ისრაელის თავდაცვის ძალების (IDF/ცაჰალის) სარდლობამ ღაზაში ექვსი წლის ჰინდ რაჯაბისა და მისი ოჯახის დაღუპვის საქმეზე სისხლის სამართლის გამოძიების დაწყება ბრძანა. გოგონას სიკვდილმა საერთაშორისო აღშფოთება გამოიწვია მას შემდეგ, რაც სასწრაფო დახმარების თანამშრომლებთან მისი საუბრის ჩანაწერი მთელ მსოფლიოში გავრცელდა.
ავტომობილი, რომელშიც შვიდსულიანი ოჯახი, მათ შორის ჰინდ რაჯაბი იმყოფებოდა, 2024 წლის იანვარში ისრაელის ცეცხლის ქვეშ მოყვა, როდესაც ოჯახი ღაზის სექტორში ომის დროს ინტენსიური დაბომბვის ზონიდან გასვლას ცდილობდა.
გოგონას რამდენიმე ნათესავი ადგილზე დაიღუპა, თავად ჰინდი კი თავდაპირველად გადარჩა და პალესტინის წითელი ნახევარმთვარის თანამშრომლების განმეორებით ზარს უპასუხა. საუბარი რამდენიმე საათის განმავლობაში გაგრძელდა.
თუმცა სასწრაფო დახმარების მანქანა, რომელიც გოგონამდე მისვლას ცდილობდა, ასევე ცეცხლის ქვეშ მოყვა.
რამდენიმე დღის შემდეგ იპოვეს ჰინდის, მისი ოჯახის წევრებისა და სასწრაფო დახმარების ბრიგადის ორი თანამშრომლის ცხედრები.
ცაჰალის განცხადებაში ნათქვამია, რომ „მიღებული მონაცემების შესწავლის შედეგად“ და „პალესტინის წითელი ნახევარმთვარის სასწრაფო დახმარების მანქანის გადაადგილების კოორდინაციისას შესაძლო დარღვევებთან დაკავშირებით“ მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება, ინციდენტზე სისხლის სამართლის გამოძიება სამხედრო პოლიციის სისხლის სამართლის საგამოძიებო განყოფილებამ დაიწყოს.
ეს არის ცაჰალის მხრიდან პირველი ღია აღიარება, რომ სამხედროებმა ცეცხლი გახსნეს იმ ავტომობილის მიმართულებით, რომელშიც ჰინდი და მისი ოჯახის წევრები იმყოფებოდნენ.
მანამდე ისრაელის სამხედრო სარდლობა აცხადებდა, რომ წინასწარი გამოძიების თანახმად, ინციდენტის დროს ამ რაიონში ისრაელელი სამხედროები არ იმყოფებოდნენ.
როგორ მუშაობს ისრაელის სამხედრო-სამართლებრივი სისტემა
ჰინდ რაჯაბის საქმის გარდა, ისრაელის მთავარმა სამხედრო პროკურორმა ასევე გასცა განკარგულება სისხლის სამართლის გამოძიების დაწყების შესახებ 15 მედიკოსისა და მაშველის დაღუპვის საქმეზე. ისინი ავტომობილების კოლონაში იმყოფებოდნენ, რომელსაც რაფაჰის რაიონში 2015 წლის მარტში ცეცხლი გაუხსნეს.
ამასთან, პროკურატურამ დახურა ორგანიზაცია „ექიმები საზღვრებს გარეშე“-ს ოთხი თანამშრომლის დაღუპვასთან დაკავშირებული საქმეები. მათგან ორი 2023 წლის ნოემბერში დაიღუპა, ორი კი — 2024 წლის თებერვალში. საქმეები დაიხურა იმის გამო, რომ ისრაელელი სამხედროების ამ ინციდენტებთან კავშირის დამადასტურებელი საკმარისი მტკიცებულებები არ არსებობდა.
საქმეების სამხედრო პროკურატურისთვის გადაცემამდე მომხდარის პირველადი შემოწმება გენერალურ შტაბთან მოქმედ მაღალი დონის ფაქტების დადგენისა და შეფასების კომისიას (FFAM) ევალება.
ეს არის დამოუკიდებელი სამხედრო ორგანო, რომელიც ომის დროს მომხდარი უჩვეულო ინციდენტების გამოძიებაზეა პასუხისმგებელი. ამ დროისთვის კომისიამ დაახლოებით 150 შემოწმება დაასრულა და მასალები განსახილველად სამხედრო პროკურატურას გადასცა — ცაჰალის მთავარ იურიდიულ ორგანოს, რომელიც შემდეგ წყვეტს, უნდა დაიწყოს თუ არა ამა თუ იმ შემთხვევაზე სისხლის სამართლის გამოძიება.
„ბოლო პერიოდში იურიდიული გადაწყვეტილებები მიღებულ იქნა ხუთ ინციდენტთან დაკავშირებით, რომლებმაც საზოგადოების ყურადღება მიიპყრო“, — ნათქვამია ისრაელის სამხედროების განცხადებაში.
სამხედრო პროკურატურამ ამ გახმაურებული შემთხვევებიდან სამზე შემოწმება შეწყვიტა, თუმცა განაცხადა, რომ დანარჩენი შემთხვევები სამხედრო პოლიციამ უნდა გამოიძიოს, რადგან არსებობს სისხლის სამართლის დანაშაულის შესაძლო ჩადენის ეჭვი.