აშშ-ის სამხედრო ძალები მზად არიან ირანზე დარტყმისთვის უკვე ამ შაბათ-კვირიდან, თუმცა პრეზიდენტ დონალდ ტრამპს ჯერ საბოლოო გადაწყვეტილება არ მიუღია — ამის შესახებ CNN-ს საკითხთან დაახლოებულმა წყაროებმა აცნობეს.
წყაროების ინფორმაციით, თეთრ სახლს აცნობეს, რომ ბოლო დღეებში ახლო აღმოსავლეთში საჰაერო და საზღვაო ძალების მნიშვნელოვანი თავმოყრის შემდეგ, სამხედროები შაბათ-კვირისთვის მზად იქნებიან შესაძლო შეტევისთვის. თუმცა ერთ-ერთმა წყარომ აღნიშნა, რომ ტრამპი პირად საუბრებში როგორც სამხედრო მოქმედების მომხრე, ისე მოწინააღმდეგე არგუმენტებს გამოთქვამს და მრჩევლებსა და მოკავშირეებს ეკითხება, რა იქნებოდა საუკეთესო ნაბიჯი.
ოთხშაბათს ადმინისტრაციის ეროვნული უსაფრთხოების მაღალი რანგის წარმომადგენლები თეთრი სახლის სიტუაციურ ოთახში შეხვდნენ ირანში არსებული ვითარების განსახილველად. ამავე დღეს ტრამპს ინფორმაცია მიაწოდეს სპეციალურმა წარმომადგენელმა სტივ უიტკოფმა და მისმა სიძემ, ჯარედ კუშნერმა, ირანთან ერთი დღით ადრე გამართული არაპირდაპირი მოლაპარაკებების შესახებ. უცნობია, მიიღებს თუ არა ტრამპი გადაწყვეტილებას შაბათ-კვირამდე.
„ის ამ საკითხზე ძალიან ბევრს ფიქრობს,“ — თქვა ერთ-ერთმა წყარომ.
სამშაბათს ჟენევაში ირანელმა და ამერიკელმა მომლაპარაკებლებმა სამსაათნახევრის განმავლობაში არაპირდაპირი ფორმატით გაცვალეს პოზიციები, თუმცა კონკრეტული შეთანხმების გარეშე დაიშალნენ. ირანის მთავარმა სპიკერმა განაცხადა, რომ მხარეები „მიმართულების განსაზღვრული პრინციპების ნაკრებზე“ შეთანხმდნენ, ხოლო ამერიკელმა ოფიციალურმა პირმა აღნიშნა, რომ „ბევრი დეტალი ჯერ კიდევ განსახილველია“.
თეთრი სახლის პრესმდივანმა ქეროლაინ ლევიტმა ოთხშაბათს განაცხადა, რომ ირანმა უახლოეს „რამდენიმე კვირაში“ უნდა წარმოადგინოს უფრო დეტალური პოზიცია, თუმცა არ დაუკონკრეტებია, შეიკავებს თუ არა ტრამპი თავს სამხედრო მოქმედებისგან ამ პერიოდში. აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი მარკო რუბიო 28 თებერვალს ისრაელში მიემგზავრება პრემიერ-მინისტრ ბენიამინ ნეთანიაჰუსთან შესახვედრად და ირანთან მოლაპარაკებების შესახებ ინფორმაციის გასაზიარებლად.
„მე არ დავადგენ ვადებს შეერთებული შტატების პრეზიდენტის სახელით,“ — განაცხადა ლევიტმა და დასძინა, რომ „დიპლომატია ყოველთვის მისი პირველი არჩევანია“, თუმცა სამხედრო მოქმედება კვლავ დღის წესრიგში რჩება.
„არსებობს მრავალი მიზეზი და არგუმენტი ირანზე დარტყმის სასარგებლოდ,“ — თქვა მან და აღნიშნა, რომ ტრამპი პირველ რიგში ეროვნული უსაფრთხოების გუნდის რჩევებზე დაყრდნობით მოქმედებს.
CNN-ის ინფორმაციით, ამ ბუნდოვანმა განცხადებებმა ორ ქვეყანას შორის სამხედრო კონფლიქტის შიში გააძლიერა — მიუხედავად იმისა, რომ ოფიციალური პირები დიპლომატიური გზის იმედსაც ტოვებენ. აშშ-ის ყველაზე თანამედროვე ავიამზიდი ჯგუფი USS Gerald Ford შესაძლოა უკვე ამ შაბათ-კვირას ჩავიდეს რეგიონში, სხვა სამხედრო გაძლიერების პარალელურად. ასევე, დიდი ბრიტანეთის ბაზებზე განთავსებული ამერიკული საჰაერო ძალები — მათ შორის საწვავის შემავსებელი ტანკერები და გამანადგურებლები — ახლო აღმოსავლეთთან უფრო ახლოს გადაადგილდებიან.
თავის მხრივ, ირანი აძლიერებს რამდენიმე ბირთვულ ობიექტს — იყენებს ბეტონსა და დიდი რაოდენობით მიწას სტრატეგიული პუნქტების დასაფარად აშშ-ის სამხედრო ზეწოლის ფონზე. ეს დასკვნა გაკეთდა ახალი სატელიტური გამოსახულებებისა და მეცნიერებისა და საერთაშორისო უსაფრთხოების ინსტიტუტის ანალიზის საფუძველზე.
შეტევის დროის განსაზღვრაში შესაძლოა კალენდარულმა ფაქტორებმაც ითამაშოს როლი. ზამთრის ოლიმპიური თამაშები, რომლებიც ტრადიციულად გლობალური ერთიანობის სიმბოლოა, კვირას სრულდება. ზოგი ევროპელი ოფიციალური პირი ფიქრობს, რომ მანამდე დარტყმა არ განხორციელდება. ამასთან, ოთხშაბათს დაიწყო რამადანი. ახლო აღმოსავლეთში აშშ-ის მოკავშირე ქვეყნების ზოგიერთი წარმომადგენელი, რომლებიც დარტყმის წინააღმდეგ ლობირებენ რეგიონული დესტაბილიზაციის შიშით, აღნიშნავს, რომ მუსლიმთა წმინდა თვეში თავდასხმა ამერიკის უპატივცემულობას გამოხატავდა. გარდა ამისა, სამშაბათს ტრამპი ყოველწლიურ მიმართვას წარადგენს კონგრესის წინაშე. მისი მრჩევლების თქმით, ეს გამოსვლა შიდა პოლიტიკურ საკითხებზე მომავალი კამპანიის დასაწყისი იქნება. უცნობია, ითვალისწინებს თუ არა პრეზიდენტი ამ მოვლენებს გადაწყვეტილების მიღებისას.
ბოლო კვირებში ირანზე გაკეთებულ განცხადებებში ტრამპს ფართო საზოგადოებრივი ან კონგრესის მხარდაჭერის მოპოვებისთვის განსაკუთრებული ძალისხმევა არ გამოუჩენია. მან მიანიშნა რეჟიმის შეცვლის სურვილზე და ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ირანს არ უნდა ჰქონდეს ბირთვული იარაღი, თუმცა არ დაუკონკრეტებია, კონკრეტულად რა მიზნებს ისახავს სამხედრო მოქმედების ბრძანების შემთხვევაში.
