დაწესება გლობალური ეკონომიკისთვის და თავად აშშ-ის ეკონომიკისთვისაც“, — განუცხადა რუბიომ ჟურნალისტებს უზბეკეთში გასამგზავრებლად თვითმფრინავში ჩასხდომამდე.
ვითარებას ართულებს ის, რომ „გრემის აქტი“ ითვალისწინებს არა მხოლოდ რუსეთის წინააღმდეგ სანქციებს, არამედ ტარიფებს იმ ქვეყნებიდან იმპორტირებულ საქონელზეც, რომლებიც რუსულ ენერგორესურსებს ყიდულობენ. რუბიომ მაგალითად დაასახელა აშშ-ის მნიშვნელოვანი პარტნიორი ინდოეთი, რომელმაც ენერგომომარაგების წყაროები გაამრავალფეროვნა, თუმცა კვლავ მნიშვნელოვნად არის დამოკიდებული რუსულ ნავთობზე.
პარასკევის აღმასრულებელი განკარგულება უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ გააკრიტიკა. მან თქვა, რომ ეს ნაბიჯი რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინს გაათამამებდა და ომს გაახანგრძლივებდა.
სამხრეთ კაროლინის რესპუბლიკელმა სენატორმა დარლინ გრემმა, რომლის გარდაცვლილი ძმა ლინდსი გრემი მისი სახელობის კანონის მიღების ერთ-ერთი მთავარი მხარდამჭერი იყო, განაცხადა, რომ ტრამპის გადაწყვეტილებას არ ეთანხმება. მისი თქმით, ამ საკითხზე პრეზიდენტთან საუბარს მომავალ კვირას გეგმავს, როდესაც ტრამპი მისი საარჩევნო კამპანიის მხარდასაჭერად ჩავა.
„პირადად მე რუსეთზე ზეწოლის შენარჩუნებას ავირჩევდი, — უთხრა მან ჟურნალისტებს შაბათს. — იმიტომ, რომ არც პუტინს ვენდობი და არც რუსეთს“.
დიზელის საწვავის მიწოდება
რუბიომ ასევე დაიცვა აშშ-სა და რუსეთს შორის ცალკე მიღწეული შეთანხმება გლობალურ ბაზრებზე დიზელის საწვავის მიწოდების გაზრდის შესახებ. შეთანხმების მიზანია საწვავის ფასების შემცირება, რომლებიც ირანთან ომისა და ენერგომომარაგების შეფერხების ფონზე გაიზარდა.
ტრამპის თქმით, შეთანხმების ფარგლებში რუსეთი თავდაპირველად შეერთებულ შტატებს 300 000 ტონაზე მეტ დიზელის საწვავს მიაწვდის. მიწოდება ნოემბერშიც და შემდგომ პერიოდშიც გაგრძელდება.
„ეს დიზელის საწვავი ნებისმიერ შემთხვევაში გაიყიდება, — განაცხადა რუბიომ. — განსხვავება მხოლოდ ისაა, რა რაოდენობას მიიღებდა შეერთებული შტატები“.
რუბიოს თქმით, დიზელის საწვავზე შეთანხმება და სანქციების მოქმედების შეჩერება აჩვენებს, რამდენად რთულია ახლო აღმოსავლეთსა და უკრაინაში მიმდინარე კონფლიქტებთან გამკლავება, რომლებმაც გლობალური ენერგომომარაგება შეაფერხა.
„მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხეში მიმდინარე ეს კონფლიქტები უკვე ერთმანეთს ეჯახება“, — განაცხადა მან.