შვეიცარიის ალპების ქვეშ, ას მეტრზე მეტი სისქის კლდის სიღრმეში, მსოფლიოში უმდიდრესი ადამიანებისთვის გიგანტურ მაღალდაცულ საცავებს აშენებენ. იქ შესაძლებელი იქნება ოქროს, ხელოვნების ნიმუშების, ძვირადღირებული ავტომობილების, ღვინის კოლექციებისა და კონფიდენციალური მონაცემების შენახვა. პროექტის ავტორები უსაფრთხოების დონეს შვეიცარიის ეროვნული ბანკის დაცვას ადარებენ.
Brünig Mega Safe შვეიცარიის ცენტრალურ ნაწილში, ობვალდენის კანტონში, სოფელ ლუნგერნთან მდებარე ბრიუნიგის მთიან მასივში შენდება. გარედან ალპური ლანდშაფტი თითქმის არაფერს ამჟღავნებს, მაგრამ მთის შიგნით უკვე იქმნება გვირაბებისა და უზარმაზარი მიწისქვეშა დარბაზების სისტემა.
მშენებლობა ოფიციალურად 2026 წლის იანვარში დაიწყო. კომპანია Brünig Mega Safe-ის განცხადებით, სამუშაოების დაწყებამდე პირველი კლიენტების კონტრაქტებიც უკვე გაფორმებული იყო. პროექტის უკან შვეიცარიული Gasser-ის ოჯახი დგას, რომელიც ათწლეულებია მიწისქვეშა მშენებლობებსა და კლდოვანი მასივების დამუშავებაზე მუშაობს.
ოქრო, ფერარი, ხელოვნება და ღვინო — ყველაფერი მთის ქვეშ
საცავები ერთმანეთისგან ზომითა და დანიშნულებით განსხვავებული იქნება. მათი გამოყენება შესაძლებელი იქნება ძვირფასი ლითონების, სამკაულების, ხელოვნების კოლექციების, კლასიკური და ძვირადღირებული ავტომობილების, ღვინის, დოკუმენტებისა და ციფრული მონაცემების შესანახად.
პროექტის ადრეული კონცეფცია საბოლოოდ 100-მდე მაღალდაცულ საცავს ითვალისწინებდა. ყველაზე პატარა სივრცე დაახლოებით 25 კვადრატული მეტრი უნდა ყოფილიყო, ხოლო ყველაზე დიდი შეიძლება ფეხბურთის მოედნის ზომასაც კი გაუტოლდეს. მიმდინარე ეტაპზე კი შვეიცარიული მედია დაახლოებით 20–25 მიწისქვეშა კავერნაზე საუბრობს.
მთის სიღრმე თვითონაც უსაფრთხოების ერთ-ერთი მთავარი ელემენტია — საცავების თავზე 100 მეტრზე მეტი მყარი კლდე იქნება. დეველოპერის მტკიცებით, დაცვის სისტემა შვეიცარიის ეროვნული ბანკის უსაფრთხოების სტანდარტებთან შედარებად დონეზე უნდა იყოს.
99 წელი მთის საკუთარი ნაწილი
ასეთი უსაფრთხოება, ბუნებრივია, იაფი არ ღირს. სხვადასხვა ეტაპზე პროექტის საწყის ფასად 500 ათასი შვეიცარიული ფრანკიდან თითქმის ერთ მილიონ ფრანკამდე თანხა სახელდებოდა — საბოლოო ღირებულება ფართობსა და მოწყობაზეა დამოკიდებული.
კლიენტი სივრცეს ჩვეულებრივი მოკლევადიანი იჯარით არ იღებს. შეთანხმება 99 წელზე ფორმდება და, დეველოპერის განმარტებით, კონკრეტული მიწისქვეშა სივრცე მიწის რეესტრშიც ცალკე ერთეულად რეგისტრირდება. Swissinfo-ს ცნობით, ზოგიერთმა კლიენტმა შეთანხმება უკვე გააფორმა.
რატომ გახდა მიწისქვეშა საცავები განსაკუთრებით მოთხოვნადი
პროექტის ავტორები ინტერესის ზრდას მსოფლიოში უსაფრთხოების განცდის გაუარესებას უკავშირებენ — ომებს, გეოპოლიტიკურ დაძაბულობასა და ეკონომიკურ გაურკვევლობას.
Brünig Mega Safe-ის ხელმძღვანელი თომას გასერი ამბობს, რომ მდიდარი კლიენტები სულ უფრო ხშირად ეძებენ ადგილს, სადაც მათი ქონების ნაწილი პოლიტიკური და სამხედრო რისკებისგან მაქსიმალურად დაცული იქნება. მისი თქმით, ადგილები, რომლებიც ადრე აბსოლუტურად უსაფრთხოდ მიიჩნეოდა, დღეს კლიენტებს იმავე სიმშვიდეს აღარ აძლევს.
შვეიცარიისთვის მთის სიღრმეში უსაფრთხო სივრცეების მოწყობა ახალი იდეა არ არის. ქვეყანაში ცივი ომის დროინდელი მიწისქვეშა თავშესაფრებისა და სამხედრო ობიექტების ნაწილი წლების განმავლობაში უკვე გადაკეთდა საცავებად და დაცულ მონაცემთა ცენტრებად. თუმცა ბრიუნიგის პროექტი სხვა მასშტაბზეა გათვლილი — მისი სამიზნე საერთაშორისო სუპერმდიდარი ელიტაა.
ასე რომ, ალპებში ახალი ტიპის „შვეიცარიული სეიფი“ ჩნდება: არა ბანკის შენობაში და არა ქალაქის მიწისქვეშეთში, არამედ მთის გულში — ას მეტრზე მეტი კლდის ქვეშ, სადაც მილიონერებსა და მილიარდერებს შეუძლიათ არა მხოლოდ ფულის, არამედ ხელოვნების ნიმუშების, ავტომობილების, ოქროსა და სხვა ძვირფასი ქონების დამალვა გარე სამყაროსგან.