აშშ-ის პრეზიდენტის წარმომადგენლების, სტივ უიტკოფისა და ჯარედ კუშნერის მოლაპარაკებები კიევში დასრულდა. შეხვედრის შემდეგ გამართულ პრესკონფერენციაზე მხარეებმა დეტალებზე ძალიან მწირი ინფორმაცია გაავრცელეს.
„ვფიქრობ, მოსკოვში დიდ პროგრესს მივაღწიეთ, — განაცხადა უიტკოფმა, რომელიც კუშნერთან ერთად წინა დღეს მოსკოვში რუსეთის ლიდერ ვლადიმირ პუტინს შეხვდა. — მოვისმინეთ ახალი იდეები. ასევე მოვისმინეთ პრეზიდენტ ზელენსკის განცხადება სამმხრივი შეხვედრის შესახებ, რომლის გამოცხადებასაც, იმედია, მალე შევძლებთ. მოსკოვში ბევრი საინტერესო იდეა განვიხილეთ და ახლა ისინი აქ, კიევში ჩამოვიტანეთ“.
ტრამპის სპეციალურმა წარმომადგენელმა თქვა, რომ მოლაპარაკებები კარგ ატმოსფეროში გაიმართა და მათი შედეგები მას ოპტიმიზმს აძლევს.
იმავე პრესკონფერენციაზე უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ განაცხადა, რომ მხარეებმა „ჩვენი დედაქალაქის მცხოვრებლებისთვის Patriot-ის სისტემებზე უკეთაც კი იმუშავეს“. სავარაუდოდ, ის გულისხმობდა იმას, რომ მოლაპარაკებების დღეს რუსეთს კიევზე არც სარაკეტო და არც რეაქტიული დრონებით დარტყმა არ განუხორციელებია — სხვა დღეებისგან განსხვავებით.
ზელენსკიმ უიტკოფსა და კუშნერს ვიზიტისთვის მადლობა გადაუხადა და დაამატა, რომ მოლაპარაკებებზე Patriot-ის საჰაერო თავდაცვის სისტემებისთვის რეალური რაკეტების საკითხიც განიხილეს.
„იყო რამდენიმე ახალი იდეა და ისინი განვიხილეთ. ახლა მოგვცეთ საშუალება, ყველაფერი სიღრმისეულად გავაანალიზოთ, გავიგოთ, რა დეტალებია, რა ნაბიჯები შეიძლება გადაიდგას და მიგვიყვანს თუ არა ეს მშვიდობასთან უფრო ახლოს. ამის შემდეგ უკვე საზოგადოებასაც ვესაუბრებით“, — განაცხადა ზელენსკიმ.
Financial Times-ის კორესპონდენტის ცნობით, ინფორმირებულ წყაროებზე დაყრდნობით, უიტკოფმა და კუშნერმა კიევში ცოტა ახალი იდეა ჩაიტანეს. „ამის ნაცვლად, ისინი ძველი წინადადებების გაცოცხლებას და კიევსა და მოსკოვს შორის პოზიციების დაახლოებას ცდილობდნენ“, — წერს FT.
გამოცემის წყაროების თქმით, მხარეები ძირითადად თანხმდებოდნენ, რომ ომი ზამთრამდე, დიდი ალბათობით, არ დასრულდება, თუმცა ზელენსკი და მისი გუნდი უახლოეს თვეებში გარკვეული პროგრესის იმედს მაინც ინარჩუნებენ. ასევე განიხილეს, როგორ დაეხმარონ უკრაინას რუსეთის მიერ ინფრასტრუქტურაზე განხორციელებული დარტყმების გადატანაში.
Axios-მა კი საკუთარ წყაროებზე დაყრდნობით დაწერა, რომ უიტკოფმა და კუშნერმა შეხვედრაზე განაცხადეს, რომ ზამთრამდე გარღვევის მიღწევა სურთ.
სტივ უიტკოფი და ჯარედ კუშნერი უკრაინის დედაქალაქში პირველად ჩავიდნენ მოსკოვში მორიგი ვიზიტის შემდეგ, სადაც ისინი რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმირ პუტინმა მიიღო.
დილით ტრამპის წარმომადგენლები კიევის ცენტრში მდებარე წმინდა სოფიას ტაძარს ეწვივნენ, შემდეგ კი ზელენსკისა და უკრაინის სხვა ოფიციალურ პირებს შეხვდნენ.
ხანმოკლე შესვენების შემდეგ მოლაპარაკებები გაგრძელდა დიდი ბრიტანეთის, საფრანგეთისა და გერმანიის დელეგაციების მონაწილეობით — ეს ქვეყნები უკრაინის უახლოესი ევროპელი მოკავშირეები არიან.
„ძალიან მადლიერები ვართ, რომ დღეს ევროპელები ჩვენთან არიან და რომ ამ ფორმატში, ამ ქვეყნებთან ერთად ვმუშაობთ, — განაცხადა ზელენსკიმ შეხვედრებს შორის შესვენებისას. — ჩვენთვის ძალიან მნიშვნელოვანია ყველაფერი გავაკეთოთ, რათა ეს ომი დასრულდეს. ამ საკითხში ყველანი ერთ მხარეს ვართ — ყველას ძალიან გვინდა, რომ ომი აღარ იყოს“.
კუშნერმა, თავის მხრივ, ხაზგასმით აღნიშნა, რომ მოლაპარაკებები ეხება „არა მხოლოდ იმას, როგორ დასრულდეს ომი, არამედ იმასაც, როგორ შეიქმნას გრძელვადიანი და მყარი მშვიდობის პირობები“.
მოლაპარაკებების მიმდინარეობის შესახებ მონაწილეებს კონკრეტული დეტალები არ გაუმჟღავნებიათ.
უიტკოფი და კუშნერი კიევში კვირას ჩავიდნენ. თეთრი სახლის ინფორმაციით, მანამდე, შაბათს, მათ პუტინთან „შემდგომი ნაბიჯების კონკრეტული გეგმები“ განიხილეს.
პუტინმა ტრამპის წარმომადგენლებს განუცხადა, რომ რუსეთი უკრაინაში დასახული მიზნების მიღწევას აპირებს, ხოლო შეთანხმებისთვის აუცილებელია „კონფლიქტის ძირეული მიზეზების“ აღმოფხვრა, — განაცხადა უშაკოვმა. რუსეთის მხარემ ამერიკელებს ასევე გააცნო საკუთარი შეფასება ფრონტის ხაზზე არსებული ვითარების შესახებ.
უშაკოვის თქმით, აშშ-ის წარმომადგენლებმა პირობა დადეს, რომ პუტინის შეფასებებს გაითვალისწინებენ კიევში დაგეგმილი მოლაპარაკებების დროს, რომელთა მიზანი ომის დასრულების შესახებ გრძელვადიანი შეთანხმების გზების მოძებნაა.
ტრამპის სპეციალურ წარმომადგენლებს კრემლში გამართული შეხვედრის შედეგებზე ჯერჯერობით კომენტარი არ გაუკეთებიათ. შაბათს გვიან საღამოს მათ მოსკოვის ვნუკოვოს აეროპორტი დატოვეს და ვოლოდიმირ ზელენსკისთან მოლაპარაკებებისთვის უკრაინისკენ გაემგზავრნენ.
კვირის ღამით მსოფლიო საინფორმაციო სააგენტოებმა თეთრი სახლის წარმომადგენლის მოკლე განცხადება გაავრცელეს. მისი თქმით, მოსკოვში ტრამპის წარმომადგენლებმა „განიხილეს შემდგომი ნაბიჯების კონკრეტული გეგმები, რომელთა შესახებაც უახლოეს კვირებში გამოცხადდება, და უკრაინაშიც ასეთივე პროდუქტიულ შეხვედრებს ელიან“.
Axios-ის ინფორმაციით, სტივ უიტკოფისა და ჯარედ კუშნერის მიერ გამართულ მოლაპარაკებებში მონაწილეობდა ჯინ ლანგიც, რომელიც აშშ-ის ფინანსთა სამინისტროში სანქციების პოლიტიკას კურირებს.
გამოცემის ცნობით, ლანგი მონაწილეობდა რუსეთის პრეზიდენტის სპეციალურ წარმომადგენელთან და რუსეთის პირდაპირი ინვესტიციების ფონდის ხელმძღვანელ კირილ დმიტრიევთან შეხვედრაში, თუმცა ვლადიმირ პუტინთან მოლაპარაკებებს არ დასწრებია.
Axios აღნიშნავს, რომ ლანგის მონაწილეობა მიანიშნებს, რომ მოლაპარაკებებისას რუსეთის წინააღმდეგ აშშ-ის სანქციების საკითხიც განიხილებოდა.
თეთრი სახლის წარმომადგენელმა Axios-ს უთხრა, რომ მოსკოვში გამართულ შეხვედრებში მონაწილეობდნენ „ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოს, სახელმწიფო დეპარტამენტისა და ფინანსთა სამინისტროს ოფიციალური პირები“.
„სასარგებლო კონტაქტები“
„ძვირფასო კოლეგებო, გულითადად მოგესალმებით მოსკოვში. სიტუაცია, რა თქმა უნდა, მარტივი არ არის, — ასე დაიწყო, რუსული მედიის ცნობით, პუტინმა შეხვედრა ამერიკულ დელეგაციასთან. — მაგრამ სანამ მის განხილვას დავიწყებთ, მინდა გთხოვოთ, აშშ-ის პრეზიდენტ ბატონ ტრამპს საუკეთესო სურვილები და მადლობა გადასცეთ“.
უიტკოფისა და კუშნერის ვიზიტი მოსკოვში ვაშინგტონის კიდევ ერთი მცდელობაა, განაახლოს სამშვიდობო პროცესი, რომელიც მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ევროპაში ყველაზე მასშტაბური შეიარაღებული კონფლიქტის დასრულებას ისახავს მიზნად. ამ დრომდე აშშ-ისა და მისი მოკავშირეების მცდელობები სამშვიდობო შეთანხმების მისაღწევად უშედეგო იყო.
შეხვედრის წინ აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ მისი სიძე კუშნერი და მისი დიდი ხნის ბიზნესპარტნიორი უიტკოფი მოსკოვსა და კიევში „ომის დასრულების წინადადებას“ ჩაიტანდნენ.
„მათ თან მიაქვთ ომის დასრულების წინადადება, — განაცხადა ტრამპმა. — ჩვენ ისინი იქ გავგზავნეთ, რათა ვნახოთ, შევძლებთ თუ არა რაიმეს მიღწევას, და შესაძლოა წარმატების საკმაოდ კარგი შანსიც გვქონდეს“.
ვაშინგტონს ამ წინადადების შინაარსი არ გაუმჟღავნებია.
მოსკოვში შეხვედრა იმ ფონზე გაიმართა, როცა რუსეთმა უკრაინაზე საჰაერო დარტყმები გააძლიერა, რასაც ბოლო თვეებში ათობით მშვიდობიანი მოქალაქე ემსხვერპლა.
პარასკევს უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ განაცხადა, რომ ტრამპის წარმომადგენლების ვიზიტის დროს კიევი რუსეთზე საჰაერო დარტყმებს არ განახორციელებდა და მოსკოვსაც იგივე შესთავაზა.
შაბათს კრემლის წარმომადგენელმა დმიტრი პესკოვმა რუსულ საინფორმაციო სააგენტოებს განუცხადა, რომ ვლადიმირ პუტინმა გასცა განკარგულება, 6 სექტემბრის შუაღამიდან კიევზე დარტყმები შეჩერებულიყო.
როგორც New York Times პარასკევს იუწყებოდა, აშშ-ის პრეზიდენტის სპეციალური წარმომადგენლების ვიზიტის წინ ვაშინგტონი მოსკოვსა და კიევს ერთმანეთზე დარტყმების დროებით შეჩერებისკენ მოუწოდებდა.