კიბოს ზოგიერთი შემთხვევის თავიდან აცილება ვაქცინაციით, ინფექციის დროული გამოვლენითა და მკურნალობით შეიძლება. ჟურნალ The Lancet Oncology-ში გამოქვეყნებული ახალი კვლევის მიხედვით, მსოფლიოში კიბოს დაახლოებით ყოველი მერვე შემთხვევა ინფექციებს უკავშირდება.
მკვლევართა შეფასებით, 2024 წელს ინფექციებით განპირობებული იყო კიბოს დაახლოებით 2,3 მილიონი ახალი შემთხვევა — ყველა დიაგნოზის 12%.
ყველაზე დიდი წილი ორ ინფექციაზე მოდიოდა: Helicobacter pylori-ზე, რომელიც ძირითადად კუჭის კიბოს უკავშირდება, და ადამიანის პაპილომავირუსზე — HPV-ზე, რომელიც უმეტესად საშვილოსნოს ყელის კიბოსთან არის დაკავშირებული. კვლევის მიხედვით, ამ ორმა ინფექციამ ერთად კიბოს 1,5 მილიონზე მეტი შემთხვევა განაპირობა.
მნიშვნელოვანი როლი ჰქონდა B და C ჰეპატიტის ვირუსებსაც, რომლებიც ღვიძლის კიბოს რისკს ზრდის, ასევე ეპშტეინ–ბარის ვირუსს, რომელიც რამდენიმე ტიპის სიმსივნეს უკავშირდება.
ინფექცია კიბოს დიაგნოზს არ ნიშნავს
სპეციალისტები ხაზს უსვამენ, რომ ამ ინფექციების მქონე ადამიანთა უმრავლესობას კიბო არასდროს განუვითარდება. რისკი შეიძლება გაიზარდოს, როდესაც ინფექცია ორგანიზმში მრავალი წლის განმავლობაში რჩება და მას სხვა ფაქტორებიც ემატება, მაგალითად, მოწევა ან იმუნური სისტემის დასუსტება.
როგორ შეიძლება რისკის შემცირება?
პრევენციის ეფექტიანი საშუალებები უკვე არსებობს:
- HPV-ისა და B ჰეპატიტის საწინააღმდეგო ვაქცინები ინფიცირებისგან იცავს და შესაბამისი სიმსივნეების რისკს ამცირებს.
- C ჰეპატიტისა და H. pylori-ს გამოვლენა და მკურნალობა კიბოს განვითარების რისკის შემცირებას უწყობს ხელს.
- საშვილოსნოს ყელის სკრინინგი კიბოსწინარე ცვლილებების აღმოჩენისა და მკურნალობის საშუალებას იძლევა.
კვლევის თანახმად, ინფექციებთან დაკავშირებული კიბოს შემთხვევების 77% დაბალი და საშუალო შემოსავლის მქონე ქვეყნებზე მოდიოდა, სადაც პრევენცია და მკურნალობა ხშირად ნაკლებად ხელმისაწვდომია.
მკვლევრების მთავარი გზავნილი მარტივია: ინფექციის დროული პრევენციითა და მკურნალობით ზოგჯერ კიბოს თავიდან აცილებაც შესაძლებელია.