აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ რუსეთი და უკრაინა ენერგეტიკულ ზავზე შეთანხმდნენ. ამას ზელენსკი ითხოვდა რუსულ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე დარტყმების შეწყვეტის სანაცვლოდ, რის მიღწევასაც ამერიკის ხელისუფლებაც ცდილობდა.
აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ რუსეთი და უკრაინა ენერგეტიკულ ზავზე შეთანხმდნენ. შესაბამისი განცხადება მან კვირას, 11 ოქტომბერს, სოციალურ ქსელ Truth Social-ში საკუთარ გვერდზე გამოაქვეყნა.
„ამ მომენტიდან რუსეთსა და უკრაინას შორის ომში „ენერგეტიკული ზავი“ ამოქმედდება. ორივე მხარე მას დათანხმდა. არ დაარღვიოთ იგი!“ — დაწერა ტრამპმა.
თეთრი სახლის მეთაურის განცხადება რამდენიმე საათის შემდეგ გავრცელდა, რაც უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ კიდევ ერთხელ დაასახელა ენერგეტიკული ზავი პირობად, რომლის შესრულების შემთხვევაში უკრაინა რუსეთში ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე დარტყმებს შეწყვეტდა.
მედიის ცნობით, მანამდე ამერიკული მხარე უკრაინისგან არაერთხელ ითხოვდა რუსეთის ენერგეტიკულ ობიექტებზე თავდასხმების ცალმხრივად შეწყვეტას და, წინააღმდეგ შემთხვევაში, მათ შორის სადაზვერვო მონაცემებზე წვდომის შეწყვეტითაც იმუქრებოდა.
ზელენსკი: აშშ-ისგან დეტალებს ველოდებით
უკრაინის პრეზიდენტმა განაცხადა, რომ ტრამპის მიერ გამოცხადებული ენერგეტიკული ზავი კანადის პრემიერ-მინისტრ მარკ კარნისთან, ფინეთის პრეზიდენტ ალექსანდერ სტუბთან და ნატოს გენერალურ მდივან მარკ რუტესთან განიხილა.
„უკრაინა ცეცხლის შეწყვეტას მხარს უჭერს და მნიშვნელოვანია, რომ ამას რუსეთშიც დაუჭირონ მხარი. ამერიკული მხარისგან დეტალებს ველოდებით“, — აღნიშნა ზელენსკიმ.
მანამდე უკრაინის ლიდერმა ამერიკული საინფორმაციო პორტალ Axios-ის ჟურნალისტ ბარაკ რავიდს უთხრა, რომ ენერგეტიკული ზავის შესახებ ინფორმაცია მისთვისაც ახალი ამბავი იყო.
„მაგრამ თუ რუსები ენერგეტიკულ ზავს თანხმდებიან, უკრაინაც თანახმაა. თუ პრეზიდენტი ტრამპი ამის შესახებ პუტინს შეუთანხმდა — გთხოვთ, გვითხარით, როდის დაიწყება ზავი. ჩვენ მზად ვართ და მას მივიღებთ“, — ციტირებს რავიდი ზელენსკის სიტყვებს სოციალურ ქსელ X-ში.
იმის შესახებ, რომ უკრაინის ხელისუფლებას ჯერჯერობით არ აქვს ინფორმაცია რუსეთთან ენერგეტიკული ზავის შესახებ, ადგილობრივ მაღალჩინოსანზე დაყრდნობით, სოციალურ ქსელ X-ში ასევე დაწერა ბრიტანული გაზეთის Financial Times-ის უკრაინაში მთავარმა რეპორტიორმა კრისტოფერ მილერმა.
ტრამპმა მსგავსი განცხადება სექტემბერშიც გააკეთა
სექტემბრის შუა რიცხვებში აშშ-ის პრეზიდენტმა უკვე განაცხადა, რომ რუსეთი და უკრაინა შეთანხმდნენ, ერთმანეთის ენერგეტიკულ ობიექტებზე დარტყმები არ განეხორციელებინათ. თუმცა ამის შემდეგ თავდასხმები ორივე მხრიდან გაგრძელდა.
უფრო მეტიც, Axios-ის ინფორმაციით, 9 ოქტომბერს ტრამპი რუსეთთან რუსული დიზელის საწვავის მიწოდების შესახებ შეთანხმებაზე წავიდა, რომელიც აშშ-ისა და სხვა ბაზრებისთვის იყო განკუთვნილი. ეს მას შემდეგ მოხდა, რაც ზელენსკიმ, როგორც იუწყებიან, არ შეასრულა ტრამპის არაერთი თხოვნა რუსულ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე დარტყმების შეწყვეტის შესახებ.
უკრაინის ლიდერი ასეთი თავდასხმების შეჩერებას სთავაზობდა იმ პირობით, რომ რუსეთიც შეწყვეტდა უკრაინის ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე დარტყმებს. თუმცა, გავრცელებული ინფორმაციით, ტრამპი ამ ორ მოქმედებას თანაბარმნიშვნელოვნად არ მიიჩნევდა.
ზელენსკიმ კიდევ ერთხელ განაცხადა, რომ უკრაინის შეიარაღებული ძალები მზად არიან, რუსულ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე დარტყმები შეწყვიტონ, თუ რუსეთი უკრაინის ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე თავდასხმებს შეწყვეტს. წინა დღეს ტრამპმა უკრაინის ლიდერი ამ დარტყმების გამო გააკრიტიკა.
უკრაინის შეიარაღებული ძალები მზად არიან, შეწყვიტონ რუსულ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე (ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნები) დარტყმები, თუ რუსეთი უკრაინის ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე თავდასხმებს შეწყვეტს, — დაწერა კვირას, 11 ოქტომბერს, უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ საკუთარ Telegram-არხზე.
„უკვე დღეს სრულიად რეალურია ენერგეტიკულ ობიექტებზე დარტყმების შეწყვეტა, მაგრამ პუტინს ამის გაკეთება არ სურს. უკრაინა მზად იქნება, შეწყვიტოს რუსულ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე დარტყმები, თუ რუსეთი ჩვენს ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე თავდასხმებს შეწყვეტს. დეესკალაციისკენ მიმართული ნებისმიერი ნაბიჯი ორმხრივი უნდა იყოს და რეალური გარანტიებით უნდა იყოს გამყარებული“, — აღნიშნა უკრაინის ლიდერმა.
მართალია, ზელენსკის თავის პუბლიკაციაში აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის სიტყვებზე პირდაპირ არ მიუთითებია, თუმცა პოსტი გამოქვეყნდა ერთი დღის შემდეგ, რაც თეთრი სახლის მეთაურმა უკრაინის ლიდერს საჯაროდ მოსთხოვა, შეეწყვიტა რუსულ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე დარტყმები.
„მას (ზელენსკის — რედ.) სურს, მსოფლიოს პრობლემები შეუქმნას. მას სურს, დიზელის საწვავის გამო ჩვენს ფერმერებს პრობლემები შეუქმნას, რადგან რუსეთი მთელ მსოფლიოში დიზელის საწვავის მნიშვნელოვან ნაწილს აწვდის. <…> მას (ზელენსკის — რედ.) ჯობია, ჯანდაბას, შეწყვიტოს ეს (ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე დარტყმები — რედ.)“, — განაცხადა ტრამპმა 10 ოქტომბერს.
მედიის ცნობით, აშშ-ის პრეზიდენტის მსგავსი მოთხოვნა უკრაინულ დელეგაციას ამერიკელმა მომლაპარაკებლებმა არაერთხელ გააცნეს, მათ შორის სადაზვერვო მონაცემებზე წვდომის შეწყვეტითაც დაემუქრნენ.
ტრამპმა ასევე განაცხადა, რომ უკრაინას ახალი პრეზიდენტის მოძებნა სჭირდება, რომელიც შეთანხმების დადებას შეძლებს. „მას (ზელენსკის — რედ.) მრავალი შეთანხმების დადება შეეძლო, მაგრამ რატომღაც ამას არასოდეს აკეთებდა“, — დასძინა მაშინ ამერიკის ლიდერმა.
აშშ-ისა და უკრაინის ურთიერთობები ტრამპის მიერ რუსეთთან გამოცხადებული „დიზელის გარიგების“ შემდეგ დაიძაბა
9 ოქტომბერს ტრამპმა განაცხადა რუსეთთან შეთანხმების შესახებ, რომელიც რუსული დიზელის საწვავის აშშ-ისა და სხვა ბაზრებისთვის მიწოდებას ითვალისწინებს.
საინფორმაციო პორტალ Axios-ის ცნობით, რომელიც წყაროებს ეყრდნობა, თეთრი სახლის მეთაურმა ეს ნაბიჯი მას შემდეგ გადადგა, რაც ზელენსკიმ უგულებელყო მისი რამდენიმე თხოვნა რუსულ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე დარტყმების შეწყვეტის შესახებ.
უკრაინის ლიდერი მსგავსი შეტევების შეჩერებას სთავაზობდა იმ პირობით, რომ რუსეთიც შეწყვეტდა უკრაინის ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე დარტყმებს. თუმცა, როგორც იუწყებიან, ტრამპი ამ ქმედებებს თანაბარმნიშვნელოვნად არ მიიჩნევდა.
ზელენსკიმ აშშ-სა და რუსეთს შორის შეთანხმებას „ომში ინვესტიცია“ უწოდა და ვაშინგტონს მოუწოდა, ცეცხლის შეწყვეტის მისაღწევად მოსკოვზე ზეწოლა გააძლიეროს.
უკრაინის ლიდერმა ეს საკითხი 10 ოქტომბერს ოთხ ევროპელ ლიდერთან გამართული სატელეფონო საუბრების დროსაც განიხილა: ფინეთისა და საფრანგეთის პრეზიდენტებთან — ალექსანდერ სტუბთან და ემანუელ მაკრონთან, ასევე ნორვეგიისა და დიდი ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრებთან — იონას გარ სტორესთან და ენდი ბერნემთან.
უკრაინის მხარდაჭერისადმი ევროპის ერთგულებაზე, სხვა საკითხებთან ერთად, განცხადებები გააკეთეს გერმანიის მთავრობამ და ევროკავშირის უმაღლესმა წარმომადგენელმა საგარეო საქმეთა და უსაფრთხოების პოლიტიკის საკითხებში კაია კალასმა.