ბრიტანული დრონები პირველად გამოიყენეს რუსეთის ტერიტორიაზე მდებარე ობიექტებზე დარტყმებისთვის. ისინი უკრაინას დიდ ბრიტანეთში მოქმედმა ორმა კომპანიამ მიაწოდა, ხოლო უკრაინელმა სამხედროებმა შორ მანძილზე დარტყმების კამპანიის ფარგლებში გამოიყენეს, — წერს The Sunday Times.
გამოცემის მიხედვით, რუსეთის სამრეწველო და სამხედრო ობიექტებზე შორ მანძილზე მოქმედი დრონებით განხორციელებულმა დარტყმებმა 35 მილიარდ ფუნტ სტერლინგზე მეტი, ანუ დაახლოებით 40,9 მილიარდი ევროს ეკონომიკური ზარალი გამოიწვია. გაზეთის ცნობით, ზოგიერთ რეგიონში ამან საწვავის დეფიციტი და ელექტროენერგიის პერიოდული გათიშვებიც გამოიწვია.
სამიზნეებს შორის იყო ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნები, სამხედრო-საზღვაო ბაზები, ლოგისტიკური ცენტრები და სატრანსპორტო ქსელები. ერთ-ერთი დარტყმა უკრაინის საზღვრიდან 1600 კილომეტრზე მეტ მანძილზე განხორციელდა.
ყველაზე ეფექტიანი იარაღის სახეობა
მიუხედავად იმისა, რომ უკრაინა მანამდეც შეზღუდული მასშტაბით იყენებდა რუსეთის წინააღმდეგ დასავლურ რაკეტებს, მათ შორის ბრიტანულ Storm Shadow-ს, გამოცემის შეფასებით, მათ შედარებით შეზღუდული ზიანი მიაყენეს და ომის მიმდინარეობაზე მნიშვნელოვანი გავლენა არ მოუხდენიათ.
ამისგან განსხვავებით, შორ მანძილზე დრონებით დარტყმები უკრაინის არსენალში ერთ-ერთ ყველაზე ეფექტიან საშუალებად იქცა, განსაკუთრებით ფრონტზე საბრძოლო მოქმედებების გაჭიანურების ფონზე.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების რამდენიმე წყარომ დაადასტურა, რომ ბოლო ექვსი თვის განმავლობაში შეტევებში ბრიტანული უპილოტო აპარატები გამოიყენებოდა. სამიზნეებს შორის იყო ვოლგოგრადისა და იაროსლავლის ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნები.
ბრიტანულმა დრონებმა მანამდე ტაქტიკური ეფექტიანობა უკრაინის ოკუპირებულ ტერიტორიებზე ჩატარებულ ოპერაციებშიც აჩვენეს. აპრილში ცნობილი გახდა, რომ უკრაინის შეიარაღებულმა ძალებმა Malloy Aeronautics-ის წარმოების მძიმე უპილოტო აპარატი T-150 გამოიყენეს ხერსონის ოლქის ოკუპირებულ ნაწილში, მდინარე კონკაზე მდებარე და რუსეთის ძალების მიერ კონტროლირებული ხიდის გასანადგურებლად.
დრონები რაკეტებზე იაფია
ბოლო ექვსი თვის განმავლობაში შორ მანძილზე განხორციელებულ დარტყმებში გამოიყენებოდა Nyan — რეაქტიული უპილოტო აპარატი, რომელსაც BAE Systems-ის შვილობილი კომპანია აწარმოებს.
The Sunday Times უსაფრთხოების მოსაზრებებით არ ასახელებს მეორე ბრიტანულ კომპანიას, რომლის უპილოტო აპარატებიც, გამოცემის ცნობით, ასევე ფართოდ გამოიყენებოდა შორ მანძილზე შეტევებში.
დიდი ბრიტანეთი მანამდე უკრაინას Storm Shadow-ის ფრთოსან რაკეტებს აწვდიდა, მიუხედავად თავდაპირველი შიშისა, რომ ამას კონფლიქტის ესკალაცია შეიძლებოდა მოჰყოლოდა. Storm Shadow-ის მარაგი შეზღუდულია, ხოლო ერთი რაკეტის ჩანაცვლება 750 ათას ფუნტ სტერლინგზე მეტი, ანუ დაახლოებით 877 ათასი ევრო ღირს. მისი მოქმედების სიშორე დაახლოებით 240 კილომეტრია.
დრონების სწრაფად წარმოება, საწყობებში შენახვა და დიდი ჯგუფებით გამოყენება შესაძლებელია, რათა რუსეთის საჰაერო თავდაცვის სისტემები გადაიტვირთოს. მათი ფასი, როგორც წესი, 58 500-დან 117 000 ევრომდეა, რაც მათ დასავლურ შორ მანძილზე მოქმედ შეიარაღებასთან შედარებით უფრო იაფ და მასშტაბირებად ალტერნატივად აქცევს.
უპილოტო აპარატი Nyan
გამოცემის ინფორმაციით, Nyan, რომელიც უილტშირში იწარმოება და ბრიტანეთის სამეფო სამხედრო-საზღვაო ძალებმა გამოსცადეს, გასულ წელს ბელგოროდზე შეტევის დროსაც გამოიყენეს.
დრონი შექმნა კომპანია Callen-Lenz-მა, რომელიც ბრიტანული თავდაცვითი კონცერნის BAE Systems-ის შვილობილი სტრუქტურაა.
Nyan არის შავი ფერის, ნახშირბადის ბოჭკოსგან დამზადებული დამრტყმელი უპილოტო აპარატი. მისი ფრთების შლილი 2,9 მეტრია, მოქმედების სიშორე კი 240 კილომეტრს აღემატება. ეს საშუალებას იძლევა, ის გამოყენებულ იქნას როგორც ფრონტის ხაზთან მდებარე სამიზნეებზე, ისე უკრაინასთან ახლოს რუსეთის ტერიტორიაზე დარტყმებისთვის.
BAE Systems-ის წარმომადგენელმა განაცხადა:
„ჩვენ დიდი ბრიტანეთის თავდაცვის სამინისტროს შესაძლებლობების ფართო სპექტრს ვთავაზობთ უკრაინის თავდაცვის მხარდაჭერის ფარგლებში. Nyan-ის უპილოტო საავიაციო სისტემა სწრაფად შექმნილი პლატფორმაა, რომელმაც მაღალი ინტენსივობის საბრძოლო მოქმედებების პირობებში ახალი საფრთხეების წინააღმდეგ საკუთარი ეფექტიანობა დაამტკიცა“.
უკრაინის მხარდაჭერა გრძელდება
The Sunday Times აღნიშნავს, რომ მოსკოვის მუქარის მიუხედავად, კიევისთვის სამხედრო ტექნიკის მიწოდების შენელების ნიშნები არ ჩანს.
აპრილში ლონდონის მთავრობამ განაცხადა, რომ 2026 წელს უკრაინას დაახლოებით 120 000 უპილოტო აპარატს მიაწვდის. მაშინდელმა თავდაცვის მინისტრმა ჯონ ჰილიმ აღნიშნა, რომ დიდი ბრიტანეთი უკრაინას „წელს ისტორიაში ყველაზე დიდი რაოდენობის დრონებს აწვდის“.
აშშ და დიდი ბრიტანეთი მანამდე ზღუდავდნენ შორ მანძილზე მოქმედი შეიარაღების გამოყენებას რუსეთის შიგნით მდებარე სამიზნეებზე დარტყმებისთვის, რადგან შიშობდნენ, რომ ვლადიმირ პუტინს კონფლიქტის ესკალაცია NATO-ს ტერიტორიაზე შეტევებით შეეძლო. 2024 წლის ნოემბერში ორივე ქვეყანამ ეს პოლიტიკა შეარბილა.
აშშ-სა და დიდ ბრიტანეთს პოლიტიკის შეცვლის მიზეზები ოფიციალურად არ დაუსახელებიათ. თუმცა ცნობილი გახდა, რომ გადაწყვეტილება კიევის ზეწოლისა და რუსეთის მიერ ფრონტზე 10 000-ზე მეტი ჩრდილოეთ კორეელი სამხედრო მოსამსახურის განთავსების შემდეგ იქნა მიღებული.