ევროკავშირი რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების სიების ყველაზე მასშტაბურ გაფართოებას ამზადებს — სიებს 1600-ზე მეტი ადამიანი და ორგანიზაცია დაემატება. ვინ მოხვდება სანქციების ქვეშ და რამდენად ეფექტიანია ასეთი ზომები ომის მეხუთე წელს?
ევროკავშირი სანქციების სიებში 1600-ზე მეტი ადამიანისა და ორგანიზაციის დამატებას გეგმავს. ეს რუსეთის მიერ უკრაინის წინააღმდეგ წარმოებული ომის განმავლობაში ევროკავშირის შემზღუდავი ზომების ყველაზე მასშტაბური ერთჯერადი გაფართოება იქნება. ფორმალურად, საუბარი არ არის სანქციების მორიგ პაკეტზე: გადაწყვეტილება რუსეთის ეკონომიკის წინააღმდეგ ახალ სექტორულ შეზღუდვებს არ ითვალისწინებს.
ევროკავშირის ქვეყნების ელჩებმა უკვე შეათანხმეს ორი ახალი სია, რომლებიც საგარეო საქმეთა მინისტრებმა ორშაბათს, 12 ოქტომბერს, ლუქსემბურგში ოფიციალურად უნდა დაამტკიცონ. შეზღუდვები სულ 1646 ადამიანსა და ორგანიზაციაზე გავრცელდება. ამჟამად უკრაინის ტერიტორიული მთლიანობის დარღვევისთვის დაწესებული სანქციების სიაში დაახლოებით სამი ათასი პირი და ორგანიზაციაა, ანუ ერთი გადაწყვეტილებით ევროკავშირი მათ რაოდენობას ნახევარზე მეტით გაზრდის.
რუსეთის სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსი და არჩევნები უკრაინის ოკუპირებულ ტერიტორიებზე
DW-ის დიპლომატიური წყაროების ინფორმაციით, ამ პაკეტში რუსი ოლიგარქების ახალი, გახმაურებული სახელები მოსალოდნელი არ არის. ძირითადი სია მოიცავს 1569 ფიზიკურ და იურიდიულ პირს, რომლებიც უმეტესად რუსეთის სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსთან არიან დაკავშირებული: 743 ადამიანს და 826 ორგანიზაციას.
საინფორმაციო სააგენტო Reuters-ის ცნობით, სიაში შესაყვანი პირებისა და ორგანიზაციების ნახევარზე მეტი ბალისტიკური რაკეტების, მათ შორის „ისკანდერ-მ“-ის კომპლექსების წარმოებაში მონაწილეობს. საუბარია, კერძოდ, რაკეტების, სარაკეტო ძრავებისა და მყარი საწვავის შემქმნელებსა და მწარმოებლებზე, სპეციალიზებული მასალებისა და უპილოტო საფრენი აპარატების დამამზადებლებზე, ასევე საწარმოებზე, რომლებიც წყალქვეშა ნავებს ემსახურებიან.
კიდევ 77 პირს სანქციები უკრაინის დროებით ოკუპირებულ ტერიტორიებზე რუსეთის სახელმწიფო სათათბიროს არჩევნების ორგანიზებასა და ჩატარებაში მონაწილეობისთვის დაუწესდება. ამ სიაში შევლენ კანდიდატები და საარჩევნო ორგანოების წარმომადგენლები.
გარდა ამისა, მოსალოდნელია, რომ ლუქსემბურგში მინისტრები პოლიტიკურ დონეზე შეათანხმებენ სანქციებს კიდევ შვიდი პირისა და ორგანიზაციის წინააღმდეგ, რომლებიც ჩრდილოეთ კორეის მიერ რუსეთის ომის მხარდაჭერასთან არიან დაკავშირებული. შეზღუდვები ოფიციალურად მოგვიანებით დამტკიცდება.
რომელ პროპაგანდისტებს შეეხება „ჰიბრიდული“ სანქციები
ევროკავშირი ცალკე სიას ამზადებს ევროპაში რუსეთის ჰიბრიდული თავდასხმების საპასუხოდ. 12 ოქტომბერს მინისტრებმა შესაძლოა პოლიტიკურ დონეზე შეათანხმონ სანქციები 12 პირისა და ორგანიზაციის წინააღმდეგ, რომლებიც, მათ შორის, ლაიფციგში მომხდარ თავდასხმასთან არიან დაკავშირებული. თუმცა ამ შეზღუდვების ოფიციალური დამტკიცება მოგვიანებითაა მოსალოდნელი, სავარაუდოდ, ევროკავშირის საგარეო საქმეთა მინისტრების მომდევნო შეხვედრაზე — ნოემბერში.
ევროპელი დიპლომატების თქმით, ეს სანქციები შესაძლოა ცნობილ რუს პროპაგანდისტებსა და მედიასაშუალებებს შეეხოს. სიებში გეგმავენ არა მხოლოდ ცალკეული საჯარო პირების, არამედ იმ „ინფრასტრუქტურის საკვანძო რგოლების“ შეყვანასაც, რომლებიც დეზინფორმაციული კამპანიების ორგანიზებასა და გავრცელებას უზრუნველყოფენ.
სიაზე მუშაობა გრძელდება, ამიტომ მასში შესაყვანი პირების სახელები და საბოლოო შემადგენლობა ჯერჯერობით არ საჯაროვდება.
რას ნიშნავს ევროკავშირის პერსონალური სანქციები
ევროკავშირში აღიარებენ, რომ სანქციების სიაში თითოეული პირისა თუ ორგანიზაციის შეყვანის ეფექტის გაზომვა შეუძლებელია. გათვლა ერთობლივ ზეწოლაზე კეთდება: შეზღუდვებმა რუსეთის სახელმწიფოს ომის გაგრძელება უნდა გაუძვიროს და საქმიანობა გაურთულოს იმ ადამიანებსა და საწარმოებს, რომლებიც რუსეთის სამხედრო მანქანას ემსახურებიან.
სანქციები ფიზიკური და იურიდიული პირების ევროკავშირში არსებული აქტივების გაყინვას ითვალისწინებს. თუმცა ჩნდება კითხვა, რამდენად ქმედითია ეს ზომა სრულმასშტაბიანი ომის მეხუთე წელს. როგორც ევროკავშირის ერთ-ერთმა დიპლომატმა ჟურნალისტებთან საუბარში თქვა, თავად რომ რუსეთის სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსის საწარმოში ან პროპაგანდისტულ მედიასაშუალებაში მუშაობდეს და საკუთარი აქტივები ევროკავშირიდან ჯერ კიდევ არ ჰქონდეს გატანილი, მისთვის „ნელი აზროვნების ადამიანის“ წოდება შეიძლებოდა.
დიპლომატმა აღიარა, რომ სანქციების სიების ამ გაფართოების შედეგად, სავარაუდოდ, ახალი აქტივების მნიშვნელოვანი მოცულობის გაყინვა ვერ მოხერხდება. თუმცა შეზღუდვების პრაქტიკული ეფექტი ამით არ ამოიწურება. ფიზიკურ პირებს ეკრძალებათ ევროკავშირში შესვლა და მისი ტერიტორიის გავლით ტრანზიტი, ხოლო ევროპელ მოქალაქეებსა და კომპანიებს — სიაში შეყვანილი ყველა პირისა და ორგანიზაციისთვის ფულისა და სხვა ეკონომიკური რესურსების მიწოდება. გარდა ამისა, მათ სერიოზული დაბრკოლებები შეექმნებათ ევროპული ბანკების მეშვეობით საერთაშორისო გადახდების განხორციელებისას.
ახალი სანქციები იმოქმედებს სულ მცირე მომდევნო გადახედვამდე, რომელიც 2029 წლის სექტემბერშია დაგეგმილი.