2026 წლის 30 სექტემბერს, აშშ-ის ტენესის შტატის Riverbend Maximum Security Institution-ის ციხეში, სიკვდილით მსჯავრდებული კრისტა პაიკის ლეტალური ინექციით აღსრულება ვერ განხორციელდა. პაიკს ლეტალური პრეპარატის — პენტობარბიტალის — ორი დოზა შეუყვანეს, თუმცა ის ცოცხალი დარჩა და მოგვიანებით სასწრაფო დახმარების მანქანით საავადმყოფოში გადაიყვანეს. მომხდარის შემდეგ ტენესის გუბერნატორმა ბილ ლიმ 2026 წლის ბოლომდე შტატში დაგეგმილი დარჩენილი აღსრულება შეაჩერა და დამოუკიდებელი, მესამე მხარის მიერ ჩატარებული ყოვლისმომცველი შემოწმება დანიშნა.
50 წლის კრისტა პაიკი ტენესის სიკვდილმისჯილთა საკანში მყოფი ერთადერთი ქალია. მისი განაჩენნის აღსრულება 30 სექტემბერს, დილის 10:00 საათზე იყო დაგეგმილი. პაიკს სასჯელი 1995 წელს, 18 წლის ასაკში ჩადენილი მკვლელობისთვის ჰქონდა შეფარდებული. ის 19 წლის კოლინ სლემერის მკვლელობაშია მსჯავრდებული. აღსრულება ტენესიში ქალის სიკვდილით დასჯის პირველი შემთხვევა უნდა ყოფილიყო 200 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში.
აღსრულებამდე დაახლოებით ერთი საათით ადრე აშშ-ის მე-6 საოლქო სააპელაციო სასამართლომ პროცედურა დროებით შეაჩერა. სასამართლომ განაცხადა, რომ საჭიროა პაიკის იმ არგუმენტების განხილვა, რომლის მიხედვითაც მისი სასჯელის განსაზღვრისას სათანადოდ არ იყო გათვალისწინებული ბავშვობაში განცდილი სექსუალური ძალადობის შესახებ მტკიცებულებები. ტენესის გენერალური პროკურატურის ოფისმა გადაწყვეტილება აშშ-ის უზენაეს სასამართლოში გაასაჩივრა. რამდენიმე საათის შემდეგ უზენაესმა სასამართლომ შეჩერება გააუქმა და აღსრულების გაგრძელების შესაძლებლობა მისცა. გადაწყვეტილებას სასამართლოს სამი ლიბერალი წევრი არ დაეთანხმა. მათ განაცხადეს, რომ პაიკის სამართლებრივი პრეტენზიები უფრო დეტალურ განხილვას იმსახურებდა.
უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილების შემდეგ, აღსრულების პროცედურა საღამოს დაიწყო. მედიის წარმომადგენლები, რომლებიც პროცესს ოფიციალური მოწმეების სტატუსით ესწრებოდნენ, ცალკე ოთახიდან აკვირდებოდნენ მოვლენებს. საღამოს 19:27 საათზე აღსრულების ოთახის ფარდა აიწია და პაიკი საკაცეზე, დამაგრებული მდგომარეობაში, დაინახეს.
AP-ის ჟურნალისტის, კიმ ჩენდლერის, აღწერით, პაიკი პროცედურის დასაწყისში აშკარად ფხიზელი ჩანდა. მან თავი ასწია და ციხის თანამშრომლებს ჰკითხა, უნდა ეგრძნო თუ არა ის, რასაც მკლავში გრძნობდა. პენტობარბიტალის მეორე დოზა დაახლოებით 20:26 საათისთვის იყო შეყვანილი.
ამის შემდეგ აღსრულების ოთახის ფარდა კვლავ დაიხურა. მედიის წარმომადგენლებს ფარდის მიღმა პაიკის ხმამაღალი ხვრინვა ესმოდათ, რაც დაახლოებით 40 წუთზე მეტი ხნის განმავლობაში გაგრძელდა. 20:53 საათზე მიკროფონი გაითიშა და მედიის წარმომადგენლებს ტერიტორიის დატოვება სთხოვეს.
პაიკის ადვოკატებმა იმავე საღამოს საგანგებო შუამდგომლობები შეიტანეს სასამართლოებში და აღსრულების შეჩერება მოითხოვეს. მათი განცხადებით, პაიკი პროცედურის შედეგად „აუცილებელ აგონიას“ განიცდიდა და სახელმწიფოს მოქმედებები სასტიკი და უჩვეულო სასჯელისგან დაცვის კონსტიტუციურ გარანტიას არღვევდა.
ტენესის სასჯელაღსრულების დეპარტამენტის განცხადებით, უწყების თანამშრომლებმა შტატის დამტკიცებული აღსრულების პროტოკოლის ყველა ეტაპი შეასრულეს. მოქმედი პროტოკოლი ითვალისწინებს მეორე დოზის შეყვანას, თუ პირველი დოზის შემდეგ მსჯავრდებული გარდაცვლილი არ არის, თუმცა არ აკონკრეტებს, რა უნდა გაკეთდეს იმ შემთხვევაში, თუ ადამიანი მეორე დოზის შემდეგაც ცოცხალი რჩება.
პაიკის ადვოკატები მანამდე აცხადებდნენ, რომ მათ კლიენტს ლეტალური ინექციის ჩატარებისას შესაძლოა პრობლემები შექმნოდა ვენებთან წვდომის, დაზიანებული ვენების და პენტობარბიტალის მდგომარეობის გამო. ეს საკითხები ახლა დამოუკიდებელი შემოწმების საგანია და მომხდარის მიზეზად ჯერ დადგენილი არ არის.
გუბერნატორ ბილ ლის განცხადებით, მან ყოვლისმომცველი, მესამე მხარის მიერ ჩატარებული შემოწმება დანიშნა, რათა ზუსტად დადგინდეს, რა მოხდა პაიკის განაჩენის აღსრულების დროს. ლიმ ასევე განაცხადა, რომ 2026 წლის დარჩენილი პერიოდისთვის დაგეგმილი აღსრულება აღარ ჩატარდება.
პაიკის ადვოკატები კი მისი სიკვდილით დასჯის სასჯელის უვადო პატიმრობით შეცვლას ითხოვენ. მათი პოზიციაა, რომ მას შემდეგ, რაც სახელმწიფომ ლეტალური ინექციის პროცედურა უკვე ჩაატარა და პაიკი გადარჩა, მისი ხელახლა სიკვდილით დასჯის მცდელობა კონსტიტუციურ პრობლემებს წარმოშობს.