რუსეთში პატიმრების ექსტრადირება უნდა შეწყდეს: სოციალური სამართლიანობის ცენტრი

სოციალური სამართლიანობის ცენტრი ეხმიანება რუსეთში საქართველოდან ექსტრადირებული პატიმრის, 43 წლის დმიტრი პუშკარევის მკვლელობის ფაქტს და საქართველოდან რუსეთის ფედერაციაში პატიმრების ექსტრადირების განახლებას ადამიანის უფლებებთან მკაცრად შეუსაბამოდ მიიჩნევს.

„4 ოქტომბერს, მედიაში გავრცელდა ინფორმაცია საქართველოდან რუსეთში ექსტრადირებული დმიტრი პუშკარევის მკვლელობის შესახებ. რუსული მედიის თქმით, ის ყაბარდო-ბალყარეთის ტერიტორიაზე მოძრავ ვლადიკავკავი-ადლერის მატარებელში მოკლეს მას შემდეგ, რაც მან სასჯელაღსრულების სამსახურის ერთი თანამშრომელი მოკლა, სამი კი დაჭრა. 24 სექტემბერს რუსეთის გენერალურმა პროკურატურამ გამოაქვეყნა ინფორმაცია მისი და კორნეი ფედუნოვის გადაცემის შესახებ, რომელთაც რუსეთის პროკურატურა რუსეთში დანაშაულებრივი გაერთიანების შექმნას/მონაწილეობას და ნარკოტიკების უკანონო ბრუნვასთან დაკავშირებულ რამდენიმე დანაშაულს ედავებოდა. საქართველოს პროკურატურას რუსეთში ექსტრადირებასთან დაკავშირებით განცხადება არ გამოუქვეყნებია.

აქვე ნიშანდობლივია, რომ რუსეთის გენერალური პროკურატურის ამ წლის, 2 თებერვლის განცხადებით, საქართველომ რუსეთს გადასცა ნიკიტა პოდსტავინი, რომელიც იძებნებოდა რუსეთის სისხლის სამართლის კოდექსის 111-ე მუხლით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენისთვის, (ჯანმრთელობის განზრახ მძიმე დაზიანება, რასაც მოჰყვა მსხვერპლის სიკვდილი). რუსეთის გენერალურმა პროკურატურამ მსგავსი შინაარსის განცხადება ასევე გამოაქვეყნა 2026 წლის 3 ივლისს, სადაც საქართველოდან ექსტრადირებულ მაქსიმ ჩერბაკოვის შესახებ იუწყებოდა, ხოლო 17 ივლისს საქართველოდან მოხდა დაღესტნელი რასულ კაიტმაზოვის ექსტრადირება. 2026 წლის სექტემბერში ასევე განიხილებოდა მიხაილ ტიმოფეევის რუსეთში ექსტრადირება, თუმცა ეს პროცესი გაეროს ადამიანის უფლებათა კომიტეტის გადაწყვეტილების შესაბამისად შეჩერდა და ტიმოფეევი საექსტრადიციო პატიმრობიდან გირაოს სანაცვლოდ გაათავისუფლეს. კომიტეტმა საქართველოს ექსტრადიცია და დეპორტაცია კომიტეტში საქმის განხილვის დამთავრებამდე აუკრძალა. მისი დაკავების საქმეს კი ევროპული სასამართლო განიხილავს.

საქართველომ რუსეთში პატიმრების ექსტრადირების შეჩერების შესახებ გადაწყვეტილება ჯერ კიდევ 2022 წელს მიიღო, რის შესახებაც ქართულმა მხარემ სუმბაევი საქართველოს წინააღმდეგ საქმის განხილვისას განაცხადა და აღნიშნა, რომ საქართველო იღებდა ვალდებულებას რომ არ მოახდენდა პატიმრების ექსტრადირებას რუსეთში, მანამ სანამ ევროპული სასამართლო ამ საკითხზე ევროპის საბჭო მიდგომას არ ჩამოაყალიბებდა. აქვე საქართველოს მხარემ წარადგინა სტატისტიკა, რომლითაც ამტკიცებდა რომ 2022 წლის მარტის შემდეგ, მას შემდეგ რაც რუსეთის ფედერაცია გაირიცხა ევროპის საბჭოდან, არც ერთი პატიმარი არ იყო გადაცემული საქართველოდან.[1] აქვე აღსანიშნავია, რომ 2017 წლიდან 2022 წლამდე რუსეთის ფედერაციამ მათი მოქალაქეების საქართველოდან ექსტრადიციის შუამდგომლობით საქართველოს 33-ჯერ მომართა, 29 შემთხვევაში საქართველომ მოთხოვნა დააკმაყოფილა. ეს ნიშნავს, რომ საქართველო რუსეთის მოთხოვნების პრაქტიკულად 90% შემთხვევაში აკმაყოფილებს.

როგორც ჩანს ამ საქმეში გამოცხადებული მორატორიუმი საქართველოს ხელისუფლებამ დაარღვია, ისე რომ ამის შესახებ გენერალურ პროკურატურას განცხადება არ გაუკეთებია და როგორც მინიმუმ 2026 წლის თებერვლიდან აქვს დაწყებული პატიმრების გადაცემის პრაქტიკა.

როგორც ზემოთ აღნიშნა, რუსეთი ევროპის საბჭოდან 2022 წლის 16 მარტს გაირიცხა, ხოლო ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მხარე 2022 წლის 16 სექტემბრიდან აღარ არის; სასამართლოს კვლავ აქვს იურისდიქცია მხოლოდ რუსეთის იმ მოქმედებებზე, რომლებიც 2022 წლის 16 სექტემბრამდე მოხდა. გარდა ამისა, ევროპის საბჭოს წამების პრევენციის კომიტეტმა (CPT) 2024 წელს განაცხადა, რომ რუსეთის ხელისუფლება ფაქტობრივად აღარ უზრუნველყოფდა დაკავების ადგილების დამოუკიდებელი მონიტორინგისთვის აუცილებელ თანამშრომლობას და მიუთითა პატიმართა მოპყრობასა და მძიმე საპატიმრო პირობებთან დაკავშირებულ სერიოზულ შეშფოთებაზე.[2] გაეროს ორგანოებმა ასევე მიუთითეს წამებისა და არასათანადო მოპყრობის შემთხვევები, მათ შორის განსაკუთრებით უკრაინელ დაკავებულთა და სხვა მაღალი რისკის ჯგუფების მიმართ.

ექსტრადიციასთან დაკავშირებული სისხლის სამართლებრივი თანამშრომლობის თანმდევი ერთ-ერთი აუცილებელი სამართლებრივი ვალდებულება, რაც სახელმწიფომ უნდა დაიცვას წამების აკრძალვის იმპერატიული ნორმაა. სახელმწიფო ვალდებულია არ განახორციელოს ექსტრადიცია, თუკი არსებობს წამების, არაადამიანური ან ღირსების შემლახველი მოპყრობის რეალური საფრთხე. ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-3 მუხლიდან გამომდინარე, პირის ისეთ სახელმწიფოში გადაცემა, სადაც მის მიმართ ასეთი მოპყრობის რეალური რისკია, აკრძალულია. ანალოგიური non-refoulement-ის (არდაბრუნების) პრინციპი გათვალისწინებულია გაეროს წამების წინააღმდეგ კონვენციის მე-3 მუხლითაც: შეფასება უნდა ეფუძნებოდეს კონკრეტული პირისთვის არსებულ, წინასწარ განჭვრეტად, რეალურ და პირად რისკს.

ამასთან, წამებისა და არაადამიანური მოპყრობისგან დაცვის ვალდებულება საქართველოსთვის მხოლოდ საერთაშორისო სამართლიდან არ გამომდინარეობს. „სისხლის სამართლის სფეროში საერთაშორისო თანამშრომლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 29-ე მუხლის მე-3 პუნქტი პირდაპირ კრძალავს პირის ექსტრადიციას, თუ არსებობს საფუძვლიანი ვარაუდი, რომ მოთხოვნის წარმდგენ სახელმწიფოში იგი დაექვემდებარება წამებას, სასტიკ, არაადამიანურ ან ღირსების შემლახველ მოპყრობას ან სასჯელს. ამავე კანონის თანახმად, საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას იუსტიციის მინისტრმა უნდა გაითვალისწინოს საქართველოს საერთაშორისო ვალდებულებები ადამიანის უფლებათა დაცვის სფეროში. შესაბამისად, ასეთ შემთხვევაში ექსტრადიციაზე უარი სახელმწიფოს დისკრეციული პოლიტიკური არჩევანი კი არა, ადამიანის უფლებებიდან გამომდინარე სამართლებრივი ვალდებულებაა.

ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკის თანახმად, კონვენციის მე-3 მუხლით გათვალისწინებული აკრძალვა აბსოლუტურია. თუ არსებობს არსებითი საფუძველი ვარაუდისთვის, რომ ექსტრადირების შემთხვევაში პირი წამების ან არაადამიანური მოპყრობის რეალური რისკის წინაშე აღმოჩნდება, პასუხისმგებლობა სწორედ გადამცემ სახელმწიფოს ეკისრება, რადგან მისი გადაწყვეტილება უშუალოდ აყენებს პირს ასეთი მოპყრობის საფრთხის ქვეშ. ამ შეფასებისას მნიშვნელობა ვერ მიენიჭება პირისთვის წარდგენილი ბრალდების სიმძიმეს ან სისხლის სამართლის სფეროში საერთაშორისო თანამშრომლობის ინტერესს.

ამასთან, რისკის შეფასება უნდა იყოს არა ფორმალური, არამედ ინდივიდუალური, სრულყოფილი და მიმდინარე მდგომარეობაზე – ex nunc – დაფუძნებული. სახელმწიფომ უნდა შეაფასოს როგორც დანიშნულების ქვეყანაში არსებული ზოგადი მდგომარეობა, ისე კონკრეტული ჯგუფების მიმართ არსებული საფრთხეები და უშუალოდ საექსტრადიციო პირის ინდივიდუალური გარემოებები. გაეროს წამების წინააღმდეგ კონვენციის მე-3 მუხლი პირდაპირ ავალდებულებს სახელმწიფოს, გაითვალისწინოს დანიშნულების ქვეყანაში ადამიანის უფლებათა მძიმე, აშკარა ან მასობრივი დარღვევების მდგრადი პრაქტიკაც. მართალია, ქვეყანაში მძიმე ზოგადი ვითარება თავისთავად ყველა კონკრეტული პირის ექსტრადიციას ავტომატურად არ გამორიცხავს, თუმცა იგი სახელმწიფოსგან გაცილებით მკაცრ, დასაბუთებულ და ინდივიდუალიზებულ შემოწმებას მოითხოვს.

რუსეთის შემთხვევაში ამ შეფასებას განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს, ვინაიდან ის 2022 წლის 16 სექტებრიდან აღარ არის ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის ხელშემკვრელი მხარე და ევროპული სასამართლო აღარ არის უფლებრივი დაცვის მექანიზმი რუსეთის მიერ ამ თარიღის შემდეგ ჩადენილ შესაძლო დარღვევებთან მიმართებით. პარალელურად, CPT-ის მიერ რუსეთის ხელისუფლებასთან თანამშრომლობის ფაქტობრივი შეწყვეტა მნიშვნელოვნად ზღუდავს თავისუფლების აღკვეთის ადგილების დამოუკიდებელი საერთაშორისო მონიტორინგის შესაძლებლობას. ასეთ პირობებში რუსეთის ხელისუფლების მიერ გაცემული ზოგადი დიპლომატიური გარანტიები ვერ ჩაითვლება თავისთავად საკმარის საფუძვლად ექსტრადიციისთვის. გაეროს წამების წინააღმდეგ კომიტეტიც ხაზგასმით მიუთითებს, რომ დიპლომატიური გარანტიები არ შეიძლება იქცეს non-refoulement-ის (არდაბრუნების) პრინციპის გვერდის ავლის საშუალებად და მათი შეფასებისას გადამწყვეტია გარანტიების კონკრეტულობა, სანდოობა და მათი შესრულების ეფექტიანი და დამოუკიდებელი მონიტორინგის შესაძლებლობა.

განსაკუთრებული სამართლებრივი მნიშვნელობა აქვს სახელმწიფოს მიერ საქმეში Sumbayev v. Georgia ევროპული სასამართლოს წინაშე დაფიქსირებულ ზემოთაღნიშნულ პოზიციასაც. შესაბამისად, თუ 2026 წელს საქართველომ მართლაც განაახლა რუსეთის ფედერაციაში პირთა ექსტრადიცია, ეს პრაქტიკა აშკარად განსხვავდება იმ ოფიციალური პოზიციისა და ფაქტობრივი მდგომარეობისგან, რომელიც საქართველოს მთავრობამ ევროპული სასამართლოს წინაშე დააფიქსირა და რომელსაც თავად სასამართლო დაეყრდნო. ხელისუფლებამ საზოგადოებას უნდა განუმარტოს, როდის, რა სამართლებრივი და ფაქტობრივი გარემოებების საფუძველზე დასრულდა გამოცხადებული მორატორიუმი, რა შეიცვალა 2022-2025 წლებთან შედარებით და რა დამატებითი გარანტიები არსებობს დღეს, რომლებიც რუსეთში გადაცემული პირების წამებისა და არაადამიანური მოპყრობისგან ეფექტიან დაცვას უზრუნველყოფს. ამ საკითხებზე საჯარო და დასაბუთებული პასუხის არარსებობა განსაკუთრებით პრობლემურია იმ პირობებში, როდესაც რუსეთის საპატიმრო სისტემის დამოუკიდებელი საერთაშორისო მონიტორინგის შესაძლებლობები, პირიქით, მნიშვნელოვნად არის შემცირებული.

დმიტრი პუშკარევის მკვლელობის ფაქტი თავისთავად არ იძლევა შესაძლებლობას დავასკვნათ, რომ საქართველოს მიერ მისი ექსტრადირება კონვენციის მე-3 მუხლის დარღვევა იყო, მაგრამ მისი სიკვდილი კიდევ უფრო მწვავედ აყენებს კითხვას, რამდენად სრულყოფილად შეაფასეს საქართველოს კომპეტენტურმა ორგანოებმა რუსეთში მის მიმართ მოსალოდნელი საფრთხეები, რა გარანტიები მიიღეს რუსეთისგან, არსებობდა თუ არა ამ გარანტიების შესრულების დამოუკიდებელი მონიტორინგის მექანიზმი და ახორციელებდა თუ არა ქართული მხარე პირის მდგომარეობის შემდგომ კონტროლს. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრაქტიკა პირდაპირ მიუთითებს, რომ გადაცემის შემდეგ გამოვლენილი ინფორმაცია შეიძლება მნიშვნელოვანი იყოს იმის შესაფასებლადაც, რამდენად საფუძვლიანი იყო სახელმწიფოს მიერ რისკის წინასწარი შეფასება.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, რუსეთის ფედერაციაში ექსტრადიციის არსებული პრაქტიკის გაგრძელება, მით უფრო, სათანადო საჯარო დასაბუთების, განსაკუთრებით მკაცრი ინდივიდუალური რისკის შეფასებისა და რეალურად მოქმედი დამოუკიდებელი მონიტორინგის გარანტიების გარეშე, ქმნის საქართველოს მიერ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-3 მუხლითა და გაეროს წამების წინააღმდეგ კონვენციის მე-3 მუხლით ნაკისრი ვალდებულებების დარღვევის სერიოზულ რისკს.

სოციალური სამართლიანობის ცენტრი მოუწოდებს:

საქართველოს მთავრობას, იუსტიციის სამინისტროსა და გენერალურ პროკურატურას დაუყოვნებლივ შეაჩერონ რუსეთის ფედერაციაში პირთა ექსტრადირება მანამ სანამ არსებითად არ შეიცვლება რეალობა რუსეთის ფედერაციაში და ამაზე არ იარსებებს კონსენსუსი საერთაშორისო საზოგადოებაში;

გენერალურ პროკურატურას გაასაჯაროონ 2022 წლის 16 მარტის შემდეგ რუსეთის ფედერაციიდან მიღებული საექსტრადიციო მოთხოვნების, მიღებული გადაწყვეტილებებისა და განხორციელებული ექსტრადიციების შესახებ სტატისტიკური ინფორმაცია;

იუსტიციის სამინისტროს განმარტოს სუმბაევი საქართველოს წინააღმდეგ საქმეში ევროპული სასამართლოს წინაშე დაფიქსირებული მორატორიუმის შეცვლის სამართლებრივი საფუძველი; ასევე მიუთითონ, რა სახის ინდივიდუალური გარანტიები და შემდგომი მონიტორინგის მექანიზმები იქნა გამოყენებული უკვე განხორციელებულ ექსტრადიციებთან დაკავშირებით“ – ნათქვამია არასამთავრობო ორგანიზაციის განცხადებაში.

პოპულარული

დაზიანდა 24-მდე მანქანა, დაზარალდა 8 ოჯახამდე – ზიანს მთლიანად ანაზღაურებს კომპანია – საბურთალოს რაიონის გამგებელი

GWP-ის ცენტრალურ მილზე ავარიის შედეგად დაზიანდა 24-მდე მანქანა, დაზარალდა...

ირაკლი კირცხალია – საქართველოში სუროგაციის აკრძალვის შესახებ გადაწყვეტილება მივიღეთ

ქართულმა ოცნებამ საქართველოში სუროგაციის აკრძალვის შესახებ გადაწყვეტილება მიიღო. ამის...

ზელენსკი:პუტინმა უნდა გაიგოს, რომ ყირიმის ხიდი ვერ გადარჩება

უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ განაცხადა, რომ ყირიმის ხიდი განადგურდება...

ნაცნობს ქილერის მოძიება დაავალა ყოფილი მეუღლის მოსაკლავად – დაკავებულია 1 პირი

შსს-ს ცნობით, გარდაბნის მუნიციპალიტეტში მცხოვრებმა მამაკაცმა, განქორწინების შემდეგ, ეჭვიანობის...

“ოცნების” წარმომადგენლებს სურვილი არ აქვთ ჩამოსვლის, რადგან არ ვიწვევთ მათ უმაღლეს დონეზე – კოსი

"ოცნების" წარმომადგენლებს სურვილი არ აქვთ ჩამოსვლის, რადგან არ ვიწვევთ...

ერთ-ერთი დაღუპული ყვიროდა მიშველეთო. ბავშვები ფანჯრიდან გადმოხტნენ, დედამ იყვირა გადახტითო – ადგილობრივი ფონიჭალის ტრაგედიაზე

"ერთ-ერთი დაღუპული ყვიროდა მიშველეთო. ბავშვები ფანჯრიდან გადმოხტნენ, დედამ იყვირა...

FT: ტრამპი ცდილობს, უკრაინის საკითხზე „სამშვიდობო შეთანხმებას“ წლის ბოლომდე მიაღწიოს

Financial Times-ის წყაროების ინფორმაციით, თეთრი სახლი ყველა ღონეს ხმარობს,...

საქართველოს საპატრიარქოს დელეგაცია მოსკოვში იმყოფება

საქართველოს საპატრიარქოს დელეგაცია მოსკოვში იმყოფება -  დღეს რუსეთის პატრიარქ...

ყველა ამბავი

ირაკლი კირცხალია – საქართველოში სუროგაციის აკრძალვის შესახებ გადაწყვეტილება მივიღეთ

ქართულმა ოცნებამ საქართველოში სუროგაციის აკრძალვის შესახებ გადაწყვეტილება მიიღო. ამის შესახებ უმრავლესობის სხდომის დასრულების შემდეგ საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერმა, ირაკლი კირცხალიამ...

უელსის პრინცესამ დოკუმენტურ ფილმში კიბოსთან ბრძოლის გამოცდილებაზე ისაუბრა

„კიბო ადამიანს ნამდვილად ცვლის“, — უელსის პრინცესა კეტრინი თავის ავადმყოფობასთან ბრძოლის გამოცდილებაზე BBC-ის ახალ დოკუმენტურ ფილმში საუბრობს. ფილმს „Heal“...

რუსეთი კმაყოფილია–რუსეთსა და საქართველოს შორის ახალი ფორმატით პირდაპირი დიალოგი რეგულარული გახდება

რუსეთსა და საქართველოს შორის ახალი ფორმატით პირდაპირი დიალოგი რეგულარული გახდება, - ამის შესახებ რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილემ, მიხაილ...

პრორუსმა ჰაკერებმა ჟურნალისტების წინააღმდეგ კამპანია წამოიწყეს

პრორუსმა ჰაკერებმა ჟურნალისტებისა და პოლიტიკოსების წინააღმდეგ ფიშინგის ახალი კამპანია წამოიწყეს. ამის შესახებ შაბათს, 21 ნოემბერს, გაზეთმა Le Monde-მ გაავრცელა...

დანია ევროკავშირს რუსებისთვის შენგენის ვიზების გაცემის შეწყვეტას სთავაზობს

დანიამ ევროკავშირის ქვეყნებს მოუწოდა, რუსეთის მოქალაქეებისთვის შენგენის ზონაში შესვლის დამატებითი შეზღუდვები დააწესონ. კოპენჰაგენი წინადადებებს ბრიუსელში 23 ნოემბერს წარადგენს. დანია...

ტატიანა კიმმა ევროკავშირის სანქციების დაწესების შემდეგ Wildberries-ის ხელმძღვანელის თანამდებობა დატოვა

ტატიანა კიმმა Wildberries-ის გენერალური დირექტორის თანამდებობა მას შემდეგ დატოვა, რაც ევროკავშირმა ის სანქციების სიაში შეიყვანა. კომპანიაში აცხადებენ, რომ კიმი...

FT: ტრამპი ცდილობს, უკრაინის საკითხზე „სამშვიდობო შეთანხმებას“ წლის ბოლომდე მიაღწიოს

Financial Times-ის წყაროების ინფორმაციით, თეთრი სახლი ყველა ღონეს ხმარობს, რათა უკრაინასა და რუსეთს შორის სამშვიდობო შეთანხმება 2027 წლის დასაწყისამდე...

ქუთაისში მრავალბინიან კორპუსში აფეთქება მოხდა

ქუთაისში, ავტოქარხნის დასახლებაში, მრავალბინიან საცხოვრებელ კორპუსში აფეთქება მოხდა. სავარაუდო მიზეზი ბუნებრივი აირის დაგროვებაა.აფეთქება იმდენად ძლიერი იყო, რომ კორპუსის მეხუთე სართულიდან...

ზელენსკი:პუტინმა უნდა გაიგოს, რომ ყირიმის ხიდი ვერ გადარჩება

უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ განაცხადა, რომ ყირიმის ხიდი განადგურდება და რუსეთის ლიდერმა ვლადიმირ პუტინმა ეს უნდა გაიგოს.ამერიკულ ტელეკომპანია NBC-სთან...

CNN: SpaceX შეიძლება მილიარდობით დოლარის ზარალის წინაშე აღმოჩნდეს Starshield-ის შეზღუდვების გამო, რომლებიც უკრაინას რუსული დრონების ჩამოგდებაში უშლიდა ხელს

აშშ-ის კონგრესში დემოკრატები SpaceX-ის პროექტების დაფინანსების შეზღუდვით იმუქრებიან, თუ არ გაირკვევა, ვინ და რატომ ზღუდავდა სამხედრო სატელიტური სისტემის Starshield-ის...

თაია ჩამონგრეული სამი სართულის ბეტონის ქვეშ, სავარძელსა და კედელს შორის იყო მოყოლილი – მაშველი

თაია იმყოფებოდა შენობის პირველ სართულზე, სამი სართულის შენობა - ნაგებობა ჩამოშლილი იყო და თაია ქვეშ იყო მოყოლილი, იყო ხის...

28 ოჯახი დარჩა სახლის გარეშე, შევუძენთ და გადავცემთ საცხოვრებელ ბინებს – ივანიშვილები ფონიჭალაში აფეთქებაზე

"28 ოჯახი დარჩა სახლის გარეშე, შევუძენთ და გადავცემთ საცხოვრებელ ბინებს" - ბიძინა და ეკატერინა ივანიშვილების სამძიმრის წერილს ავრცელებენ."ღრმა მწუხარებას...