ნიუ-მექსიკოს სასამართლომ დაადგინა, რომ Meta-მ 567 მილიონი დოლარის კომპენსაცია უნდა გადაიხადოს იმ ზიანისთვის, რომელიც კომპანიის ორმა მთავარმა პროდუქტმა — Facebook-მა და Instagram-მა — ბავშვებსა და მოზარდებს მიაყენა. ეს თანხა ემატება 375 მილიონი დოლარის ჯარიმას, რომელიც ნაფიცმა მსაჯულებმა კომპანიას მარტში დააკისრეს.
კომპენსაციის უდიდესი ნაწილი — 420 მილიონი დოლარი — დაზარალებული ახალგაზრდების დახმარების პროგრამებს მოხმარდება. დანარჩენი თანხა გამოყენებული იქნება, მათ შორის, მასწავლებლებისა და ჯანდაცვის სფეროს თანამშრომლების გადამზადებისთვის, რათა მათ უკეთ იცოდნენ, როგორ გაუმკლავდნენ სოციალური ქსელების მოზარდებზე მავნე გავლენას.
მოსამართლე ბრაიან ბიდშაიდმა ასევე დაადგინა, რომ Meta-მ არასრულწლოვანი მომხმარებლებისთვის დამატებითი შეზღუდვები უნდა შემოიღოს. მაგალითად, მათთვის უნდა დაიმალოს „ლაიქების“ რაოდენობა, არ უნდა გაეგზავნოთ push-შეტყობინებები ღამით და სასწავლო დღის განმავლობაში, ასევე კომპანიამ უნდა უზრუნველყოს, რომ ალგორითმები ზრდასრულ მომხმარებლებს ბავშვებისა და მოზარდების ანგარიშებს რეკომენდაციებში არ სთავაზობდეს.
„ისევე, როგორც ქარხნები აბინძურებენ გარემოს და ამით შესაძლოა ადამიანის საკმარისად სუფთა ჰაერზე უფლება დაარღვიონ, ზიანი, რომელსაც Meta-ს პლატფორმები ბავშვებს აყენებს, თავად პლატფორმების შიგნით არ რჩება. ეს ზიანი ინტერნეტს სცდება და — რაც, ალბათ, კიდევ უფრო შემაშფოთებელია — რეალურ სამყაროშიც გადადის“, — დაწერა მოსამართლემ გადაწყვეტილებაში.
„სასამართლოს დღევანდელი გადაწყვეტილება გამარჯვებაა ყველა იმ მშობლისთვის, ვისაც ოდესმე უნერვიულია იმაზე, თუ რას უკეთებს სოციალური მედია მათ შვილებს, და ყველა ბავშვისთვის, რომელიც იმსახურებს, უფრო უსაფრთხო ინტერნეტგარემოში გაიზარდოს“, — განაცხადა ნიუ-მექსიკოს გენერალურმა პროკურორმა რაულ ტორესმა.
Meta სასამართლოს გადაწყვეტილების გასაჩივრებას გეგმავს.
„ჩვენ ყველა ძალას ვხმარობთ, რათა ჩვენი პლატფორმების მომხმარებლების უსაფრთხოება უზრუნველვყოთ და ღიად ვსაუბრობთ იმ სირთულეებზე, რომლებიც საზიანო მასალებისა და ბოროტი განზრახვის მქონე პირების გამოვლენასა და მოცილებას უკავშირდება“, — განაცხადეს კომპანიაში.
„ჩვენ კვლავ დარწმუნებული ვართ, რომ შეგვიძლია მოზარდების ონლაინუსაფრთხოების უზრუნველყოფა და გავაგრძელებთ თავის დაცვას იმ ბრალდებებისგან, რომლებიც ფაქტებს ამახინჯებს“, — დასძინა Meta-მ.
Meta-ს პროდუქტების მიერ ბავშვებისა და მოზარდებისთვის მიყენებული ზიანის შესახებ სარჩელი ნიუ-მექსიკოს შტატის პროკურორებმა 2023 წელს შეიტანეს.
საქმის განხილვის პირველ ეტაპზე Meta დამნაშავედ ცნეს ნიუ-მექსიკოს არაკეთილსინდისიერი პრაქტიკის შესახებ კანონის არაერთგზის დარღვევაში, რადგან სოციალური ქსელების ალგორითმები, ფაქტობრივად, ახალგაზრდა მომხმარებლებს საზიანო მასალებისა და კონტაქტებისკენ „მიმართავდა“. მაშინ ნაფიცმა მსაჯულებმა Meta-ს მაქსიმალურად შესაძლებელი ჯარიმა — 375 მილიონი დოლარი — დააკისრეს.
ნიუ-მექსიკოს საქმე ერთადერთი არ არის. რამდენიმე ათეულმა შტატმა Meta-ს წინააღმდეგ ფედერალურ სასამართლოში შეიტანა სარჩელი ახალგაზრდა მომხმარებლების ფსიქიკური ჯანმრთელობისთვის მიყენებული ზიანის გამო, კიდევ რვა შტატმა კი კომპანია საკუთარ შტატებში გაასაჩივრა. ფედერალური საქმის განხილვას კალიფორნიის სასამართლო უკვე აგვისტოში დაიწყებს.
მსხვილი სოციალური ქსელების წინააღმდეგ სარჩელები კერძო პირებსაც შეაქვთ. 2026 წლის მარტში ლოს-ანჯელესის სასამართლომ დაადგინა, რომ Meta-მ და Google-მა 20 წლის ქალს 6 მილიონი დოლარი უნდა გადაუხადონ. ქალი ამტკიცებდა, რომ ამ კომპანიების პლატფორმებმა მასში დეპრესია და თვითმკვლელობაზე ფიქრები გამოიწვია.
